Znaczenie I Soboru Nicejskiego w teologii i liturgii bizantyjskiej

I Sobór Nicejski odbył się w 325 roku we wschodniej części Cesarstwa Rzymskiego, z którego już wtedy stopniowo zaczęło wykształcać się późniejsze, oddzielne Imperium Wschodniorzymskie zwane także Bizantyjskim. Już sam ten fakt wskazuje, że ten sobór dla tradycji bizantyjskiej ma istotne znaczenie. Najpierw w niniejszym artykule zostanie ukazany I Sobór Nicejski jako I Sobór Powszechny (ekumeniczny), czyli swego rodzaju Proto-Sobór, który otwiera nową epokę w historii Kościoła, odkąd to sobory powszechne będą w decydujący sposób wpływać na rozwój doktryny. Bardzo wyraźnie widać to zwłaszcza w prawosławiu, które utożsamia ów czas soborów powszechnych z I tysiącleciem, uznając jedynie siedem soborów ekumenicznych. Sobór Nicejski I położył podwaliny do kształtowania się dogmatów chrystologicznych i trynitarnych, gdyż to na tym soborze został przyjęty tzw. Symbol Nicejski, w którym pojawia się obszernie wyłożona nauka o Synu Bożym, która w niemal niezmienionej formie została później skopiowana do tzw. Symbolu Nicejsko-Konstantynopolitańskiego. W drugiej części artykułu zostały omówione kwestie dyscyplinarne poruszane na I Soborze Nicejskim oraz ich aktualność w obecnie obowiązującym prawodawstwie Kościołów tradycji bizantyjskiej. W tym kontekście zostało także przybliżone zagadnienie dotyczące próby ujednolicenia daty świętowania Wielkanocy, która obecnie wciąż jest inaczej obliczana na bizantyjskim Wschodzie niż w zachodnim chrześcijaństwie. Trzecia część artykułu poświęcona została znaczeniu I Soboru Nicejskiego w liturgii bizantyjskiej, a zwłaszcza w hymnach VII Niedzieli Wielkanocnej, która wspomina 318 ojców pierwszego soboru. Wskazano także na wpływ nauczania I Soboru Nicejskiego na treść rozbudowanego wyznania wiary, które składa biskup–nominat tuż przed swoją chirotonią w tradycji bizantyjskiej. Ponadto wspomniano, jak liturgia bizantyjska opisuje udział św. Mikołaja z Miry na I Soborze Nicejskim.