Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny


ISSN: 1730-4180    eISSN: 2353-3161    OAI    DOI: 10.18276/sj.2024.23-08
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Issue archive / t. 23, 2024
Postrzeganie pieniędzy utrwalone we frazemach – szkic problemu
(Perception of money fixed in phrases – a sketch of the problem)

Authors: Wioletta Kochmańska ORCID
Uniwersytet Rzeszowski
Keywords: cognitive definition phrase money
Whole issue publication date:2024
Page range:14 (113-126)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The text undertakes the reconstruction of facets for more than 330 phrases with the lexeme money, recorded from the sources, which are collections of paremia (with an originally oral mode of transmission) and important for modern culture quotations of a literary nature (primarily in the rank of winged words). A methodology appropriate to pro-analysis according to the as-sumptions of cognitive definition was used, thanks to which the following facets were extracted: physical features of money, object of human desire, functions of money, source of money, amount of money, place (for) money, valuation of money. The image of the essence of money hidden in the collected texts testifies that it is such an important element of the human world that it is sometimes placed as the center of attention of the communities living in it, is a factor that determines the rank of its participants and at the same time forms the basis for the formation of their image. Regardless of how they are judged, they give joy, the opportunity to realize dreams, plans and needs.
Download file

Article file

Bibliography

1.Bartmiński Jerzy, „Definicja kognitywna jako narzędzie opisu konotacji”. W: Konotacja, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1988.
2.Chlebda Wojciech. „Frazematyka”, W: Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński, Lu-blin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2010, 335-342.
3.Dobrosława Świerczyńska (red.). Przysłowia w 12 językach, Warszawa: Wydawnictwo Nau-kowe PWN, 2019.
4.Dubisz Stanisław (red), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. P-Ś. Warszawa: Wydawnic-two Naukowe PWN, 2008.
5.Herman Bernadeta, Syjud Jerzy. Księga przysłów. Chorzów: Wydawnictwo „Videograf II”, 2005.
6.Jerzy Bartmiński (red.), Słownik stereotypów i symboli ludowych, t. 1: Kosmos, z. 1: Niebo, światła niebieskie, ogień, kamienie. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1996.
7.Kolberg Oskar. Przysłowia. Białystok: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1977.
8.Krzyżanowski Julian. Nowa księga przysłów polskich, t. 3: R–Ż. Warszawa: Państwowy Insty-tut Wydawniczy,1972.
9.Kubiczek Sebastian. „Od barteru pieniądza wirtualnego – charakterystyka procesu demateriali-zacji pieniądza”. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 236 (2015), 46-60.
10.Lewicki Andrzej, Maria, Pajdzińska Anna. „Frazeologia”, W: Współczesny język polski, red. Jerzy Bartmiński, Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2010, 315-333.
11.Markiewicz Henryk, Romanowski Andrzej. Skrzydlate słowa. Wielki słownik cytatów polskich i obcych. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2005.
12.Masłowscy Masłowscy Danuta i Włodzimierz. Przysłowia świata. Kęty: Wydawnictwo Antyk, 2000.
13.Masłowscy Danuta i Włodzimierz. Księga przysłów polskich. Kęty: Wydawnictwo Antyk, 2001.
14.Danuta i Włodzimierz. Przysłowia innych narodów. Katowice: Videograf Edukacja, 2003.
15.Miodek Jan. Słownik Ojczyzny polszczyzny. Oprac. Monika Zielińska, Tomasz Piekot. Wro-cław: Wydawnictwo Europa, 2007.
16.Morawski Wojciech. Zarys powszechnej historii pieniądza i bankowości. Warszawa: Wydaw-nictwo TRIO, 2002.
17.Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława. Dwa słowniki etnolingwistyczne – moskiewski i lubel-ski. W: Etnolingwistyka a leksykografia. Tom poświęcony Profesorowi Jerzemu Bartmińskie-mu, red. Wojciech Chlebda, Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, 2010, 21-32.
18.Niebrzegowska-Bartmińska Stanisława. Definiowanie i profilowanie pojęć w (etno)lingwistyce. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 2020.
19.Pieniądz i jego formy od starożytności do dziś. Za: (Pieniadz_i_jego_formy_-_od_starozytnosci_do_dzis.pdf, dostęp: 20.09. 20223 r.)
20.Radłowski Zygmunt. Aforyzmy i przysłowia. Warszawa: Wydawnictwo Semper, 2017.
21.SJP PWN, hasło: pieniądz, za: https://sjp.pwn.pl/szukaj/pieni%C4%85dz.html, dostęp. 23.09.2023 r.
22.SJPD, hasło: pieniądz, za: https://sjp.pwn.pl/doroszewski/pieniadz;5471552.html, dostęp; 23.09.2023 r.
23.Święcicka Małgorzata. Pieniądz we współczesnej polszczyźnie. Studium leksykalno-semantyczne. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, 2012.
24.Wasilik Katarzyna. „Trendy w zachowaniach współczesnych konsumentów – konsumpcjonizm a konsumpcja zrównoważona”. Konsumpcja i Rozwój, 1/6 (2014), 66-74.
25.Wysoczański Włodzimierz. Językowy obraz świata w porównaniach zleksykalizowanych na materiale wybranych języków. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2005.