ISSN: 1230-0780
eISSN: 2719-4337
OAI
DOI: 10.18276/skk.2025.32-03
Список вопросов /
nr 32 2025
Ćwiczenia duchowne, rekolekcje, duchowe spa. Co język mówi o naszym życiu duchowym?
| Авторы: |
Andrzej
Draguła
Uniwersytet Szczeciński, Szczecin, Instytut Nauk Teologicznych |
| Ключевые слова: | religious language spiritual exercises retreats spiritual spa |
| Дата публикации всего выпуска: | 2025 |
| Количество страниц: | 19 (53-71) |
Абстракт
Teza o zasadniczym pochodzeniu terminów religijnych ze sfery profanum jest oczywista i nie wymaga dowodzenia. Wiele z nich pierwotnie funkcjonowało lub nadal jeszcze funkcjonuje w języku świeckim. W języku religijnym otrzymują one nowe znaczenia, którymi obsługują obszar doświadczenia religijnego. Do takich terminów należą: ćwiczenia duchowne, rekolekcje, duchowe spa. Celem artykułu jest zbadanie, na ile etymologia, pierwotna treść, językowy uzus tych trzech terminów, którymi zbiorczo są nazywane te same bądź podobne praktyki religijne, może wpływać na rozumienie tych praktyk. Jest to o tyle ważne, iż użycie poszczególnych terminów pokazane w ujęciu chronologicznym jest świadectwem zmian w zakresie rozumienia praktyk, którymi je nazywamy: ćwiczenia wskazują na wysiłek i trening, rekolekcje – zgodnie z ich etymologią – na czynność (ponownego) zbierania, w duchowym spa natomiast dominują konotacje lecznicze, ale także estetyczne czy przyjemnościowe. Ta ewolucja znaczeniowa wskazuje na ścisły związek języka religijnego z doświadczeniem kulturowym jego użytkowników.
Скачать файл
Файл статьи
Библиография
| 1. | Albin, Adolf. Misje i rekolekcje ludowe: kto i jak je ma dawać. Wskazówki dla księży misjonarzy świeckich oraz uwagi o przygotowaniu parafjan na misje. Kraków: nakładem autora, 1922. |
| 2. | Bolewski, Jacek. „Ksiądz czy duchowny”. Tygodnik Powszechny 6 (2010). Dostęp 20.12.2024. https://www.tygodnikpowszechny.pl/ksiadz-czy-duchowny-144588. |
| 3. | Chmielewski, Marek. „Ćwiczenia pobożności”. W: Leksykon duchowości katolickiej, red. Marek Chmielewski, 182–190. Lublin–Kraków: Wydawnictwo M, 2002. |
| 4. | Chudzikowska-Wołoszyn, Małgorzata. „Do wód Rzymianie, do wód! O balneoterapii w starożytnych Bajach i Puteolach”. W: Czystość i brud. Higiena w starożytności, red. Walentyna Korpalska, Wojciech Ślusarczyk, 211–224. Bydgoszcz: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2013–224. |
| 5. | „Czas świętych ćwiczeń rekolekcyjnych”. Dostęp 20.12.2022. www.gorzkowparafia.pl. |
| 6. | „Czym są duchowe SPA? Relaks dla duszy w Polsce i na świecie”. Dostęp 20.12.2022. www.spaandmore.pl. |
| 7. | Davidson, Arnold. „Przedmowa”. W: Pierre Hadot, Ćwiczenia duchowe i filozofia starożytna. Tłum. Piotr Domański, Wanda Klenczon, 7–14. Warszawa: Aletheia, 2019. |
| 8. | Deroy, Louis, Marianne Mulon. Dictionnaire des noms de lieu. Paris: Dictionnaires Le Robert, 1994. |
| 9. | Drozd, Henryk. „Duchowe manewry”. Echo Katolickie 48 (2014). Dostęp 18.12.2022. www.echokatolickie.pl. |
| 10. | „Duchowe SPA – odkryj niezwykłe miejsca”. Dostęp 20.12.2022. www.vibeglow.pl. |
| 11. | „Duchowe SPA – rekolekcje dla młodych dorosłych”. Dostęp 22.12.2022. www.urszulanki.pl. |
| 12. | „Duchowe SPA”. Dostęp 20.12.2022. www.siostrypasjonistki.pl. |
| 13. | Dyk, Stanisław. „Rekolekcje”. W: Encyklopedia katolicka. T. 16 (kol. 1371–1375). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 2012. |
| 14. | Hadjadj, Fabrice. Raj za drzwiami. Esej o kłopotliwej radości. Tłum. Justyna Nowakowska. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2021. |
| 15. | Hadot, Pierre. Filozofia jako ćwiczenie duchowe. Tłum. Piotr Domański, Wanda Klenczon. Warszawa: Aletheia, 1992. |
| 16. | Ignacy Loyola. „Ćwiczenia duchowe”. W: Ignacy Loyola, Pisma, oprac. Wacław Królikowski, 181–301. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2022. |
| 17. | Jougan, Alojzy. Słownik kościelny łacińsko-polski. Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej, 1992. |
| 18. | Klemens Aleksandryjski. Kobierce zapisków filozoficznych dotyczących prawdziwej wiedzy. Tłum. Janina Niemirska-Pliszczyńska. Warszawa: Wydawnictwo PAX, Akademia Teologii Katolickiej, 1994. |
| 19. | Kołacz, Jakub. Słownik języka i kultury jezuitów polskich. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006. |
| 20. | Kopaliński, Władysław. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1983. |
| 21. | Kopczyńska, Dorota. „Spa – wanna, zabieg, ośrodek, hotel czy filozofia”. Poradnik Językowy 1 (2008): 92–99. |
| 22. | Kowalczyk, Dariusz. „Odezwij się, a powiem ci, kim jesteś”. Życie Duchowe 29 (2002): 75–84. |
| 23. | Królikowski, Wacław. „Wprowadzenie”. W: Ignacy Loyola, Pisma, oprac. Wacław Królikowski, 117–178. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2022. |
| 24. | Kumaniecki, Kazimierz. Słownik łacińsko-polski. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1984. |
| 25. | Linde, Samuel B. Słownik języka polskiego. T. 1. Warszawa: Drukarnia XX. Piiarów, 1807. |
| 26. | Łącka, Monika. „Duchowe Spa”. Gość Niedzielny 38 (2022). Dostęp 20.12.2022. www.kosciol.wiara.pl. |
| 27. | Łysek, Marta. „Duchowe spa dla znużonych życiem”. Dostęp 20.12.2022. www.deon.pl. |
| 28. | Majkowski, Józef. „Asceza”. W: Encyklopedia katolicka. T. 1 (kol. 978–980). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1995. |
| 29. | Maldijewa, Viara. Językowe szaty duchowości. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2019. |
| 30. | Malinowski, Maciej. Spa. Dostęp 2.02.2023. www.obcyjezykpolski.pl. |
| 31. | Nadolski, Bogusław. Leksykon liturgii. Poznań: Pallottinum, 2006. |
| 32. | Niedzielski, Jan. „Ćwiczenia duchowne”. W: Podręczna encyklopedya kościelna, red. Stanisław Gall. T. 5/8 (kol. 307). Warszawa: Gebethner i Wolff, 1905. |
| 33. | Niedzielski, Jan. „Rekolekcye”. W: Podręczna encyklopedya kościelna, red. Stanisław Gall i in. T. 33/24, 221–222. Warszawa–Lublin–Łódź: Gebethner i Wolff, 1914. |
| 34. | „Rekolekcje”. Dostęp 20.12.2022. www.pl.wiktionary.org. |
| 35. | „Rekolekcje”. Dostęp 20.12.2022. www.grupa33.pl. |
| 36. | Różański, Mieczysław, Lesław Krzyżak. „Rekolekcje w internecie”. Acta Universitatis Lodzensis. Folia Iuridica 81 (2011): 53–63. |
| 37. | Schepens, Jacques. „Esercizi e ritiri spirituali”. W: Dizionario di omiletica, red. Manlio Sodi, Achille M. Triacca, 490-496. Torino–Bergamo: Editrice Elle Di Ci–Editrice Velar, 1998. |
| 38. | Siwek, Gerard. „Rekolekcje”. W: Leksykon teologii pastoralnej, red. Ryszard Kamiński, 725–732. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 2006. |
| 39. | Siwek, Gerard. Misje i rekolekcje parafialne. Problem różnicy. Dostęp 12.08.2022. www.zyciezakonne.pl. |
| 40. | Siwek, Gerard. Rekolekcje wczoraj i dziś. Kraków: Wydawnictwo Homo Dei, 2011. |
| 41. | Słomka, Walerian. „Ćwiczenia duchowne”. W: Encyklopedia katolicka. T. 3 (kol. 961–963). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1995. |
| 42. | Słownik języka polskiego, red. Władysław Doroszewski. T. 7. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1965. |
| 43. | Słownik polszczyzny XVI wieku, red. Maria R. Mayenowa, Franciszek Pepłowski, Krzysztof Mrowcewicz. T. 6. Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1972. |
| 44. | Sonak, Dariusz. „Duchowe SPA”. Posłaniec Warmiński 26 (2022). Dostęp 20.12.2022. www.olsztyn.gosc.pl. |
| 45. | „Spa”. Dostęp 20.12.2022. www.sjp.pwn.pl. |
| 46. | „Spa”. Dostęp 22.12.2024. www.nck.pl. |
| 47. | Thomas à Kempis, De imitatione Christi. Dostęp 22.12.2024. www.thelatinlibrary.com. |
| 48. | Tomasz à Kempis. O naśladowaniu Chrystusa. Tłum. Anna Kamieńska. Warszawa: Wydawnictwo PAX, 1980. |
| 49. | „Wielki Post – jak przygotować się do Wielkanocy”. Dostęp 20.12.2022. www.hurtpawel.pl. |
| 50. | Woronowski, Franciszek. Teologia duszpasterstwa liturgicznego. Łomża: nakładem autora, 1978. |
| 51. | Zarzycki, Stanisław T. „Ćwiczenia duchowne”. W: Leksykon duchowości katolickiej, red. Marek Chmielewski, 19–182. Lublin–Kraków: Wydawnictwo M, 2002. |