Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
O złudności nowości, o pozorności dawności (na przykładzie demokratury)
DOI: 10.18276/sj.2020.19-06
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Magdalena
Derwojedowa
Uniwersytet Warszawski, Warszawa Monika Kwiecień
Uniwersytet Warszawski, Warszawa |
| Słowa kluczowe: | neologizm innowacja efemeryda okazjonalizm leksyka |
| Data publikacji całości: | 2020 |
| Liczba stron: | 14 (83-96) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
  
| |
Abstrakt
W artykule rozważane są przyjmowane w literaturze i praktyce rejestracji nowych wyrazów kryteria neonimiczności na przykładzie internacjonalizmu demokratura. W pierwszej części
przedstawiamy krótko historię wyrazu i możliwe źródła zapożyczeń na grunt polski, omawiamy też losy tego zapożyczenia w polszczyźnie. W części drugiej dyskutujemy neonimiczny status rzeczownika demokratura. W konkluzji proponujemy zestaw zobiektywizowanych kryteriów, które precyzyjniej pozwalają określić status nowych wyrazów jako neologizmów, efemeryd lub okazjonalizmów.
Podgląd PDF
Bibliografia (29)
- Betz, Werner. „Humor in Goethes Landschaft und Goethes letzte Worte”. W: Sprache und Bekenntnis: Hermann Kunisch zum 70. Geburtstag: 27 Okt. 1971, red. Wolfgang Früwald, Günther Niggl. Berlin: Duncker & Humblot, 1971.
- Buttler, Danuta, Halina Kurkowska, Halina Satkiewicz. Kultura języka polskiego. T. 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986.
- Derwojedowa, Magdalena. „Słowa roku na świecie”. W: Słowa roku, słowa miesiąca, słowa dnia, red. Marek Łaziński, Monika Kwiecień, 128. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Fundacja Języka Polskiego, Dom Wydawniczy Elipsa, 2019. Dostęp 12.02.2020. http://www.slowanaczasie.uw.edu.pl/wp-content/uploads/2020/01/Slowa-roku-E-BOOK.pdf.
- Dictionario de la Lengua Espagnola. Dostęp 20.01.2020. https://dle.rae.es.
- Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache. Dostęp 20.01.2020. https://www.dwds.de.
- EJO: Polański, Kazimierz, red. Encyklopedia językoznawstwa ogólnego. Wrocław–Warszawa–Kraków: Ossolineum, 1995.
- Glück, Helmut, Michael Rödel. Metzler Lexikon Sprache. J.B. Metzler, 2016.
- Hallwachs, Dieter. „Am Anfang war das Wortspiel”. W: Sprache, Onomatopöie, Rhetorik, Namen, Idiomatik, Grammatik. Festschrift für Prof. Dr. Karl Sornig zum 66 Geburtstag, red. Karl Sornig, Christine Penzinger, Irmgard Stütz, Dieter W. Halwachs. Graz: Grazer Linguistische Monographien, 58, 1994.
- Markowski, Andrzej. Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005.
- Matyka, Agnieszka. „O pojęciu neologizmu w językoznawstwie”. W: Słowa-kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów, red. Iwona Burkacka, Radosław Pawelec, Dorota Zdunkiewicz-Jedynak. Warszawa: Wydział Polonistyki UW, 2010.
- Munro, Robert, Steven Bethard, Victor Kuperman, Lai Vicky Tzuyin, Robin Melnick, Christopher Potts, Tyler Schnoebelen, Harry Tily. „Crowdsourcing and language studies: the new generation of linguistic data”. W: Proceedings of the NAACL HLT 2010 Workshop on Creating Speech and Language Data with Amazon’s Mechanical Turk, Association for Computational Linguistics, 2010. Dostęp 20.01.2020. https://www.aclweb.org/anthology/W10-0719.
- Nagórko, Alicja. „Kontaminacje leksykalne – słowotwórstwo czy radosna «tfurczość»”. Przegląd Humanistyczny 51 (2007): 1.
- NKJP: Przepiórkowski, Adam, Mirosław Bańko, Rafał L. Górski, Barbara Lewandowska-Tomaszczyk, red. Narodowy Korpus Języka Polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
- OJ: Obserwatorium Językowe UW. Dostęp 20.01.2020. http://nowewyrazy.uw.edu.pl/neologizmy.html.
- Pawłowski, Adam. ChronoPress. Chronologiczny korpus polskich tekstów prasowych (1945–1954). Dostęp 20.01.2020. http://clarin-pl.eu/wp-content/uploads/2015/1/2015_PTJ_Kielce_ChronoPress_Pawłowski_repozytorium_.pdf (2015).
- Pęzik, Piotr. „Budowa i zastosowania korpusu monitorującego MoncoPL”. Forum Lingwistyczne (w druku).
- Piasecki, Maciej, Stanisław Szpakowicz, Magdalena Derwojedowa, Magdalena Zawisławska. „Lexical units as the centrepiece of a wordnet”. W: Proceedings of Intelligent Information Systems. Dostęp 31.01.2020. http://iis.ipipan.waw.pl/2008/proceedings/iis08-34.pdf (2008).
- SFPW: Kurcz, Ida, Andrzej Maria Lewicki, Jadwiga Sambor, Krzysztof Szafran, Jerzy Woronczak. Słownik frekwencyjny polszczyzny współczesnej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.
- SGJP3: Saloni, Zygmunt, Marcin Woliński, Robert Wołosz, Włodzimierz Gruszczyński, Danuta Skowrońska. Słownik gramatyczny języka polskiego, wyd. III. Dostęp 20.01.2020. http://sgjp.pl (2015).
- Smółkowa, Teresa. „Prasa jako źródło wiedzy o języku”. Poradnik Językowy 5 (2010).
- Smółkowa, Teresa, red. Nowe słownictwo polskie. Materiały z prasy lat 1993–2000. Cz. 1: A–H. Kraków: Lexis, 2004.
- Walczak, Bogdan. „Co to są «dawne słowa»”. Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny 10 (2011).
- Waszakowa, Krystyna. Kognitywno-komunikacyjne aspekty słowotwórstwa. Wybrane zagadnienia opisu derywacji w języku polskim. Warszawa: Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, 2017.
- Waszakowa, Krystyna. „Współczesna myśl słowotwórcza a dydaktyka uniwersytecka (wybrane zagadnienia)”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego 70 (2014).
- Wawrzyńczyk, Jan. Nad słownikiem języka polskiego 1958–1969. Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1989.
- Wawrzyńczyk, Jan, Piotr Wierzchoń. Podstawowe informacje o „Narodowym Fotokorpusie Języka Polskiego”. Warszawa: BEL Studio, 2017.
- Wierzchoń, Piotr, Filip Graliński. „Z kart historii «parcia na» neologizmy”. Poradnik Językowy 4 (2016).
- Worbs, Erika, Andrzej Markowski, Andreas Meger. Polnisch-deutsches Wörterbuch der Neologismen. Neuer polnischer Wortschatz nach 1989. Wiesbaden: Harrasovitz Verlag, 2007.
- Żmigrodzki, Piotr, Mirosław Bańko, Barbara Batko-Tokarz, Jakub Bobrowski, Anna Czelakowska, Maciej Grochowski, Renata Przybylska, Jadwiga Waniakowa, Katarzyna Węgrzynek. Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania. Kraków: Instytut Języka Polskiego, 2018.