Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Cenzurowanie organu urzędowego kurii gorzowskiej w latach 1957–1959. Fragment polityki antykościelnej PRL
(Zensur des Amtsorgans der Kurie Gorzów 1957–1959. Ein Fragment der kirchenfeindlichen Politik der Volksrepublik Polen)
DOI: 10.18276/skk.2021.28-22
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1230-0780 |
| eISSN: | 2719-4337 |
| Autoren: |
Dariusz
Śmierzchalski-Wachocz
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego |
| Schlüsselbegriffe: | Kommunismus Zensur Klerus Zeitschriften Katholische Kirche Ordinariat Gorzów |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2021-12-14 |
| Seitenanzahl: | 12 (423-434) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
Der Kommunismus ist ein totalitäres System, das alle Bereiche des öffentlichen Lebens und in einigen Fällen auch das Privatleben der Bürger überwachen wollte. Zu den Institutionen, die diese Aufgabe erfüllten, gehörte die in allen Ländern tätige Zensur, die sog Volksdemokratie. Sie überwachte die mündliche und schriftliche Kommunikation, also die Übermittlung der zuvor unterwanderten und manipulierten Wahrheit. Der letzte Rechtsraum der freien Meinungsäußerung in Polen war die katholische Kirche, die auch journalistische Aktivitäten durchführte, darunter in Form von Zeitschriften und offiziellen Stellen. Letztere richteten sich an den Klerus und vermittelten kuriale und pastorale Informationen sowie theologisches Wissen. Im Fall des Ordinariats Gorzów, dessen Gebiet 1/7 des Landes umfasste, waren dies erste Verordnungen von 1945 und von 1957 "Gorzowskie Wiadomości Kościelne". Die Zensuraufgabe bestand darin, den Inhalt der nachfolgenden Ausgaben zu überwachen. Fragmente oder gar ganze Artikel, die laut Zensur gegen die Interessen des Regimes verstoßen, wurden entfernt. Das Team der Delegation des Amtes für die Kontrolle von Presse, Veröffentlichungen und Aufführungen in Zielona Góra, das sich in den Ressourcen des Staatsarchivs befindet, ist weitgehend mangelhaft, daher der Autor, der Beispiele für Eingriffe in die Veröffentlichungstätigkeit von "Gorzowskie Wiadomości Kościelne", konzentriert sich nur auf die Jahre 1957–1959.
PDF-Vorschau
Bibliographie
- Archiwum Państwowe w Zielonej Górze. Delegatura Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Inwentarz zespołu, sygn. 5, 7, 10, 25, 160, 163.
- „Cenzura – narzędzie w rękach władz PRL”. Dostęp 10.09.2019. http://polskieradio.pl/39/1240/Artykul/877147,Cenzura---narzędzie-w rekach-wladzy-PRL.
- „Cenzura”. W: Słownik wyrazów obcych, red. Elżbieta Sobol, 163. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.
- Dziennik Ustaw RP z 1946 nr 34, poz. 210.
- Dziennik Ustaw RP z 1950 nr 28, poz. 255.
- Klafkowski, Aleksander. Umowa poczdamska z dnia 2 VIII 1945 r. Podstawy prawne likwidacji skutków wojny polsko-niemieckiej z lat 1939–1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1985.
- Konieczny, Jerzy. „«Ecclesiastica» – pismo urzędowe diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Nota wyjaśniająca”. W: Księga pamiątkowa. 50-lecia organizacji Kościoła katolickiego na Ziemi Lubuskiej, Pomorzu Zachodnim i Północnym (1945–1995), red. Paweł Socha. Zielona Góra–Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, 1998.
- Śmierzchalski-Wachocz, Dariusz. Partia komunistyczna wobec Kościoła i przejawów wiary katolickiej w swoich szeregach. Na przykładzie Środkowego Nadodrza w latach 1945–1989. Ząbki: Wydawnictwo Apostolicum, 2007.
- Testimoni della fede. Esperienze personali e cellettive dei cattolici in Europa centro-orientale sotto il regime comunista, a cura di Jan Mikrut. Verona: Il Segno dei Gabrielli editori, 2017.
- Wejman, Grzegorz. Organizacja Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i Ziemi Lubuskiej w latach 1945–1972. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szcze¬cińskiego, 2007.
- Zieliński, Zygmunt. Kościół w Polsce 1944–2002. Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne Polwen, 2003.