Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Wcześniej: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Słownictwo z zakresu zwyczajów i obrzędów wielkanocnych w perspektywie historycznej
DOI: 10.18276/sj.2016.15-14
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Autorzy: |
Katarzyna
Pawlik
Uniwersytet Szczeciński, Wydział Filologiczny, Szczecin |
| Słowa kluczowe: | leksyka zwyczaje i obrzędy Wielkanoc |
| Data publikacji całości: | 2016 |
| Liczba stron: | 16 (211-226) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
 
| |
Abstrakt
Artykuł traktuje o zwyczajach i obrzędach związanych z Wielkanocą i poprzedzającym jączasem, które praktykowane były w Polsce niekiedy od doby staropolskiej. Koncentruje sięna obchodach Wielkiego Tygodnia, Wielkiej Niedzieli i Wielkanocnego Poniedziałku. Krótkowspomina się o ludowych praktykach magicznych zapewniających zdrowie, urodę, dobrobyti obfite plony. Autorka podejmuje próbę leksykalno-kulturowego opisu 23 leksemów i 10 połączeńwyrazowych funkcjonujących w polszczyźnie ogólnej i gwarach, z uwzględnieniemich etymologii, czasu i miejsca występowania oraz obecności w literaturze dawnej. W tekściescharakteryzowano m.in. szereg synonimów nazywających wielkanocne jaja i zabawy nimi,leksykę, za pomocą której określane były Niedziela Palmowa czy Poniedziałek Wielkanocny,jak i nazwy związane z ludowymi obchodami poszczególnych dni Wielkiego Tygodnia.Zgromadzone słownictwo finalnie podzielono na 4 grupy zbierające leksykę: 1) ogólnopolską,2) regionalną i gwarową, 3) niepoświadczoną w słownikach, 4) leksem, którego występowaniepotwierdzono jedynie w tekstach staropolskich.
Podgląd PDF
Bibliografia (17)
- Bańkowski A., Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 1–2 (A–P), Warszawa 2000.
- Brückner A., Słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 1985 (przedruk z 1927).
- Bystroń J.S., Dzieje obyczajów w dawnej Polsce, Warszawa 1976.
- Chwalba A., Obyczaje w Polsce, Warszawa 2005.
- Hryń-Kuśmierek R., Zwyczaje i obrzędy. Rok polski, Poznań 1998.
- Kamocki J., Kubienia J., Polski rok obrzędowy, Kraków 2008.
- Karłowicz J., Słownik gwar polskich, Kraków 1900–1911.
- Linde S.B., Słownik języka polskiego, t. I–VI, Warszawa 1994–1995 (przedruk z 1854–1860).
- Ogrodowska B., Polskie zwyczaje i obrzędy doroczne, Warszawa 2005.
- Pełka L., Rytuały, obrzędy, święta, Warszawa 1989.
- Słownik języka polskiego, pod red. W. Doroszewskiego, t. I–X, Warszawa 1958–1969.
- Słownik języka polskiego, pod red. J. Karłowicza, A. Kryńskiego, W. Niedźwiedzkiego, t. I– VIII, Warszawa 1952–1953 (przedruk z 1900–1927).
- Słownik polszczyzny XVI wieku, pod red. M.R. Mayenowej, F. Pepłowskiego, t. I–XXXV (A–Rowny), Warszawa 1966–2009.
- Słownik staropolski, pod red. S. Urbańczyka, t. I–XI, Warszawa 1953–1995.
- Szymanderska H., Polska Wielkanoc, Warszawa 1991.
- Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisza, t. I–IV, Warszawa 2008.
- Wielkanoc w polskiej kulturze, pod red. M. Borejszo, Warszawa 1997.