Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Instytucja separacji małżeńskiej na gruncie prawa kanonicznego i polskiego prawa cywilnego
DOI: 10.18276/skk.2024.31-13
Zitieren
Der Volltext ist verfügbar
| ISSN: | 1230-0780 |
| eISSN: | 2719-4337 |
| Autoren: |
Kazimierz
Dullak
Uniwersytet Szczeciński, Instytut Nauk Teologicznych Łukasz Pniewski
Radca Prawny, stały mediator sądowy, Koszalin |
| Schlüsselbegriffe: | separacja prawo kanoniczne małżeńskie wspólność małżeńska wspólnota domowa |
| Erscheinungsdatum der Ausgabe / Monografie: | 2024 |
| Seitenanzahl: | 24 (253-276) |
| OAI-PMH: | Metadaten |
 
 
 
| |
Abstract
Separacja pochodzi od łacińskiego terminu separation, co oznacza oddzielenie, odłączenie i izolację. W polskim prawie cywilnym polega na zniesieniu wspólności małżeńskiej i oddzieleniu od wspólnoty domowej (stołu i łoża). Powstająca jako skutek poważnego kryzysu separacja nie powoduje rozwiązania istniejącego między stronami stosunku prawnego. Nie upoważnia również ich do ponownego zawarcia związku małżeńskiego. Ustawodawca zwalnia strony z obowiązku wspólnego pożycia, ale nie daje im pełnej swobody. Również Kościół katolicki daje możliwość małżonkom, którzy chcą się definitywnie rozstać z sankcją separacji. Jest to jednak wyjątek, który ma łagodzić wyjście z trudnych sytuacji życiowych. Przepis ten, wyprowadzony z prawa kanonicznego, został wprowadzony do polskiego porządku prawnego niedawno, bo w 1999 roku, jako realizacja postanowień Konstytucji RP i Konkordatu. Poniższy elaborat przybliża instytucję separacji, jej sens, cel i funkcje. Przedstawia pojawiające się podobieństwa między tymi dwoma systemami prawa w zakresie przesłanek, nakazów i skutków. W ten sposób ukazano użyteczne i publiczne znaczenie separacji.
PDF-Vorschau
Bibliographie (42)
- Brockhaus Enzyklopädie in zwanzig Bänden. T. 18, red. K.E.H. Liedtke. Wiesbaden: F.A. Brockhaus, 1968.
- Carol Crowdy, Family Law in a nutshell. London: Sweet & Maxwell, 1992.
- „Codex Iuris Canonici Auctoritate Joannis Pauli PP II Promulgatus”. Acta Apostolicae Sedis 75 (1983) pars II. Ogłoszony 25 stycznia 1983 r., zaczął obowiązywać od pierwszego dnia Adwentu 1983 r..
- Dzierżon, Ginter. „Separacja stała podczas trwania węzła małżeńskiego”. Ius Matrimoniale 11, 5 (2000): 151–168. DOI: 10.21697/im.2000.5(11).08.
- Gajda, Janusz. Kodeks rodzinny i opiekuńczy: akty stanu cywilnego, komentarz. Warszawa: C.H. Beck, 2002.
- Gajda, Piotr. Prawo małżeńskie Kościoła katolickiego. Tarnów: Biblos, 2000.
- Góralski, Wojciech. „Instytucja separacji a prawo polskie”. W: Małżeństwo w prawie świeckim i w prawie kanonicznym. Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej zorganizowanej w dniach 12 i 13 maja 1994 r. w Katowicach, red. Bronisława Czech, 239–240. Katowice: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości. Ośrodek Terenowy przy Sądzie Wojewódzkim, 1996.
- Góralski, Wojciech. Kanoniczne prawo małżeńskie. Warszawa: Polskie Wydawnictwo Prawnicze, 2000.
- Gręźlikowski, Janusz. Czy w Kościele są rozwody. Włocławek: Włocławskie Towarzystwo Diecezjalne, 2001.
- Haak, Henryk. „Separacja”. Monitor Prawniczy 4 (2000): 214–215.
- Halberda, Jan. „Separacja – wybrane zagadnienia materialnoprawne (przesłanki, skutki)”. Rejent 11 (2001): 85–114.
- Holewińska-Łapińska, Elżbieta. „Separacja (projekty nowelizacji kodeksu rodzinnego i opiekuńczego)”. Jurysta 2–3 (1999): 13–18.
- Kasprzak, Sylwester. Wybrane zagadnienia z prawa kościelnego. Lublin–Sandomierz: KUL – Wydawnictwo Diecezjalne, 2000.
- Kasprzyk, Piotr. „Separacja – rozwój instytucji w prawie polskim”. W: Kościelne Prawo procesowe. Materiały i studia. T. 3, red. Andrzej Dzięga, Mirosław Wróbel, 26. Lublin: Wydawnictwo Diecezjalne i Drukarnia w Sandomierzu, 2003.
- Kasprzyk, Piotr. „Separacja małżonków – instytucja funkcjonująca w polskim prawie rodzinnym i prawie kanonicznym”. Ius Matrimoniale 8 (2003): 89–90.
- Kasprzyk, Piotr. „Separacja prawna w świetle znowelizowanego kodeksu rodzinnego i opiekuńczego”. Roczniki Nauk Prawnych 1 (2000): 211–212.
- Kasprzyk, Piotr. Instytucja separacji małżeńskiej w świetle ustawy z dnia 21 maja 1999 roku. Lublin–Sandomierz: 1999.
- Kasprzyk, Piotr. Separacja prawna małżonków. Lublin: Wydawnictwo KUL, 2003.
- Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską, podpisany w Warszawie dnia 28 lipca 1993 r., Dz.U. 1998 nr 51 poz. 318.
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483 ze zmianami.
- Krzemiński, Zdzisław. Separacja. Praktyczny komentarz. Orzecznictwo. Piśmiennictwo. Wzory pism. Kraków: Wolters Kluwer, 2006.
- Panowicz-Lipska, Janina. „Instytucja separacji w polskim prawie rodzinnym”. Państwo i Prawo 10 (1999): 11–28.
- Pawluk, Tadeusz. Prawo kanoniczne według kodeksu Jana Pawła II. Doczesne dobra Kościoła. Sankcje w Kościele. Procesy. T. 4. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1990.
- Pawluk, Tadeusz. Prawo kanoniczne według kodeksu Jana Pawła II. Prawo małżeńskie. T. 3. Olsztyn: Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, 1996.
- Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, Biblia Tysiąclecia. Poznań: Pallottinum, 2000.
- Prawo rodzinne, red. Jan Winiarz, Janusz Gajda. Warszawa: LexisNexis, 2001.
- Prawo rodzinne, red. Jerzy Ignatowicz, Mirosław Nazar. Warszawa: Wolters Kulwer, 2006.
- Projekt Prawa małżeńskiego, uchwalony przez Komisję Kodyfikacyjną w dniu 28 maja 1929 r., Warszawa, Komisja Kodyfikacyjna 1931 nr 12 poz. 31.
- Rozwód, separacja, podział majątku: podręcznik z wzorami pism procesowych, red. Teresa Dyrga, Paweł Baranowski. Zielona Góra: Zachodnie Centrum Organizacji, 2000.
- Ruf, Norbert. Das Recht der Katholischen Kirche. Freiburg–Basel–Wien: St. Benno-Verlag GmbH Leipzig, 1984.
- Słownik języka polskiego. T. 3, red. Mieczysław Szymczak. Warszawa: Wydawnictwo PWN, 1981.
- Słownik łacińsko-polski. T. 5, red. Marian Plezi. Warszawa: Wydawnictwo PWN, 1999.
- Słownik współczesnego języka polskiego. T. 2, red. Bogusław Dunaj. Warszawa: Wydawnictwo Wilga, 2000.
- Smyczyński, Tadeusz. „Kierunki reform kodeksu rodzinnego i opiekuńczego”. Kwartalnik Prawa Prywatnego 2 (1999): 299–321.
- Smyczyński, Tadeusz. „Separacja małżonków”. Studia Prawnicze 1–2 (2000): 151–152.
- Smyczyński, Tadeusz. Prawo rodzinne i opiekuńcze. Warszawa: C.H. Beck, 2005.
- Sztafrowski, Edward. Podręcznik prawa kanonicznego. T. 4. Warszawa: Wydawnictwo ATK, 1986.
- The code of canon law: a text and commentary, red. James Cordien, Thomas Green, Donald Heintschel. New York/Mahwah: Paulist Press, 1985.
- Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1955 r., sygn. akt I CO 5/55, OSN 1955 nr 3 poz. 4.
- Ustawa z dnia 17 lutego 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296 ze zmianami.
- Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Dz.U. 1964 nr 9 poz. 59 ze zmianami.
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o zmianie ustaw Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 1999 nr 52 poz. 532.