Analiza i Egzystencja

Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie metody wywiadu mikrofenomenologicznego jako drugoosobowej metody w badaniu doświadczenia. Coraz więcej badaczy z obszaru kognitywistyki zaczyna zdawać sobie sprawę, że trzecioosobowe metody badania doświadczenia, zbierające dane z zewnątrz, mają swoje ograniczenia, a mianowicie takie, że badacz nie wie, co dzieje się na poziomie subiektywnej świadomości badanego. Z kolei metody pierwszoosobowe nie zdają egzaminu w badaniach empirycznych, gdyż opierają się wyłącznie na pierwszoosobowej perspektywie badacza-eksperta, który jest jednocześnie podmiotem badanego doświadczenia. Tymczasem w nauce poszukuje się bardziej obiektywnych metod badawczych, a także takich, które uwzględniają wyniki badania na określonej grupie badawczej. W obliczu takich wyzwań bardzo obiecującą staje się drugoosobowa metoda badania doświadczenia, która polega na przeprowadzaniu wywiadu z osobą badaną na temat jej doświadczenia subiektywnego zaproponowana przez francuską fenomenolożkę Claire Petitmengin (2006). Metoda ta odpowiada na wyzwania współczesnych problemów kognitywistyki związanych z koniecznością badania doświadczenia z perspektywy osoby badanej. Petitmengin zaproponowaną przez siebie metodę nazywa wywiadem wyjaśniającym (Explication Interview) lub wywiadem wywołującym (Elicitation Interview) (Petitmengin, 2006), a w późniejszych pracach i tych bardziej współczesnych jest to metoda wywiadów mikrofenomenologicznych (Microphenomenological Interview) (Petitmengin, Remillieux & Valenzuela-Moguillansky, 2018). Metoda ta nazywana jest drugoosobową, gdyż osoba przeprowadzająca wywiad wchodzi w relację drugoosobową z osobą badaną, kierując wywiadem w taki sposób, aby wydobyć diachroniczną i synchroniczną strukturę badanego doświadczenia.