Analiza i Egzystencja
Transgression of the Self – the Total Act in Jerzy Grotowski’s Laboratory Theater and Jungian archetype experience
(Transgresja Jaźni - Akt Całkowity w Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego i jungowskie doświadczenie archetypowe)
DOI: 10.18276/aie.2023.62-08
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Autorzy: |
Patrycja
Neumann
Uniwersytet Wrocławski |
| Słowa kluczowe: | archetyp jaźń Grotowski Jung psychoanaliza |
| Data wydania numeru / monografii: | 2023 |
| Liczba stron: | 16 (147-162) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Niniejszy artykuł jest poświęcony z najważniejszych odkryć Jerzego Grotowskiego, aktowi całkowitemu, specyficznemu rodzajowi działania i doświadczenia zarazem. Powstało ono w ramach praktyki teatralnej, lecz poza funkcją związaną z dramaturgią przedstawień miało wyższy cel, związany z poszukiwaniem istoty człowieczeństwa i źródeł doświadczenia rzeczywistości. Jerzy Grotowski dążył do transformacji aktorów oraz obserwatorów, otwarcia ich na to, co autentyczne, żywe i obecne. To osiągnięcie stanowiło rodzaj doświadczenia, w którym przezwyciężone zostaje sacrum i profanum. Akt całkowity pozwalał „stać się patrzonym” i, paradoksalnie, pozwalał uczestniczyć w dwoistości biernego działania, w którym człowiek staje się obserwatorem i działającym zarazem. Moim celem jest sproblematyzowanie roli zasady współistnienia przeciwieństw w pracy J. Grotowskiego i opis aktu całkowitego jako możliwości doświadczenia psychofizycznej jedni. Człowiek w tym archetypowym doświadczeniu poprzedza wszelkie różnice, jest w stanie dotrzeć do samego centrum własnego Ja, tego, co Carl Gustav Jung określał mianem Selbst.
Podgląd PDF
Bibliografia (37)
- Barentsen, G. (2015). Silent partnerships: Schelling, Jung, and The romantic metasubject. Symposium, 19(1), 67–79. https://doi.org/10.5840/symposium20151916.
- Brach-Czaina, J. (1980). Proces indywiduacji w wersji Grotowskiego. Dialog: miesięcznik Związku Literatów Polskich, 25(4), 80–93.
- Brooke, R. (2015). Jung and phenomenology. Routledge, Taylor & Francis Group.
- Czerwiński, M. (2019). Obraz i metaforyka doświadczenia wewnętrznego oraz przemiany: od Ciorana po Grotowskiego. Kultura, Historia, Globalizacja, 25, 29–38.
- Fershtman, S. (2021). The mystical exodus in Jungian perspective. Routledge, Taylor & Francis Group.
- Flaszen, L. (2006). „Dziady”, „Kordian”, „Akropolis” w Teatrze 13 Rzędów. In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium (pp. 53–70). Wydawnictwo Instytut im. Jerzego Grotowskiego.
- Fordham, M. (2018). Analytical psychology: A modern science. Routledge, Taylor & Francis Group.
- Grotowski, J. (2002). Towards a poor theatre (E. Barba, Ed.). Routledge.
- Grotowski, J. (2007). Ku teatrowi ubogiemu (E. Barba, Ed.). Instytut im. J. Grotowskiego.
- Grotowski, J. (2012). Teksty zebrane Grotowski. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Instytut Jerzego Grotowskiego, Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
- Hoeller, S. (2022). Gnoza Junga i siedem nauk dla zmarłych. Okultura.
- Jung, C. G. (1919). Czerwona księga. Vis-à-vis Etiuda.
- Jung, C. G. (1959). Aion: Researches into the phenomenology of the self. Pantheon Books.
- Jung, C. G. (1970). Mysterium coniunctionis: An inquiry into the separation and synthesis of psychic opposites in Alchemy. Princeton University Press.
- Jung, C. G. (1979). Civilization on transition. Princeton University Press.
- Jung, C. G. (1993a). Archetypy i symbole. Czytelnik.
- Jung, C. G. (1993b). Wspomnienia, sny, myśli. KR.
- Jung, C. G. (2011). Dynamika nieświadomości. KR.
- Jung, C. G. (2014). Symbols of transformation: An analysis of the prelude to a case of schizophrenia. Princeton University Press.
- Jung, C. G. (2007). Życie symboliczne. KR.
- Kajzar, H. (2006). O cudach teatru Grotowskiego. In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium (pp. 250–257). Wydawnictwo Instytut im, Jerzego Grotowskiego.
- Kłossowicz, J. (2006). Podróż do źródeł teatru. In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium ( pp. 2 38–250). Wydawnictwo I nstytut i m. J erzego Grotowskiego.
- Kolak, A. (2016). Rytuał bez boga, misterium bez kultu—o mitach chrześcijańskich w Teatrze Laboratorium Jerzego Grotowskiego. In M. Karkowska, M. Grabowski, & K. Żukowska (Eds.), Trwała obecność mitu w literaturze i kulturze (pp. 173–183). Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
- Kolankiewicz, L. (2006). Aktorstwo w teatrze Grotowskiego. In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium (pp. 273–290). Wydawnictwo Instytut im. Jerzego Grotowskiego.
- Kolankiewicz, L. (2011, March 27). Ars magna Grotowskiego. Grotowski.net. http:// www.grotowski.net/encyklopedia/grotowski-jerzy.
- Kornaś, T. (2006). Aktor „ogołocony”: „Książę Niezłomny” Teatru Laboratorium. In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium (pp. 417–444). Wydawnictwo Instytut im. Jerzego Grotowskiego.
- Kuźmicki, A. (2008). Symbolika jaźni. Eneteia.
- Osiński, Z. (2006). „Akropolis” w Teatrze Laboratorium. In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium (pp. 300–335). Wydawnictwo Instytut im. Jerzego Grotowskiego.
- Osiński, Z. (1989). Grotowski i jego Laboratorium. PIW.
- Otto, R. (2004). The myth of the birth of the hero: A psychological exploration of myth. Princeton University.
- Pajor, K. (2004). Psychologia archetypów Junga. Eneteia.
- Prokopiuk, J. (1976). Jung, czyli gnoza XX wieku. In C. G. Jung & J. Prokopiuk (Trans.), Archetypy i symbole, pp. 5–56. Czytelnik.
- Ribi, A. (1993). The search for roots: C. G. Jung and the tradition of gnosis. Gnosis Archive Books.
- Rosińska, Z. (1982). Jung. Wiedza Powszechna.
- von Franz, M. L. (2021). Baśń o uwolnieniu kobiecości. Evviva L’Arte.
- Voss, A. (2009). A methodology of the imagination. Eye of the Heart. A Journal of Traditional Wisdom, 3, 37–53.
- Wójtowicz, A. (2006). Proszę pana, czy ten teatr jest jeszcze teatrem? “Tragiczne dzieje doktora Fausta według Christophera Marlowe’a.” In G. Ziółkowski, & J. Degler (Eds.), Misterium zgrozy i urzeczenia. Przedstawienia Jerzego Grotowskiego i Teatru Laboratorium (pp. 335–358). Wydawnictwo Instytut im. Jerzego Grotowskiego.