| Rok wydania: | 2025 |
| Dziedzina: | Dziedzina nauk społecznych |
| Dyscyplina: | psychologia |
| Autorzy: |
Agata
Chilman
Uniwersytet Szczeciński |
Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: grudzień 2025
Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/
W publikacji tej przedstawiono zagadnienia związane z pracą psychologa w oddziale neurochirurgii.
W rozdziale pierwszym omówiono kwalifikacje i kompetencje psychologa w oddziale neurochirurgii dziecięcej. W rozdziale drugim zaprezentowano zakres zadań związanych z diagnozowaniem funkcjonowania psychologicznego pacjentów, w tym funkcjonowania emocjonalnego, intelektualnego i poznawczego. Przedstawiono również autorską procedurę badania neuropsychologicznego dzieci z padaczką lekooporną. Ponadto opisano czynności wykonywane przez psychologa w oddziale, takie jak przekazywanie informacji o wynikach diagnozy, udzielanie wsparcia psychologicznego pacjentom, prowadzenie rozmów z pacjentem i rodzicem/opiekunem prawnym, psychoedukacja, przygotowanie do radzenia sobie z trudnymi emocjami związanymi z procedurami medycznymi, udzielanie wsparcia psychologicznego rodzicom pacjentów, interwencja kryzysowa oraz towarzyszenie w żałobie. W rozdziale trzecim omówiono organizację warunków pracy psychologa w oddziale neurochirurgii dziecięcej. W rozdziale czwartym przedstawiono studium przypadku pacjenta oddziału neurochirurgii dziecięcej.
| 1. | Beck, A.T, Steer, R.A., Brown, G.K. (2019). Inwentarz depresji Becka. Wydanie drugie. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. |
| 2. | Bilikiewicz, A. (2006). Psychiatria: podręcznik dla studentów medycyny. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 3. | Borkowska, A., Daniluk, B. (2018). Neuropsychologiczna diagnoza dziecka. Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych. |
| 4. | Caplan, G. (1964). Principles of preventive psychiatry. New York: Basic Books. |
| 5. | Chilman, A. (2021). Sytuacja społeczno-wychowawcza rodziny dziecka z mukopolisacharydozą. Perspektywa teorii strukturacji Anthony’ego Giddensa. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. |
| 6. | Cormier, L., Hackney, H. (1987). The professional counselor: A process guide to helping. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall. |
| 7. | Cummings, J. (2005). Neuropsychiatria. Wrocław: Wydawnictwo Medycz ne Urban & Partner. |
| 8. | Cytowska, B. (2006). Idea wczesnej interwencji i wspomagania rozwoju małego dziecka. W: B. Cytowska, B. Winczura (red.), Wczesna interwencja i wspomaganie rozwoju małego dziecka (s. 15–26). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls. |
| 9. | Ellis, A. (1962). Reason and emotion in psychotherapy. New York: Lyle Stuart. |
| 10. | Engel-Bernatowicz, A. (2005). Wywiad psychologiczny 2. Wywiad jako spotkanie z człowiekiem (s. 5–80). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego |
| 11. | Felten, D., O’Banion, M., Maida, M. (2018). Atlas neuroanatomii i neurofizjologii Nettera. Wrocław: Wydawnictwo Edra Urban & Partner. |
| 12. | Freud, A. (2004). Ego i mechanizmy obronne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 13. | Geller, S., Król, M. (2005). Kontakt interpersonalny w wywiadzie diagnostycznym. W: Wywiad psychologiczny 1. Wywiad jako postępowanie badawcze (s. 7–43). Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, |
| 14. | Gibbs, G. (2011). Analizowanie danych jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 15. | Greenberg, M. (2023). Neurochirurgia. T. 2. Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie. |
| 16. | Haley, J. (1976). Problem-solving therapy. New York: McGraw-Hill. |
| 17. | Herbert, M. (2005). Żałoba w rodzinie. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. |
| 18. | ICD-10 (2008). Międzynarodowa Statystyczna Klasyfikacja Chorób i Problemów Zdrowotnych. Rewizja dziesiąta. T. 1. World Health Organization. |
| 19. | James, R., Gilland, B. (2005). Strategie interwencji kryzysowej: pomoc psychologiczna poprzedzająca terapię. Warszawa: Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Wydawnictwo Edukacyjne. |
| 20. | Jarosz, B. (2018). O (nie)tożsamości pojęć. Język specjalistyczny, język specjalny, język fachowy, język profesjonalny, język zawodowy, profesjolekt, technolekt. Polonica, 38, 85–108. |
| 21. | Jędrzejczak, J. (2014). Padaczka. W: W. Kozubski (red.), Neurologia. Kompendium (s. 439–452). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 22. | Jodzio, K. (red.) (2009). Neuropsychologia. Współczesne kierunki badań. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 23. | Konecki, K. (2000). Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 24. | Kopeć, D. (2012). Zapobieganie niepełnosprawności intelektualnej w świetle rozważań Amerykańskiego Stowarzyszenia Niepełnosprawności Intelektualnej i Rozwojowej (AAIDD). Kultura – Społeczeństwo – Edukacja, 2, 63–67. |
| 25. | Kościelska, M. (1976). Psychologiczne problemy padaczki u dzieci. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe. |
| 26. | Kovacs, M., Wrocławska-Warchala, R., Wujcik E. (2017). CDI 2. Zestaw kwestionariuszy do diagnozy depresji u dzieci i młodzieży. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psycho - logicznego. |
| 27. | Kowalik, S. (2007). Psychologia rehabilitacji. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. |
| 28. | Kubinowski, D. (2011). Jakościowe badania pedagogiczne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. |
| 29. | Kubler-Ross, E. (1983). On children and death. New York: Macmillan. |
| 30. | Kübler-Ross, E. (1998). Rozmowy o śmierci i umieraniu. Poznań: Wydawnictwo Media Rodzina. |
| 31. | Kvale, S. (2011). Prowadzenie wywiadów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 32. | Lindemann, E. (1956). The meaning of crisis in individual and family. Teachers College Record, 57, 310–315. |
| 33. | Lindsay, K., Bone, I. (2006). Neurologia i neurochirurgia. Wrocław: Elsevier Urban & Partner. |
| 34. | Łuria, A. (1976). Podstawy neuropsychologii. Warszawa: PWN. |
| 35. | MacLean, P. (1990). The triune brain in evolution. New York: Plenum. |
| 36. | Madhusoodanan S., Opler, M., Moise, D. Gordon, J., Danan, D., Sinha, A., Babu, R. (2010). Brain tumor location and psychiatric symptoms: is there any association? A meta-analysis of published case studies. Expert Review of Neurotherapeutic, 10, 1529–1536. |
| 37. | Majewicz, P., Kościółek, M., Dyduch, E. (2017). Psychoedukacja w procesie wspomagania rehabilitacji osób z niepełnosprawnością. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego. |
| 38. | Mazurkiewicz-Bełdzińska, M., Połatyńska, K., Steinborn, B., Wendorff, J., Winczewska-Wiktor, A. (2017). Stany napadowe. W: B. Steinborn (red.), Neurologia wieku rozwojowego (s. 311–607). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 39. | Mesulam, M. (2009). Od doznania do poznania W: K. Jodzio (red.), Neuropsychologia. Współczesne kierunki badań (s. 233–318). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 40. | Nęcka, E., Orzechowski, J., Szymura, B. (2013). Psychologia poznawcza. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 41. | Obwieszczenie Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2023 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. 2013 poz. 870). |
| 42. | Owecki, M., Michalak, S., Kozubski, W. (2011). Psychopatologia chorób układu nerwowego w wieku podeszłym. Psychopathological syndromes of neurological diseases in the elderly. Neurologia i Neurochirurgia Polska, 45 (2), 161–168. |
| 43. | Pąchalska, M. (2014). Neuropsychologia kliniczna. Urazy mózgu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 44. | Paluchowski, W. (2007). Diagnoza psychologiczna. Proces – narzędzia– standardy. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. |
| 45. | Pilch, T., Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie „Żak”. |
| 46. | Reber, A. (2000). Słownik psychologii. Wydawnictwo Naukowe Scholar. |
| 47. | Rejdak, K., Mazurkiewicz-Bełdzińska, M., Błaszczyk, B., Halczuk, I., Rysz, A., Rola, R., Sienkiewicz-Jarosz, H., Ryglewicz, D. (2022). Diagnostyka i leczenie padaczki – rekomendacje Sekcji Padaczki Polskiego Towarzystwa Neurologicznego. Polski Przegląd Neurologiczny, 18 (4), 201–219. |
| 48. | Roid, G., Jurek, P., Olech, M., Sajewicz-Radtke, U., Radtke, B. (2017). Skale Inteligencji Stanford-Binet. Edycja Piąta. Gdańsk: Pracownia Testów Psychologicznych i Pedagogicznych. |
| 49. | Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 września 2018 r. w sprawie wymagań dla Systemu Monitorowania Dostępności do Świadczeń Opieki Zdrowotnej i Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych oraz ich minimalnej funkcjonalności (Dz.U. 2018 poz. 1822). |
| 50. | Sęk, H. (2007). Wprowadzenie do psychologii klinicznej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. |
| 51. | Sobów, T. (2014). Badanie neuropsychologiczne i jego rola w procesie diagnostycznym w neurologii. W: W. Kozubski (red.), Neurologia. Kompendium (s. 111–116). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 52. | Steinborn, B. (red.) (2017). Neurologia wieku rozwojowego. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 53. | Strelau, J., Doliński, D. (2008). Psychologia. Podręcznik akademicki. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. |
| 54. | Sztander, W. (1999). Rozmowy, które pomagają. Instytut Psychologii Zdrowia PTP. |
| 55. | Szymańska, K., Szczepanik, E. (2017a). Niepełnosprawność intelektualna. W: B. Steinborn (red.), Neurologia wieku rozwojowego (s. 49–68). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 56. | Szymańska, K., Szczepanik, E. (2017b). Opóźnienie rozwoju psychoruchowego. W: B. Steinborn (red.), Neurologia wieku rozwojowego (s. 28–49). Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL. |
| 57. | Winczwska-Wiktor, A. (2022). Padaczka u dzieci i młodzieży W: I. Ko py - ta (red.), Neurologia dziecięca w praktyce pediatry. Nowe spojrzenie (s. 11–45). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 58. | Worden, J. (2022). Poradnictwo i terapia w żałobie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN. |
| 59. | Zawadzka, M., Mazurkiewicz-Bełdzińska, M. (2018). Napady ogniskowe z dysplazją korową. W: B. Steinborn (red.), Neurologia dziecięca w przypadkach klinicznych (s. 341–344). Warszawa: PZWL Wydawnictwo Lekarskie. |
| 60. | Źródła internetowe |
| 61. | Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (2018). Ocena świadczenia opieki zdrowotnej nr WS.430.7.2018: Ogniska padaczkorodne. https://bip.aotm.gov.pl/assets/files/zlecenia_mz/2018/072/ RPT/2018.11.29_WS.430.7_Ogniska_padaczkorodne_RAPORT. pdf (7.06.2025). |
| 62. | AMMS (2025). Asseco Medical Management Solutions. https://pl.asseco. com/ (6.04.2025). |
| 63. | CMKP (2023). Program specjalizacji w dziedzinie Psychologii Klinicznej dla osób posiadających tytuł zawodowy magistra uzyskany na kierunku studiów w zakresie psychologi. Warszawa, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego. https://psychologia-konsultanci.pl/ wp-content/uploads/2015/10/006-Psychologia-kliniczna-program- -podstawowy-2023-podpisane.pdf (11.11.2024). |
| 64. | Dryk, J. (2024). Psychoedukacja. Instytut Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. https://psychologia.edu.pl/czytelnia/ 134-warto-wiedzie/1512-psychoedukacja.html (29.12.2024). |
| 65. | ICD-11 (2019). International Classification of Disease 11th Revision. The global standard for diagnostic health information. World Health Organization https://icd.who.int/en (1.01.2024). |
| 66. | Słownik języka polskiego PWN (2024). https://sjp.pwn.pl/szukaj/psychoedukacja. html (30.12.2024). |
| 67. | Uniwersytet SWPS (2024). Specjalność psychologia kliniczna. https:// swps.pl/oferta/wroclaw/studia-drugiego-stopnia/psychologia/kliniczna (31.12.2024). |