Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Likwidacja Kościoła katolickiego obrządku wschodniego w południowo-zachodnich guberniach Cesarstwa Rosyjskiego za panowania cesarza Mikołaja I (lata 30. XІX wieku)
(Ликвидация Греко-униатской церкви в юго-западных губерниях Российской империи во времена правления императора Николая I (30-е гг. XIX в.))
DOI: 10.18276/skk.2023.30-11
Цитировать
Полный текст доступен
| ISSN: | 1230-0780 |
| eISSN: | 2719-4337 |
| Авторы: |
Viktoria
Bilyk
Wschodnioeuropejski Narodowy Uniwersytet im. Łesi Ukrainki, Łuck, Ukraina |
| Ключевые слова: | Kościół katolickiego obrządku wschodniego (greckounicki) Cerkiew prawosławna biskup duchowieństwo „akt ponownego zjednoczenia” synod |
| Дата издания выпуска / монографии: | 2023 |
| Количество страниц: | 13 (221-233) |
| OAI-PMH: | Метаданные |
| Cited-by (Crossref) ?: | Включите JavaScript для получения данных о цитировании. |
Абстракт
W artykule przedstawiono politykę władz rosyjskich zmierzającą do ograniczenia pola działania Kościoła katolickiego obrządku wschodniego (dawniej greckounickiego czy unickiego) i jego stopniowej likwidacji w latach 30. XIX wieku, a także pokazuje przygotowanie „aktu ponownego zjednoczenia” w 1839 roku. W latach 1794–1796 trwał intensywny proces „przyłączania” unitów do Cerkwi prawosławnej. Okres od 1797 roku do połowy lat 20. XIX wieku charakteryzuje się osłabieniem presji władz na Kościół katolickiego obrządku wschodniego. W drugiej połowie lat 20. XIX wieku władze rosyjskie zaostrzyły swoją politykę wobec Kościoła katolickiego obrządku wschodniego i zaczęły przygotowywać grunt pod jego ostateczne zjednoczenie z Cerkwią prawosławną. W proces likwidacji Kościoła katolickiego obrządku wschodniego zaangażowani byli także hierarchowie unici. Szczególną rolę odegrał biskup litewski Józef Siemaszko. Z pomocą biskupa białoruskiego Wasilija Łużyńskiego i biskupa brzeskiego, wikariusza diecezji litewskiej Antoniego Zubko zwołał on w 1839 roku w Połocku synod biskupów i kleru unickiego, na którym podjęto decyzję „ponownie zjednoczyć” Kościół katolickiego obrządku wschodniego z Cerkwią prawosławną.
Просмотр PDF
Библиография (24)
- Kołbuk, Witold. Kościoły wschodnie na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej 1772–1914. Lublin: RW KUL, 1992.
- Likowski, Edward. Dzieje Kościoła unickiego na Litwie i Rusi w XVIII i XIX wieku ze względu na przyczyny jego upadku. Cz. 2. Warszawa: Skład główny w Księgarni Gebethnera i Wolffa Druk. Piotra Laskawera, 1906.
- Radwan, Marian. „Bazylianie w zaborze rosyjskim w latach 1795–1839”. Nasza Przeszłość 93 (2000). 153–225.
- Zięba, Andrzej A. „Józef Siemaszko (1798-12-25–1869-11-27), arcybiskup prawosławny, biskup unicki, archimandryta klasztoru św. Ducha w Wilnie”. W: Internetowy Polski Słownik Biograficzny. Dostęp 1.02.2023. https://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/jozef-siemaszko.
- Zięba, Andrzej A. „Siemaszko Józef (1798–1869)”. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 36 z. 4 [og. zb.] 151: Sidor Kazimierz – Siemiatycki Chaim, red. Henryk Markiewicz, 606–611. Warszawa–Kraków: Polska Akademia Nauk, Polska Akademia Umiejętności, 1995–1996.
- Великий, Атанасій. З Літопису християнської України: церковно-історичні радіолекції з Ватикану. Т. 7: XVIII–ХIX ст. Рим: Вид-во ОО Василіян, 1979.
- Гаюк, Семен. Полоцький „Акт возз’єднання” уніатів з православною церквою. Збірник на пошану проф. Доктора Ол. Оглоблина. Нью-Йорк, 1977.
- Державний архів Житомирської області (Państwowe Archiwum Obwodu Żytomierskiego). ф. 1, оп. 8, д. 1616.
- Державний архів Хмельницької області. ф. 315, оп. 1, спр. 1214.
- Жилюк, Сергій. Російська православна церква на Волині (1793–1917 рр.). Житомир: Журфонд, 1996.
- Киприанович, Григорий. Жизнь Иосифа Семашки: митрополита Литовского и Виленского и воссоединение западнорусских униатов с православной церковью в 1839 г. Вильно, 1893.
- Коялович, Михаил. История воссоединения западно-русских униатов старых времен. СПб: Синодальная тип., 1873.
- Мельгунов, Сергей. Из истории воссоединения униатов в России. Голос минувшего. 1925. № 10.
- Полное собрание законов Росийской империи. Собрание Второе.12 декабря 1825 – 28 февраля 1881 г. (в 55 т.). T. 3: 1828 г., nr 2086. Z0СПб: Типография ІІ Отделения Собственной Его Императорского Величества Канцелярии, 1830.
- Российский государственный исторический архив (Rosyjskie Państwowe Archiwum Historyczne). ф. 797, оп. 6, ч. 2, д. 22 708, 22 953, 22 984, 22 985.
- Российский государственный исторический архив. ф. 797, оп. 7, д. 23 438.
- Стоколос, Надія. Конфесійно-етнічні трансформації в Україні (ХІХ – перша половина ХХ ст.). Рівне: РІС КСУ – ППФ „Ліста-М”, 2003.
- Стрельбицкий, Иван. Униатские церковные соборы с конца XVI века до воссоединения униатовъ съ православной церковью. Вильно, 1888.
- Толстой, Дмитрий. Римский католицизм в России. СПб.: Тип. Демакова, 1876.
- Уния в документах. Сб. Сост. В.А.Теплова, З. И.Зуева. Минск: Лучи Софии, 1997.
- Филатова, Елена. Конфессиональная политика царского правительства в Беларуси. 1772–1860 гг. Минск: Белорусская наука, 2006.
- Центральний державний історичний архів України (Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy). м. Київ, ф. 442, оп. 141, спр. 468.
- Центральний державний історичний архів України. м. Київ, ф. 442, оп. 413, спр. 1, 19, 118.
- Чистович, Илларион. Пятидесятилетие (1839–1889) возсоединения с православною церковью западно-русских униатов. Обзор событий возсоединения в царствование императора Николая I. СПб: Синодальная тип., 1889.





