| Rok wydania: | 2024 |
| Dziedzina: | Dziedzina nauk humanistycznych |
| Dyscyplina: | językoznawstwo |
| Słowa kluczowe: | nauczanie języka polskiego jako obcego studenci ukraińscy kultura polska język polski poziom B2–C1 Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego |
| Autorzy: |
Katarzyna
Kondzioła-Pich
Uniwersytet Szczeciński Agnieszka Krzanowska
Uniwersytet Szczeciński Ołena Łewczenko
Uniwersytet Narodowy Politechnika Lwowska Iryna Pewełko
Uniwersytet Narodowy Politechnika Lwowska |
Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0: listopad 2024
Publikacja Kultura języka i język kultury. Materiały do nauki języka polskiego dla studentów ukraińskich. Poziom B2–C1 powstała jako część międzynarodowego projektu „Kształtowanie kompetencji kulturowej w nauczaniu języka polskiego na ukraińskich uczelniach” w ramach programu Promocja języka polskiego Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (BJP/PJP/2023/1/00011)
Beneficjentem Projektu jest Uniwersytet Szczeciński, a partnerem – Uniwersytet Narodowy Politechnika Lwowska
„Kultura języka i język kultury” to jedyny w swoim rodzaju zbiór materiałów do nauki języka polskiego na poziomie B2–C1 dla studentów ukraińskich. Publikacja ma wspierać kształtowanie kompetencji kulturowych, dlatego odnosi się do takich zagadnień, jak kultura języka, kultura regionalna, kultura kulinarna, socjokultura i kultura duchowa (literatura, muzyka i film).
Treści językowe w publikacji są zróżnicowane pod kątem stylistyki i związanego z nią stopnia trudności. Znajdziemy tu styl potoczny i oficjalny, publicystyczno-informacyjny, literacki, naukowy oraz elementy odmian regionalnych. Różnorodność ta dotyczy zarówno tekstów wiodących i ćwiczeń, jak i narracji każdego z rozdziałów.
Osoby uczące się języka polskiego znajdą tu odpowiedzi na wiele pytań, na przykład:
• Jak kogoś skrytykować, żeby go nie urazić?
• Jaka jest różnica między zaręczynami a oświadczynami?
• Gdzie leży granica między grzeczną prośbą a niegrzecznym ponaglaniem?
• Czym charakteryzuje się język młodzieży?
• Jak pocieszyć kogoś w trudnej sytuacji?
• „Ministra” i „rektora” – co to za dziwne słowa?
• Czy język polski ma płeć?
• Co to są wycinanki ludowe?
• „Kartofle”, „pyry”, „bulwy”, „grule”, „barabole”, czy może po prostu „ziemniaki”?
• Jak smakują paszteciki, cebularze, kwaśnica, pierniki, fuczki i proziaki?
• Co obejrzeć w wolny wieczór – „Chłopów” czy „Znachora”?
• Czy „wolna amerykanka” jest powolna?
• Czy babka drożdżowa nosi spódnicę?
Dodatkowym atutem książki jest spis treści z wyszczególnionymi zagadnieniami komunikacyjnymi i językowymi, poruszanymi w poszczególnych rozdziałach. Cenną pomocą są też słowniczki znajdujące się na końcu każdej z czterech części oraz klucz do ćwiczeń.
| 1. | Bańko M., Słownik porównań, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. |
| 2. | Bąba S., Dziamska G., Liberek J., Podręczny słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa: PWN, 1996. |
| 3. | Bąba S., Liberek J., Słownik frazeologiсzny współczesnej polszczyzny, Warszawa: PWN, 2001. |
| 4. | Drabik L., Kubiak-Sokół A., Sobol E., Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003. |
| 5. | https://panodmuzyki.pl/historia-rapu-w-polsce-najwazniejsze-wydarzenia-i-artysci (dostęp: 18.05.2024). |
| 6. | https://www.nck.pl/szkolenia-i-rozwoj/projekty/kongres-kultury/aktualnosci/wydawniczy-dorobek-polskiego-hip-hopu-borys-dejnarowicz (dostęp: 18.05.2024). |
| 7. | Kołodziejek E., Człowiek i świat w języku subkultur, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, 2015. |
| 8. | Komorowska E., Pragmatyka dyrektywnych aktów mowy w języku polskim, Szczecin– Rostock: PRINT GROUP SP. z o.o., 2008. |
| 9. | Kondzioła-Pich K., Pocieszenie jako akt mowy we współczesnym języku polskim i rosyjskim. Studium pragmalingwistyczne, Szczecin: Volumina.pl Daniel Krzanowski, 2015. |
| 10. | Kopalińskі W., Słownik symboli, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1997. |
| 11. | Kowalewski J., Język polski na Ukrainie w perspektywie glottodydaktycznej, Kraków, 2017. |
| 12. | Kozicka-Borysowska Ż., Akt mowy „przeproszenia” w języku polskim i rosyjskim. Studium pragmalingwistyczne, Szczecin, 2009. |
| 13. | Kulesza B., Najnowsze anglicyzmy w języku prasy młodzieżowej, „Kwartalnik Językoznawczy” 2010/3–4 (3–4), http://kwartjez.amu.edu.pl/teksty/teksty2010_3-4_3-4/Kulesza.pdf (dostęp: 18.05.2024). |
| 14. | Mikołajczuk A., Kognitywny obraz gniewu we współczesnej polszczyźnie, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury”, Lublin: Wydawnictwo UMCS, 1996, s. 131–146. |
| 15. | Mrhačová E., Ponczova R., Zvířata v české a polské frazeologii a idiomatice: Česko-polský a polsko-český slovník, Ostrava: Filozofická fakulta Ostravské univerzity v Ostravě; Nakladatelství Tilia v Šenově u Ostravy, 2003. |
| 16. | Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich: t. 1–4, red. J. Krzyżanowski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969–1978. |
| 17. | Skorupka S., Słownik frazeologiсzny języka polskiego, Warszawa: Wiedza powszechna, 1985. |
| 18. | Sosnowski W.P., Studium konfrontatywne frazeologii bułgarskiej, polskiej i ukraińskiej, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, 2021. |
| 19. | Tymoszuk R., Sosnowski W., Jaskot M., Ganoszenko J., Leksykon aktywnej frazeologii polskiej i ukraińskiej, Warszawa: KJV Digital, 2017, <https://svc2.ulif.org.ua/Lexicon/>. |
| 20. | Wysoczański W., Językowy obraz świata w porównaniach zleksykalizowanych na materiale wybranych języków, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2006. |
| 21. | Словник української мови. 11 т., Київ: Наукова думка, 1970–1980. |
| 22. | Словник фразеологізмів української мови, уклад. В. М. Білоноженко та ін., Київ: Наукова думка, 2008. |
| 23. | Фразеологічний словник української мови., Київ: Наукова думка, 1993. |
| 24. | Франко І., Галицько-руські народні приповідки: У 3-х т., Львів: Видавничий центр ЛНУ імені Івана Франка, 2006. |
| 25. | Юрченко О.С., Івченко А.О., Словник стійких народних порівнянь, Харків: Основа, 1993. |
| 26. | Skróty: |
| 27. | СУМ-20 – Словник української мови online у 20 т., https://sum20ua.com/?wordid=0&- page=0. |
| 28. | ФСУМ – Фразеологічний словник української мови., Київ: Наукова думка, 1993. |
| 29. | ФТС – Олійник І.С., Сидоренко М.М., Українсько-російський і російсько-український фразеологічний тлумачний словник, Київ, 1991. |
| 30. | NKP – Nowa księga przysłów i wyrażeń przysłowiowych polskich: t. 1–4, red. J. Krzyżanowski, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1969–1978. |
| 31. | SFJP – Skorupka S., Słownik frazeologiсzny języka polskiego, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1985. |
| 32. | SJP – Drabik L., Kubiak-Sokół A., Sobol E., Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003. |
| 33. | SP – Bańko M., Słownik porównań, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007. |
| 34. | СУ – Інтегрована лексикографічна система «Словники України» online, https://lcorp. ulif.org.ua/dictua/. |
| 35. | Źródła internetowe wykorzystywane w rozdziałach: |
| 36. | https://dyktando.usz.edu.pl |
| 37. | https://isap.sejm.gov.pl |
| 38. | https://rjp.pan.pl |
| 39. | https://sjp.pwn.pl/mlodziezowe-slowo-roku/Wyniki-wszystkich-edycji;202446.html |
| 40. | https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/palma-odbila;15187.html |
| 41. | https://wsjp.pl/haslo/podglad/29102/byk |
| 42. | https://www.ewakolodziejek.pl |
| 43. | https://www.gov.pl/web/baza-wiedzy/netykieta-czyli-savoir-vivre-w-internecie |
| 44. | https://www.instagram.com/p/C3KBSpxo7Pr/ |
| 45. | https://www.tekstowo.pl |
| 46. | https://www.tvp.pl/hbbtv/aplikacje/bieszczady/gdzie-zjesc/sanok-gospoda-pod-biala- -gora/21982699 |
| 47. | https://www.youtube.com |