Przejdź do treści
Studia Paradyskie
32/2022
Statystyki OpenAlex

Dla całego czasopisma, według OpenAlex.

Cytowania
32
Publikacje
58
H-index
2
I10-index
0
Średnia cytowań (2 lata)
0,03
Cytowania w poszczególnych latach
Wykres cytowań czasopisma. Dokładne wartości są dostępne w tabeli poniżej. 2022: 10 2023: 15 2024: 2 2025: 4 2026: 1 2022 2026
Pokaż dane w tabeli
Cytowania w poszczególnych latach
RokPublikacjeCytowania
20221010
20231415
2024202
2025144
202601

Dane pobrane:

Co oznaczają te liczby?

Publikacje i cytowania obejmują rekordy powiązane z tym czasopismem w OpenAlex. H-index to największa liczba h publikacji mających co najmniej h cytowań. I10-index to liczba publikacji cytowanych co najmniej 10 razy. Wykres przedstawia cytowania otrzymane w danym roku; bieżący rok jest niepełny. Zakres bazy może różnić się od WNUS i innych serwisów.

Średnia z 2 lat jest wskaźnikiem OpenAlex. Nie jest to Journal Impact Factor firmy Clarivate.

Zobacz w OpenAlex (nowa karta)

Mojżesz,jakiego nie znamy? Kilka uwag na temat poszukiwań historycznego Mojżesza

DOI: 10.18276/sp.2022.32-05
Cytuj

Pełny tekst jest dostępny

ISSN:0860-8539
eISSN:2956-4204
Autorzy: Janusz Lemański ORCID
Słowa kluczowe: historyczny Mojżesz exodus Pięcioksiąg jahwizm
Data publikacji całości:2022
Liczba stron:33 (87-119)
OAI-PMH:Metadane
Cited-by (Crossref) ?: Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań.
Liczba pobrań ?: 1189
CC BY-SA Open Access DOAJ ERIH PLUS Diamond Discovery Hub
Kod QR

Abstrakt

Poszukiwania historycznych źródeł tradycji o Mojżeszu, przy obecnym stanie wiedzy, prowadzą do wniosku, że jej śladów poszukiwać możemy przede wszystkim w tekstach biblijnych. Zaliczyć do nich można wspominane w Pięcioksięgu egipskie imię Mojżesza, jego związki z Madianitami/Kenitami oraz aktualną wiedzę o początkach i rozwoju jahwizmu. Na uwagę przy badaniu tych zagadnień zasługują również niektóre wzmianki w innych księgach Starego Testamentu (Oz 12,14; Sdz 18,30; 2Krl 18,4) łączące (bez podania imienia) Mojżesza z exodusem (pierwsza) oraz jakimiś nieortodoksyjnymi dla późniejszych autorów formami kultu (dwie kolejne). Wniosek płynący się z przebadania tych kwestii jest taki, że biblijna „biografia” Mojżesza jest w głównej mierze efektem późniejszej pracy literacko-teologicznej autorów biblijnych i prezentuje tego bohatera w sposób znacząco odbiegający od potencjalnego „historycznego” pierwowzoru.

PDF

Pobierz PDF
Podgląd PDF

Otwórz PDF

Bibliografia (103)
  1. Achenbach R., Die Vollendung der Tora. Studien zur Redaktionsgeschichte des Numeribuches im Kontekxt von Hexateuch und Pentatauch (BZAR 3), Wiesbaden 2003.
  2. Albertz R., Exodus 1–18 (ZBK.AT 2.1), Zürich 2012.
  3. Andersen F.I., Freedman D.N., Hosea (AB 24), New York 1980.
  4. Andersen F.I., Freedman D.N., Micah (AB 24E), New York 2000.
  5. Ballhorn E., Zum Telos des Psalters. Die Textzusammenhang des Vierten und Fünften Psalmenbuches (Ps 90–150) (BBB 138), Berlin–Wien 2004.
  6. Berner Ch., Die Exoduserzählung: Das literarische Werden einer Ursprungslegende Israels (FAT 73), Tübingen 2010.
  7. Blum E., Studien zur Komposition des Pentateuch (BZAW 189), Berlin–New York 1990.
  8. Blum E., Pentateuch – Hexateuch – Enneateuch? Oder: Woran erkannt man ein literarischer Werk in der Hebräische Bibel?, [w:] Les dernières rédactions du Pentateuque, de l’Hexateuque et de l’Ennéateuque (BETL 203), red. T. Römer, K. Schmid, Leuven 2007, s. 67–97.
  9. Blum E., Die historische Mose und und die frühgeschichte Israels, „Hebrew Bible and Ancient Israel”1 (2012), s. 37–63.
  10. Bons E., Das Buch Hosea (NSK.AT 23/1), Stuttgart 1996.
  11. Buttler T., Judges (WBC 8), Nashville 2009.
  12. Campbell A., O’Brien M.A., Unfolding the Deuteronomistic History. Origins, Upgrades, Present Text, Minneapolis 2000.
  13. Carr D., The Moses Story: Literary-Historical Ref lections, „Hebrew Bible and Ancient Testament”1 (2012), s. 7–35.
  14. Carr D., Data to Inform Ongoing Debates about the Formation of the Pentateuch. From Documented Cases of transmission History to a Survey of Rabbinic Exegesis, [w:] The Formation of the Pentateuch, red. J.C. Gertz i in. (FAT 111), Tübingen 2016, s. 87–106.
  15. Daniels R.D., Hosea and Salvation History: The Early Traditions of Israel in the Prophecy of Hosea (BZAW 191), Berlin 1990.
  16. Dearman J.A., The Book of Hosea (NICOT), Grand Rapids, Cambridge 2010.
  17. Diebner B.J., …for He Had Married a Cushite Woman, „Nubica” 1/2 (1990), s. 499–504.
  18. Dietrich W., Das Richterbuch, [w:] Die Entstehung des Alten Testaments, red. W. Dietrich i in. (ThW 1), Stuttgart 2014, s. 206–231.
  19. Dietrich W., Die Königsbücher, [w:] Die Entstehung des Alten Testaments, red. W. Dietrich i in. (ThW 1), Stuttgart 2014, s. 260–282.
  20. Dumbrell W.J., Midian – A Land or a League?, „Vetus Testamentum” 25 (1975), s. 323–327.
  21. Edelman D., Deuteronomy as the Instructions of Moses and Yhwh vs. a Framed Legal Code, [w:] Deuteronomy in the Making. Studies in the Production of Debarim (BZAW 533), red. D. Edelman i in., Berlin–New York 2021, s. 25–75.
  22. Eshel E., 4QDeutn – A Text That Has Undergone Harmonistic Editing, „Hebrew Union College Annual”62 (1991), s. 117–154.
  23. Eshel E., Eshel H., Dating the Samaritan Pentateuch’s Compilation in Light of the Qumran Biblical Scroll, [w:] Emanuel. Studies in Hebrew Bible, Septuagint and Dead Sea Scroll in Honor of Emanuel Tov (VT.S 94), red. S. Pacel i in., Leiden 2003, s. 215–240.
  24. Fischer, G., Das Mosebild der hebräischen Bibel, [w:] Mose. Ägypten und das Alte Testament, red. E. Otto (SBS 189), Stuttgart 2000, s. 84–120.
  25. Frevel Ch., Kein Ende in Sicht? Zur Priestergrundschrift im Buch Leviticus, [w:] Levitikus als Buch, red. H. Fabry, H. Jüngling, Berlin 1999, s. 85–123.
  26. Frevel Ch., Wovon reden die Deuteronomisten? Anmerkungen zu religionsgeschichtlischem Gehalt, Fiktionalität und literarischen Funktionen deuteronomistischer Kultnotizen, [w:] Die deueteronomistischen Geschichtswerke (BZAW 365), red. M. Witte i in., Berlin–New York 2006, s. 249–277.
  27. Fritz V., Das zweite Buch der Könige (ZBK.AT 10,2), Zürich 1998.
  28. Garton R.E., Mirages in the Desert. The Tradition-Historical Developments of the Story of Massah-Meribah (BZAW 492), Berlin–Boston 2017.
  29. Germany S., The Exodus-Conquest Narative (FAT 115), Tübingen 2017.
  30. Giensberg H.L., Hosea’s Efraim, More Fool Than Knave: A New Interpretation of Hosea 12,1–14, „Journal of Biblical Literature” 80 (1961), s. 339–347.
  31. Graupner A., Der Elohist: Gegenwart und Wirksamkeit des transzendenten Gottes in der Geschichte(WMANT 97), Neukirchen-Vluyn 2002.
  32. Gross W., Richter (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2009.
  33. Gruber M.L., Hosea: A Textual Commentary, London 2017.
  34. Hossfeld F.-L., Zenger E., Psalmen 51–100 (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2000.
  35. Japhet S., 1 Chronik (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2002.
  36. Jeremias J., Die Propheten Joel, Obadja, Jona, Micha (ATD 24,3), Göttingen 2007.
  37. Kessler R., Die Querverweise im Pentateuch: Überlieferungsgeschichtliche Untersuchungen der expliziten Querverbindungen innerhalb des vorpriesterlichen Pentateuchs, Heildelberg 1972.
  38. Kessler R., Micha (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 1999.
  39. Knauf E.A., 1Könige 1–14 (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2016.
  40. Knoppers G.N., 1 Chronicles 10–20 (AB 12A), New York 2004.
  41. Kratz R.G., Die Komposition der erzählenden Bücher des Alten Testaments (UTB 2157), Göttingen 2000.
  42. Lemański J., Mojżesz i Nehusztan (Lb 21,4–9; 2 Krl 18,4): próba analizy historii jednej tradycji, „Collectanea Theologica” 71 (2001), s. 5–24.
  43. Lemański J., Od manny na pustyni do manny ukrytej, Szczecin 2006.
  44. Lemański J., Księga Wyjścia, Częstochowa 2009.
  45. Lemański J., Spojrzenie, które wymaga wiary (Lb 21,4–9), [w:] Scripturae Lumen. Biblia i jej oddziaływanie, t. 3: Krzyż Twój wielbimy, red. A. Paciorek, Tarnów 2011, s. 13–32.
  46. Lemański J., Księga Rodzaju rozdziały 1–11 (NKB.ST I.1), Częstochowa 2013.
  47. Lemański J., Exodus – pomiędzy historią, mitem i koncepcja teologiczną, „The Biblical Annals” 4 (2014), s. 279–311.
  48. Lemański J., W poszukiwaniu najstarszej literackiej wersji „cudu nad morzem” (Wj 13,17–15,21), „The Biblical Annals” 6/1 (2016), s. 5–44.
  49. Lemański J., Mojżesz – lewita (Wj 2,1–10). W kręgu badań nad tożsamością Mojżesza, „Colloquia Theologica Ottoniana” 1 (2016), s. 91–120.
  50. Lemański J., Mojżesz i Madianici. Pamięć o historycznej tradycji, która wymagała teologicznej korekty?, „Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie” 24 (2017), s. 11–40.
  51. Lemański J., „Poślij ludzi, aby zbadali kraj Kanaan…” (Lb 13,1a). Kto i po co wprowadził tradycję o zwiadowcach wysłanych przez Mojżesza do Kanaanu?, [w:] Dla dobra jego ciała, którym jest Kościół. Ks. pamiątkowa dla Ks. prof. A. Paciorka, red. G. Baran, Częstochowa 2019, s. 223–246.
  52. Lemański J., (Post) kapłańska opowieść o ukaraniu Mojżesza i Aarona (Lb 2–1–13). Przyczynek do dyskusji nad dokumentem P i jego późniejszymi uzupełnieniami, „Colloquia Theologica Ottoniana” 1 (2019), s. 73–98.
  53. Lemański J., Prawo Pana doskonałe – krzepi życie (Ps 19,8A). Kilka ref leksji na temat istoty prawa i sprawiedliwości w Starym Testamencie, Szczecin 2019.
  54. Lemański J., Tora – Pięcioksiąg. Wprowadzenie w zagadnienia teologiczne i historyczno-krytyczne, Szczecin 2020.
  55. Lemański J., Narodziny Izraela. Szkice historyczno-biblijne, Szczecin 2021.
  56. Lemański J., Hezekiah and the Centralization of Worship (2Kgs 18,4.22), „Collectanea Theologica” 92/1 (2022), s. 29–62.
  57. Levin Ch., Der Jahwist (FRLANT 157), Göttingen 1993.
  58. Majewski M., Pięcioksiąg odczytany na nowo. Przesłanie autora kapłańskiego (P) i jego wpływ na powstanie Pięcioksięgu, Kraków 2018.
  59. Mays J.L., Hosea. A Commentary (OTL), Philadelphia 1969.
  60. Moro C., I sandal di Mosè. Storia di una tradizione ebraica (StudiBiblici 167), Brescia 2011.
  61. Mose. Ägypten und das Alte Testament, red. Eckart Otto (SBS 189), Stuttgart 2000.
  62. Moses in Biblical and Extra-Biblical Traditions, red. A. Graupner, M. Wolter (BZAW372), Berlin–New York 2007.
  63. Niditch S., Judges (OTL), Louisville–London 2008.
  64. Niemann H.M., Die Daniten. Studien zur Geschichte einen altisraelitischen Stammes (FRLANT 133), Göttingen 1985.
  65. Otto E., Deuteronomium 23,16–34,12 (HThKAT), Freiburg–Basel–Wien 2017.
  66. Pakkala J., Intolerant Monolatry in the Deuteronomistic History (PFES 76), Helsinki–Göttingen 1999, s. 167–168.
  67. Pietsch M., Die Kultreform Josia. Studien zur Religionsgeschichtlischen Israels in der späten Königszeit (FAT 86), Tübingen 2013.
  68. Pummer R., The Samaritan and Their Pentateuch, [w:] The Pentateuch as Torah. New Models for Understanding Its Promulgation and Acceptance, red. G.N. Knoppers, B.M. Levinson, Winona Lake 2007, s. 237–269.
  69. Römer Th., Bretlerr M.Z., Deuteronomy 34 and the Case for a Persian Hexateuch, „Journal of Biblical Literature” 119 (2000), s. 401–419.
  70. Römer Th., Mose in Äthipien. Zur Herkunft der Num 12,1 zugrunde liegende Tradition, [w:] Auf dem Weg zur Endgestalt von Genesis bis II Regnum. Festschrift H-Ch. Schmitt (BZAW 370), red. M. Beck, U. Schorn, Berlin–New York s. 206–215.
  71. Römer Th., Treacing Some ‘Censored’ Moses Traditions Inside and Outside the Hebrew Bible, „Hebrew Bible and Ancient Testament”1 (2012), s. 64–76.
  72. Ross A.P., A Commentary on the Psalms. Volume 2 (42–89), Grand Rapids 2013.
  73. Rudolph W., Der ‘Elohist’ von Exodus bis Josua (BZAW 68), Berlin 1938.
  74. Runnalls D., Moses Ethiopian Campaign, „Journal for the Study of Judaism in the Persian, Hellenistic and Roman Period” 14 (1993), s. 135–156.
  75. Sasson J.M, Judges 1–12 (AB 6D), New Haven–London 2014.
  76. Schipper B., Genesis 37–50 and the Model of Gradual Extension. A Response to David M. Carr and Franziska Ede”, [w:] Book-Seams in the Hexateuch I (FAT 120), red. Ch. Berner, H. Samuel, Tübingen 2018, s. 121–135.
  77. Schmid K., Erzväter und Exodus: Untersuchungen zur doppelten Begründung der Ursprünge Israels innerhalb der Geschichtsbücher des Alten Testaments (WMANT 81), Neukirchen-Vluyn 1999.
  78. Schmid K., The Late Persian Formation of the Torah. Observations on Deuteronomy 34, [w:] Judah and the Judeans in the Fourth Century BCE, red. E. Lipschits, G. Knoppers, R. Albertz, Winona Lake 2007, s. 237–251.
  79. Schmitt H.-Ch., Paralel Narrative Patern between Exodus 1–14* and the Ancestral Stories in Genesis 24* and 29–31*, [w:] Book-Seams in the Hexateuch I (FAT 120), red. Ch. Berner, H. Samuel, Tübingen 2018, s. 171–186.
  80. Schnocks J., Mose im Psalter, [w:] Mose in Biblical and Extra-Biblical Tradtions, red. A. Graupner, M. Wolter (BZAW 172), Berlin–New York 2007, s. 79–88.
  81. Schulz S., Die Anhänge zum Richterbuch. Eine kompositionsgeschichtlische Untersuchung von Ri 17–21(BZAW 477), Berlin–Boston 2016.
  82. Sénéchal V., Rétribution et intercession dans le Deutéronome (BZAW 408), Berlin 2009.
  83. Seebass H., Numeri. Kapitel 10,11–22,1 (BK IV.2), Neukirchen-Vluyn 2003.
  84. Ska J.L., Le récit sacerdotale: une “histoire sons fin”?, [w:] The Book of Leviticus and Numbers (BETL 215), red. T. Römer, Leuven 2008, s. 632–636.
  85. Stoppel H., Von Angesicht zu Angesicht. Ouvertüre am Horeb. Deuteronomium 5 und 9–10 und die Textgestalt ihrer Folie (AThANT 109), Zürich 2018.
  86. Sweeney M.A., I & II Kings (OTL), Louisville–London 2007.
  87. The Formation of the Pentateuch (FAT 111), red. J.C. Gertz i in., Tübingen 2016.
  88. Torah and the Book of Numbers (FAT 62), red. Ch. Frevel, Tübingen 2013.
  89. Tov E., Textual Criticism of the Hebrew Bible, Minneapolis 22001.
  90. Utzschneider H., Oswald W., Exodus 1–15 (IEKAT), Stuttgart 2013.
  91. Van der Woude A.S., Deutero-Micha, ein Prophet aus Nord-Israel?, „Norsk Teologisk Tidsskrift” 25 (1971), s. 365–378.
  92. Vogels W., Moïse aux multiples visages. De l’Exode au Deutéronome, Montréal 1998.
  93. Webb B.G., The Book of Judges (NICOT), Grand Rapids 2012.
  94. Weingart K., Jerobeam und seine Kulthöhen. Geschichte als Argument im religiösen Diskurs der Perserzeit, [w:] Eigensinn und Entstehung der hebräischen Bibel (FAT 136), Tübingen 2020, s. 315–330.
  95. Weippert M., Historisches Textbuch zum Alten Testament (GAT 10), Göttingen 2010.
  96. Weitzman S., Reopening the Case of the Suspiciously Suspended Nun in Judges 18:30, „Catholic Biblical Quarterly” 61 (1999), s. 448–460.
  97. Wellhausen J., Die Composition des Hexateuchs und historischen Bücher des Alten Testaments, Berlin 41963.
  98. Winslow K.S., Moses’ Cushite Marriage: Torah, Artapanus and Josephus, [w:] Mixed Marriages: Intermarriage and Group Identity in the Second Temple Period, red. Ch. Frevel, Bloomsbury 2011, s. 280–302.
  99. Wolff H.W., Dodekapropheton I: Hosea (BK XIV/1), Neukirchen-Vluyn 41990.
  100. Yoreh T., The First Book of God (BZAW 402), Berlin 2010.
  101. Zapff B., Micha (IEKAT), Stuttgart 2020.
  102. J. Lemański, Mojżesz, jakiego nie znamy? Kilka uwag na temat poszukiwań historycznego Mojżesza, „Studia
  103. Paradyskie” 32 (2022), s. 87–119. https://doi.org/10.18276/sp.2022.32-05