Colloquia Theologica Ottoniana
Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym do 1945 roku. Zarys problemu
DOI: 10.18276/cto.2016.2-13
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 1731-0555 |
| eISSN: | 2353-2998 |
| Autorzy: |
Grzegorz
Wejman
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego |
| Słowa kluczowe: | organizacja kościelna duszpasterstwo biskupstwa Pomorze Kościół katolicki |
| Data wydania numeru / monografii: | 2016 |
| Liczba stron: | 22 (217-238) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
| |
Abstrakt
Dzieje Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i północnym przechodziły zmienne koleje losu. Biskupstwo poznańskie, a potem metropolia gnieźnieńska zapewniały przestrzeń do coraz prężniejszego rozwoju Kościoła katolickiego. W tę przestrzeń należy wpisać także biskupstwa pruskie oraz diecezję chełmińską z metropolii ryskiej. Niestety, protestantyzm, który w XVI wieku zaistniał w Niemczech, dosięgnął wiele krajów europejskich, w tym również Księstwo Pomorskie, a z nim pomorski Kościół oraz Prusy i tamtejszy Kościół katolicki. Następne 400 lat charakteryzuje się ciągłym zmaganiem się o utrzymanie i odbudowę struktur organizacji Kościoła katolickiego i granic Polski, niestety, straconych w kolejnych rozbiorach. Rok 1945 przyniósł nową rzeczywistość polityczną, a zarazem kościelną. Odradzanie się Kościoła katolickiego w czasach reformacji umożliwiło jego pełny rozkwit po 1945 roku – ziemie te stały się polskie i katolickie.
Podgląd PDF
Bibliografia (57)
- Archiwum Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, Kronika 10-lecia parafi i ordynariatu gorzowskiego, t. V, nr 144, Historia pierwszego dziesięciolecia parafi i Międzyrzecz Wlkp.
- Archiwum Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego, Odpis Bulli papieża Kaliksta III, Rzym, 29 maja 1456 roku.
- Bullarium Poloniae, wyd. I. Sułkowska-Kuraś, S. Kuraś, t. I, Rzym 1982, nr 11 i 29.
- Codex Pomeraniae Diplomaticus, wyd. K.F.W. Hasselbach, J.G.L. Kosegarten, t. I, Greifswald 1843–1852.
- Ebonis, Vita Sancti Ottonis Episcopi Babenbergensis, wyd. J. Wikarjak, MPH, seria 2, t. VII, cz. 2, Warszawa 1969.
- Herbordi, Dialogus de Vita Ottonis Episcopi Babenbergensis, wyd. J. Wikarjak, MPH, seria 2, t. VIII, cz. 3, Warszawa 1974.
- Pommersches Urkundenbuch, t. I, Szczecin 1868.
- Sancti Ottonis Episcopi Babenbergensis Vita Priefl igensis, wyd. J. Wikarjak, MPH, seria 2, t. VII, cz. 1, Warszawa 1966.
- Thietmar, Kronika, z łac. przetłumaczył, wstępem poprzedził i komentarzem opatrzył M.Z. Jedlicki, Poznań 1953.
- Abraham W., Organizacja Kościoła w Polsce do połowy wieku XII, Poznań 1962.
- Baciński A., Polskie duchowieństwo katolickie w Wolnym Mieście Gdańsku 1919–1939, „Studia Gdańskie” 1 (1973), s. 7–117.
- Banaszak M., Historia Kościoła katolickiego, t. II: Średniowiecze, Warszawa 2009.
- Banaszak M., O początkach biskupstwa poznańskiego dyskusyjnie, Poznań 2002.
- Biskup M., Labuda G., Dzieje Zakonu krzyżackiego w Prusach, Gdańsk 1986.
- Boockmann H., Zakon krzyżacki, Warszawa 1998.
- Boras Z., Uniwersytet w Gryfi i (Greifswaldzie) i jego znaczenie dla Pomorza Zachodniego, w: J. Kochanowska (red.), Trzebiatów – spotkania pomorskie – 2006 r., Szczecin 2007, s. 21–29.
- Chojnacki G., Ewangelia nadziei. Jan Paweł II i Benedykt XVI o Europie, „Przegląd Zachodni” 2005, nr 4, s. 193–204.
- Chorzępa M., Krótki rys historyczny biskupstwa lubuskiego, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 1961, nr 9, s. 308–319.
- Dratwa B., Zakony na przestrzeni wieków w granicach obecnej diecezji gorzowskiej, „Gorzowskie Wiadomości Kościelne” 1976, nr 1, s. 32–39.
- Frankiewicz B., Średniowieczne pielgrzymki na Pomorzu Zachodnim, „Kościół nad Odrą i Bałtykiem” 1996, nr 8, s. 20.
- Gall Anonim, Kronika polska, tłum. R. Grodecki, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk– Łódź 1989.
- Holzapfel H., Kościół między Odrą a Bałtykiem, Olsztyn 1990.
- Holzapfel H., Reinbern, pierwszy biskup Pomorza, w: I. Jeż (red.), W 1000-lecie powstania biskupstwa w Kołobrzegu, Koszalin 2000, s. 13–46.
- Kumor B., Chełmińska diecezja, [hasło w:] Encyklopedia katolicka, t. III, Lublin 1985, kol. 113–123.
- Kumor B., Granice metropolii i diecezji polskich (966–1939), „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 1969, t. XVIII, s. 289–352.
- Kumor B., Granice metropolii i diecezji polskich (968–1939), „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 1969, t. XIX, s. 271–351.
- Kumor B., Historia Kościoła w Polsce, t. I, Poznań 1974.
- Kumor B., Ustrój i organizacja Kościoła katolickiego w okresie niewoli narodowej 1772– 1918, Kraków 1980.
- Labuda G., Początki diecezjalnej organizacji kościelnej na Pomorzu i na Kujawach w XI i XII wieku, Zapiski Historyczne” 23 (1968), z. 3, s. 19–60.
- Liedtke A., Zarys dziejów Diecezji Chełmińskiej, „Nasza Przeszłość” 1971, t. XXXIV, s. 59–116.
- Ludat H., Bistum Lebus. Studien zur Gründungsfrage und zur Entstehung und Wirtschaftsgeschichte siener schlesisch-polnischen Besitzungen, Weimar 1942.
- Mielczarski S., Działalność misyjna Wojciecha i Ottona, „Studia Gdańskie” 1993, t. IX, s. 61–75.
- Mitkowski J., Pięciu Braci Męczenników, „Ecclesiastica” 1997, nr 1, s. 257.
- Nowacki J., Początki biskupstwa poznańskiego, Poznań 2000.
- Nowogrodzki S., Walka o biskupstwo kamieńskie za Kazimierza Wielkiego, „Jantar” 2 (1938), z. 4 (8), s. 209–218.
- Pater J., Z dziejów wrocławskiego Kościoła, Wrocław 1997.
- Pietkowski P., Biskupstwo pomorskie jako początek biskupstwa kamieńskiego, Wrocław 2015.
- Prokop K.R., Biskupi zachodniopomorscy (X–XX w.), Koszalin 2003.
- Rymar E., Biskupi – mnisi – reformatorzy. Studia z dziejów diecezji kamieńskiej, Szczecin 2002.
- Steckiewicz J., Kościół katolicki w obwodzie kaliningradzkim w latach 1945–2009, Kraków 2013.
- Strzelczyk J., Apostołowie Europy, Warszawa 1997.
- Sułkowski Z., Początki biskupstwa lubuskiego, „Sprawozdania z Czynności Towarzystwa Naukowego KUL” 10 (1960), s. 193–199.
- Sułkowski Z., Początki Kościoła polskiego, w: J. Kłoczowski (red.), Kościół w Polsce, t. I: Średniowiecze, Kraków 1968, s. 17–123.
- Szorc A., Dzieje diecezji warmińskiej (1243–1991), Olsztyn 1991.
- Szulist W., Przeszłość obecnych obszarów Diecezji Pelplińskiej 1972–1920, t. II, Pelplin 2000.
- Tyc T., Polska i Pomorze za Krzywoustego, w: T. Tyc, Z średniowiecznych dziejów Wielkopolski i Pomorza, red. i posłowie J.M. Piskorski, Poznań 1997.
- Umiński J., Rola Bolesława Krzywoustego w uchrześcijanieniu Zachodniego Pomorza, „Collectanea Theologica” 22 (1950/1951), s. 18–42.
- Walicki J., Przynależność metropolitalna biskupstwa kamieńskiego i lubuskiego na tle rywalizacji Magdeburga i Gniezna, Lublin 1960.
- Weiss A., Biskupstwa bezpośrednio zależne od Stolicy Apostolskiej w średniowiecznej Europie, Lublin 1992.
- Weiss A., Organizacja diecezji lubuskiej w średniowieczu, Lublin 1977.
- Weiss A., Terytorium diecezji lubuskiej w średniowieczu, „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne KUL” 1973, z. 4, s. 83–99.
- Wejman G. (red.), Święty Otton z Bambergu – ewangelizator Pomorza. Jego kult do czasów współczesnych, „Studia i Rozprawy” [Szczecin] 2004, nr 2.
- Wejman G., Szczecińska Kapituła Kolegiacka św. Piotra/Mariacka w gronie kapituł biskupstwa kamieńskiego, w: A. Krzystek, G. Wejman (red.), Dwa Jubileusze. 825-lecie konsekracji kościoła św. Jakuba Apostoła w Szczecinie. 750-lecie powołania Szczecińskiej Kapituły Kolegiackiej, „Studia i Rozprawy” [Szczecin] 2014, nr 35, s. 143–170.
- Wiśniewski J., Dzieje diecezji pomezańskiej (do 1360 r.), Elbląg 1993.
- Wiśniowski E., Bractwa religijne na ziemiach polskich w średniowieczu, „Roczniki Humanistyczne” 1969, t. XVII, z. 2, s. 51–81.
- Wyczawski H.E., Przygotowanie do studiów w archiwach kościelnych, Kalwaria Zebrzydowska 1989.
- Zawadzki W., Zakony w Pomezanii w XVII–XIX wieku, Olsztyn–Elbląg 2013.