Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Karolina Tomala
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W niniejszym artykule prezentuję przebieg dyskusji społecznej toczonej wokół problemu nazewnictwa żeńskiego w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku oraz jej wpływ na recepcję tego zagadnienia w latach późniejszych (aż do początków XXI wieku). Uwagi i spostrzeżenia użytkowników ję…
DOI: 10.18276/sj.2021.20-15 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Kalina Maria Taczkowska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W pracy omówione zostały jednostki z rodziny leksykalnej smutku oraz z grupy „odczuć w rodzaju” smutku. W oparciu o materiał – publikacje językoznawców, słowniki języka polskiego, Narodowy Korpus Języka Polskiego oraz wypowiedzi użytkowników portali internetowych – autorka zrekon…
DOI: 10.18276/sj.2021.20-14 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2021
Autorzy / redaktorzy: Claudia Appolloni
Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja
The aim of this paper is to offer an edition of three anonymous questions on De anima II.8, contained in MS Prague, Metropolitan Chapter, M. 80, ff. 54vA–55vB and dated 1250–1260. The text offers an original theory of the everyday imposition of words. To present it, I (i) analyz…
DOI: 10.18276/aie.2021.54-01 · ISSN: 1734-9923
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Cieśluk
Publikacja nadrzędna: Studia Maritima
W artykule podjęty został problem stosunku zakresu treści nazw ὁ πειρατής i ὁ λῃστής w antycznych powieściach greckich. Celem było zweryfikowanie tezy zaprezentowanej przez Philipa de Souzę, zgodnie z którą autorzy antyczni stosowali te nazwy jako synonimy i w efekcie można je ro…
DOI: 10.18276/sm.2020.33-01 · ISSN: 0137-3587
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Ignatowicz-Skowrońska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Zwrot pokazać, pokazywać plecy, choć funkcjonuje w polszczyźnie co najmniej od połowy XIX wieku, ma ubogą dokumentację w słownikach językowych. Nie rejestruje go NKPP, a jako
pierwsze odnotowały go z dwoma zaledwie cytatami SJPD i SFS. W słownikach tych zwrotowi przypisano tylko…
DOI: 10.18276/sj.2020.19-09 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2020
Autorzy / redaktorzy: Roman Gawarkiewicz, Barbara Rodziewicz
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Tekst jest głosem językoznawców w dyskusji o tożsamości człowieka podejmowanej na gruncie nauk społecznych i humanistycznych. Jednostka jest w tym kontekście często sprowadzana do roli posiadacza i użytkownika grupowych ideologii, czego konsekwencją bywa przyjmowanie założenia, ż…
DOI: 10.18276/sj.2020.19-08 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2019
Autorzy / redaktorzy: Karol Polcyn
Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja
Zgodnie z materializmem typu-B, odpowiadające sobie pojęcia fenomenalne i pojecia fizykalne są różnymi pojęciami tych samych włsaności. Pogląd ten jest kontrowersyjny z uwagi na to, że pojęcia fenomenalne odnoszą się nieprzygodnie. W niniejszej pracy omawiam trzy argumenty na rze…
DOI: 10.18276/aie.2019.46-02 · ISSN: 1734-9923
Artykuł 2018
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Ignatowicz-Skowrońska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule jest pojawiająca się od pewnego czasu w polszczyźnie
frazeologiczna innowacja uzupełniająca wyjść z szuflady, która funkcjonuje w tekstach
w trzech różnych znaczeniach, przybierając też różne formy derywacyjne i wariantowe.
Po pierwsz…
DOI: 10.18276/sj.2018.17-10 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Zuzanna Krótki
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule analizie poddano dawne, XV-, XVI-, XVII- oraz XVIII-wieczne nazwy demonów
domowych. Zebrany ze wszystkich dostępnych źródeł leksykograficznych materiał uzupełniony
został o fragmenty dzieł literackich, w których pojawiły się nazwy tych demonów.
Okazało się, że jedno…
DOI: 10.18276/sj.2017.16-11 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2017
Autorzy / redaktorzy: Magdalena Hawrysz
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Celem opracowania jest charakterystyka porównań w powieści Jacka Dehnela Matka Makryna.
Jest to barwny monolog głównej bohaterki, w którym odbijają się wszystkie wątki jej biografii.
W opracowaniu dokonano formalnej analizy porównań, opisując: 1) typ porównań ze względu
na sto…
DOI: 10.18276/sj.2017.16-05 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Zuzanna Krótki
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
W artykule analizie poddano jednostki leksykalne wiązane z polem NEKROMANCJA. Pojęcieto bardzo dobrze poświadczone zostało w dawnej XV-/XVII-wiecznej polszczyźnie. Badaną kategorię reprezentowały bowiem zarówno jednostki o znaczeniu ogólnym, wiązane z białą lubz czarną magią (tj.…
DOI: 10.18276/sj.2016.15-12 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2016
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Artykuł zawiera analizę leksykalno-semantycznych wyznaczników opisów wiosennych pejzażywiejskich w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej oraz wskazuje na ich funkcje w tekście.Do stworzenia plastycznych opisów pejzaży pisarka zastosowała różnorodną paletę barw, któredziałając na zmys…
DOI: 10.18276/sj.2016.15-08 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Maria Brenda
Publikacja nadrzędna: Annales Neophilologiarum
The cognitive semantic research into spatial prepositions has focused on their polysemous nature and the coherence of cognitive categories they constitute. At thesame time, the question of their categorical status has not yet been resolved causing disagreement about their members…
DOI: 10.18276/an.2015.9-02 · ISSN: 1734-4557
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
This article contains the analysis of means of expression used by Maria Dąbrowskain creating the summer countryside lanscapes. In the descriptions of nature in summerDąbrowska used:– colours characteristic for summer lanscapes,– lexis in lights and shadow,– lexis expressing the s…
DOI: 10.18276/sj.2015.14-21 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Anna Wyszomirska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article is about vocabulary and different combinations of expressions from thearea of various diseases which are in the articles in the monthly “Twój Maluszek” magazine.The authors of the magazine take frequently the issues concerning the childhooddiseases and their symptoms.…
DOI: 10.18276/sj.2015.14-11 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2015
Autorzy / redaktorzy: Adrianna Seniów
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The linguistic exponents of the colour white in Julian Tuwim’s poetry are bothprimary and secondary names of the colour white. For the sake of creating poetic imagesof the nature, human appearance, his physiology and emotions Tuwim used conventionalconnotations of the colour whit…
DOI: 10.18276/sj.2015.14-10 · ISSN: 1730-4180
Artykuł 2014
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
In the descriptions of nature dominates two semantic categories of the fl ora’s descriptions.
The fi rst one involves forests and the second: gardens and meadows. The most
frequently used colours in the linguistic creation of the world of fl ora are: green, yellow,
gold and re…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2014
Autorzy / redaktorzy: Elżbieta Skorupska-Raczyńska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
Fathers, step-father, caregivers in the ‘upon the Niemen’ novels by Eliza Orzeszkowa
are fi gures clearly outlined. Their creations are made also by the means of color,
light and shadow. Writer, creating the characters of fathers, stepfather and caregivers
operates with the co…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2014
Autorzy / redaktorzy: Andrzej S. Dyszak
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
This article presents linguistic exponents of colors that Jan Lechoń used in poems
of poetry volumes: Karmazynowy poemat (The Crimson Poem) and Srebrne i czarne (The
Silver and The Black). The poet has used two types of colors exponents: lexical (adjectives,
such as czarny = b…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2013
Autorzy / redaktorzy: Adrianna Seniów
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The linguistic exponents of the colour red in Julian Tuwim’s poetry are both primary
and secondary names of the colour red, with the latter dominated by expressions
referring to the prototypes of fi re and blood.
For the sake of creating poetic images of human appearance, his …
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2012
Autorzy / redaktorzy: Ewa Woźniak
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article discusses the relation between the change of meaning and imaging. The example of word rozpacz (despair), which in Polish has numerous abstract connotations (initially mental and then emotional), shows that, regardless of contemporary meaning, the word used to form col…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2012
Autorzy / redaktorzy: Adrianna Seniów
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
In the poems of Julian Tuwim that were taken into consideration during the research 27 words from the semantic field of the word ‘gold’ occurred in 110 of text implementations. Gold was used in order to create diversified elements of the world, such as nature, human, appliances, …
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2012
Autorzy / redaktorzy: Joanna Rychter
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article presents functional and semantic characteristics of 38 periphrases of terms relating to unanimated nature excerpted from the poetry of Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Fifteen discussions relate to earth and its shape, two structures are synonyms of the word nature, an…
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2011
Autorzy / redaktorzy: Joanna Rychter
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The article presents functional and semantic characteristics of 46 periphrases of fl oristic
names excerpted from the poetry of Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. The study
herein aims to determine the literary and cultural motives of described periphrases. The
poetess used this …
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2011
Autorzy / redaktorzy: Dorota Kozaryn
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The aim of this article is to determine which of the 17 old Polish adjectives used
to signal untruth, collected and analyzed by K. Kleszczowa in the article O kłamstwie
po staropolsku (“About the lie in the old Polish”) function in Rej’s Wizerunk (“Image”)
in what connections …
ISSN: 1730-4180
Artykuł 2011
Autorzy / redaktorzy: Jolanta Ignatowicz-Skowrońska
Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze
The paper contains an analysis of the linguistic processes that have led to the transformation
of the term pospolite ruszenie into an idiom. Research shows that the contemporary
semantic content of the expression refers to a large extent to the connotations
linked to its histo…
ISSN: 1730-4180