Artykuł 2026
Autorzy / redaktorzy: Michał Szczyszek, Oliwia Filip, Gabriela Gapik, Aleksandra Górna, Dominik Gronowicz, Maria Jarocha, Nadia Kaźmierczak, Aleksandra Malczewska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule omawiamy użycia wyrazów debil, idiota i kretyn w stenogramach polskiego parlamentu. Skupiamy się na analizach frekwencyjnych i znaczeniowych, które doprowadzają nas do określenia nowej funkcji, w jakiej te stare terminy z zakresu psychiatrii występują w polszczyźnie o…
DOI: 10.18276/sj.2026.24-24 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2026
Autorzy / redaktorzy: Anna Piotrowicz-Krenc, Małgorzata Witaszek-Samborska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Celem artykułu jest zaprezentowanie kilku nowych jednostek leksykalnych (frazeologizmów i pojedynczych leksemów) we współczesnej polszczyźnie. Autorki, wykorzystując paradygmaty strukturalistyczny i pragmalingwistyczny, przedstawiają mechanizm powstania w polszczyźnie przełomu XX…
DOI: 10.18276/sj.2026.24-18 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2026
Autorzy / redaktorzy: Aleksandra Majka
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Przedmiotem artykułu są sposoby wyrażania emocji wybranych postaci kobiecych – Marty Korczyńskiej, Justyny Orzelskiej i Emilii Korczyńskiej w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej. Emocjonalność w analizowanym tekście wyrażana jest poprzez komunikaty (wypowiedzi) bohaterek, które są odpo…
DOI: 10.18276/sj.2026.24-12 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2026
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Zatorska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł dotyczy kilku rzeczowników (strach, niepokój, rozpacz, przekonanie, wątpliwość) i konstrukcji analitycznych. Materiał wyekscerpowano z partii narratorskich i dialogowych „Nocy i dni” M. Dąbrowskiej. Badaniem objęto 423 frazy. Metodologicznie artykuł czerpie z semantyki le…
DOI: 10.18276/sj.2026.24-26 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Anna Paluszak-Bronka
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Celem artykułu była charakterystyka wybranych nazw metod leczniczych związanych z humoralną koncepcją patogenezy (ich motywacji i znaczeń), wyekscerpowanych z poradnika Józefa Zmijewskiego. Analiza wykazała, że wśród nazw przeważają określenia zabiegów oczyszczających organizm po…
DOI: 10.18276/sj.2023.22-07 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Beata Kiszka-Pytel
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł prezentuje analizę historycznojęzykową wybranych archaizmów leksykalnych z pola
tematycznego ‘jedzenie’, które przetrwały w etnolekcie śląskim. Wciąż słabo opracowane kwestie
dotyczące regionalnego zróżnicowania leksyki kulinarnej – mimo często podejmowanych
nad nią re…
DOI: 10.18276/sj.2023.22-04 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2023
Autorzy / redaktorzy: Weronika Gocłowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Celem pracy jest wykazanie, jak zmieniały się konotacje i nacechowanie nazwy barszcz ukraiński
w mediach społecznościowych po wybuchu wojny w Ukrainie. Materiał badawczy objął
szeroki zakres postów pojawiających się w różnych serwisach społecznościowych w pierwszych
tygodniach…
DOI: 10.18276/sj.2023.22-02 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Kalina Maria Taczkowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W pracy omówione zostały jednostki z rodziny leksykalnej smutku oraz z grupy „odczuć w rodzaju” smutku. W oparciu o materiał – publikacje językoznawców, słowniki języka polskiego, Narodowy Korpus Języka Polskiego oraz wypowiedzi użytkowników portali internetowych – autorka zrekon…
DOI: 10.18276/sj.2021.20-14 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Szczaus
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Celem artykułu jest odtworzenie językowego obrazu zwierząt wyłaniającego się z powieści ks. S. Kujota Pierwsze nawrócenie Prusaków (wyd. 1877–1878). By odtworzyć ten obraz: 1. określono, jaką rolę – zgodnie z powieściowym przekazem – odgrywały zwierzęta w życiu Prusów; 2. wydziel…
DOI: 10.18276/sj.2021.20-13 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Urszula Chwesiuk
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
While a lot of research has been carried out in order to investigate cross-linguistic transfer in the direction from the native language (L1) towards the second language (L2) as well as L2 impact on L1 in childhood bilinguals (Yelland, Pollard & Mercury 1993; Cunningham & Graham …
DOI: 10.18276/sj.2021.20-01 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Piela
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Podstawowym celem artykułu jest prezentacja archaicznych i anachronicznych form językowych zawartych w zbiorze poetyckim Jana Brzechwy Sto bajek. Okazuje się, iż autor, jako jeden z prekursorów nurtu poezji lingwistycznej dla dzieci, świadomie wprowadzał do swych utworów niektóre…
DOI: 10.18276/sj.2020.19-21 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Andrzej S. Dyszak
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł poświęcony jest językowym środkom leksykalnym, które posłużyły Jarosławowi Iwaszkiewiczowi do wyrażenia wybranych barw świata poetyckiego, jaki stworzył w trzech
pierwszych tomach swych wierszy uznawanych za juwenilia (Oktostychy, Dionizje i Kasydy zakończone siedmioma w…
DOI: 10.18276/sj.2020.19-07 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Derwojedowa, Monika Kwiecień
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule rozważane są przyjmowane w literaturze i praktyce rejestracji nowych wyrazów kryteria neonimiczności na przykładzie internacjonalizmu demokratura. W pierwszej części
przedstawiamy krótko historię wyrazu i możliwe źródła zapożyczeń na grunt polski, omawiamy też losy te…
DOI: 10.18276/sj.2020.19-06 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Monika Kasjanowicz-Szczepańska
Publikacja nadrzędna: Colloquia Germanica Stetinensia
Mathematik ist allgegenwärtig und so auch die mathematische Lexik. Weil Termini jene Elemente der Fachsprache sind, die am häufigsten ins Alltagsleben eindringen (nicht selten ohne dass die Sprachbenutzer das wahrnehmen), sollten diese in allgemeinen und in DaF-Wörterbüchern ents…
DOI: 10.18276/cgs.2020.29-17 · ISSN: 2450-8543
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Katarzyna Ochmańska
Publikacja nadrzędna: Colloquia Germanica Stetinensia
Im Beitrag wird unter Bezugnahme auf die Darstellung der Funktionen des Reflexivpronomens laut Reis und Haider das Funktionieren des Reflexivpronomens im Deutschen und im Polnischen besprochen, wobei angeführte Beispiele für die Stellung des Reflexivpronomens in beiden Sprachen z…
DOI: 10.18276/cgs.2020.29-09 · ISSN: 2450-8543
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Aleksandra Ciarkowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule omówiono językową kreację dziecka w powieści Edwarda Redlińskiego pt. Konopielka z 1973 roku. Utwór ten zaliczany jest przez badaczy literatury do tzw. nurtu chłopskiego.
Przedmiotem rozważań uczyniono kreacje bohaterów dziecięcych, tj. ich wyglądu zewnętrznego, uczuć…
DOI: 10.18276/sj.2019.18-03 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Lidia Lewicka
Publikacja nadrzędna: Annales Neophilologiarum
Celem artykułu była analiza wyrazów i wyrażeń z zakresu bibliotekoznawstwa zawartych w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod red. Stanisława Dubisza. Interesuje mnie przede wszystkim to, które z nich opatrzone są w tym zbiorze kwalifikatorem bibliot.[ekoznawstwo, bibliotekoz…
DOI: 10.18276/an.2018.12-02 · ISSN: 1734-4557
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Alan Kearns, Bert Gordijn
Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja
W artykule zarysowujemy trzy zasady określające refleksję etyczną nad zaniechaniem i zaprzestaniem stosowania środków medycznych podtrzymujących życie: 1) zasadę zwyczajnych i nadzwyczajnych środków medycznych 2) zasadę poszanowania autonomii pacjenta i 3) zasadę daremności. Gdy …
DOI: 10.18276/aie.2018.42-01 · ISSN: 1734-9923
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Joanna Rutkowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W powieści Matka jawi się równolegle dwuwymiarowa kreacja drogi: w ujęciu fizycznym oraz
w ujęciu metaforycznym. W kreacji drogi Ignacy Maciejowski wykorzystał kontrast: droga do
miasta – droga zła, czarna, z demonami, trudna, męcząca, z zacierającym się celem, a droga do
domu…
DOI: 10.18276/sj.2017.16-13 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Agnieszka Szczaus
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule poddano analizie słownictwo specjalistyczne z zakresu architektury wyekscerpowane z Budowy kościołów Piotra Aignera. Ustalono, że 38 nazw (31% badanego materiału) to neologizmy Aignera odpowiadające łacińskim terminom architektonicznym (np. głownik to odpowiednik łac. …
DOI: 10.18276/sj.2016.15-15 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Katarzyna Pawlik
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł traktuje o zwyczajach i obrzędach związanych z Wielkanocą i poprzedzającym jączasem, które praktykowane były w Polsce niekiedy od doby staropolskiej. Koncentruje sięna obchodach Wielkiego Tygodnia, Wielkiej Niedzieli i Wielkanocnego Poniedziałku. Krótkowspomina się o ludo…
DOI: 10.18276/sj.2016.15-14 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Katarzyna Kondzioła-Pich
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule przedstawiono językowe sposoby wyrażenia radości we współczesnym języku rosyjskimi polskim. Obiekt badań stanowią przykłady pochodzące z Internetu, przede wszystkimz blogów i forów internetowych. Przyjęto, że sposób wyrażenia radości zależy od rodzaju omawianejemocji. …
DOI: 10.18276/sj.2016.15-11 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł zawiera analizę leksykalno-semantycznych wyznaczników opisów wiosennych pejzażywiejskich w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej oraz wskazuje na ich funkcje w tekście.Do stworzenia plastycznych opisów pejzaży pisarka zastosowała różnorodną paletę barw, któredziałając na zmys…
DOI: 10.18276/sj.2016.15-08 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Leonarda Mariak
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł zawiera szczegółową analizę leksyki i środków stylistycznych, użytych przez Sienkiewiczaw opisach realiów związanych z podróżą i podróżowaniem. Ekscerpcją objęto zbiórwszystkich zachowanych 1401 listów prywatnych Sienkiewicza, który zajmuje blisko 3 tysiącestron druku w w…
DOI: 10.18276/sj.2016.15-05 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Piotr Sulikowski
Publikacja nadrzędna: Colloquia Germanica Stetinensia
In dem Beitrag wird das Problem der besonderen linguistischen Einheiten – der indexikalischen Elemente – im Sprachgebrauch analysiert, die über keine eigentliche lexikalische Bedeutung, sondern lediglich über eine relationale Bedeutung im gegebenen Kontext verfügen. Nach einer ku…
DOI: 10.18276/cgs.2016.25-12 · ISSN: 2450-8543
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
This article contains the analysis of means of expression used by Maria Dąbrowskain creating the summer countryside lanscapes. In the descriptions of nature in summerDąbrowska used:– colours characteristic for summer lanscapes,– lexis in lights and shadow,– lexis expressing the s…
DOI: 10.18276/sj.2015.14-21 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Elżbieta Skorupska-Raczyńska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
In her novel, Meir Ezofowicz, the author provides an insight into the social and culturalreality of a Jewish borderland town in the second half of the 19th century. The fourJewish families featured in the novel come from diverse cultural, socio-economic, andreligious backgrounds.…
DOI: 10.18276/sj.2015.14-20 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Danuta Kowalska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article deals with evaluative vocabulary in the religious language in 16th century.The analysis focuses on the evaluative lexicon used by Rej to form an image of anevil man in David’s Psalter. The paraphrase used by Rej is rich with varied evaluativeexpressions in respect of …
DOI: 10.18276/sj.2015.14-17 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Halina Stelmach
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
On the basis of the names of vodkas produced by regional producers in Russia andcountries of the former Soviet Union, you can see the geography and history of the region,from which the vodka is deried. It is a common phenomenon, and determine it weuse the term wodkonimika.
DOI: 10.18276/sj.2015.14-13 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Anna Wyszomirska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article is about vocabulary and different combinations of expressions from thearea of various diseases which are in the articles in the monthly “Twój Maluszek” magazine.The authors of the magazine take frequently the issues concerning the childhooddiseases and their symptoms.…
DOI: 10.18276/sj.2015.14-11 · ISSN: 1730-4180