Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie


ISSN: 1230-0780     eISSN: 2719-4337    OAI    DOI: 10.18276/skk.2025.32-10
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  CEEOL  ERIH PLUS  DOAJ

Список вопросов / nr 32 2025
Sobór Nicejski w 325 roku i jego znaczenie w najbliższych latach po zakończeniu

Авторы: Henryk Pietras ORCID
Pontificia Università Gregoriana, Roma; ATK Collegium Bobolanum, Warszawa
Ключевые слова: Sobór Nicejski (325) Kościół cesarski wyznanie wiary jedność Kościoła pojednanie schizmatyków i heretyków
Дата публикации всего выпуска:2025
Количество страниц:15 (191-205)
Cited-by (Crossref) ?:

Абстракт

Sobór Nicejski został zwołany przez cesarza Konstantyna na czerwiec 325 roku, po jego zwycięstwie nad konkurentami do władzy i po objęciu pełni panowania w cesarstwie. Chciał uroczyście uczcić dwudziestolecie swego panowania, ogłosić powszechny pokój, zgodę religijną w całym Kościele i jedność kultu, z ustanowieniem jednego dnia świętowania Wielkanocy dla całego Kościoła w cesarstwie. Ułożono więc wspólne wyznanie wiary i opracowano serię dwudziestu kanonów dyscyplinarnych, mających regulować najważniejsze sprawy kościelne. Dla cesarza najważniejsza była jedność Kościoła, na jakiej chciał oprzeć jedność państwa, dlatego też zabiegał o pojednanie schizmatyków i heretyków, wykluczając jakiekolwiek potępienia. Kanony te weszły do prawodawstwa Kościoła na długie wieki, a wyznanie wiary, ze zmianami i poprawkami, ostatecznie stało się głównym Credo Kościoła, jako „credo nicejsko-konstantynopolitańskie”.
Скачать файл

Файл статьи

Библиография

1.Acta synodalia (Ann. 50–381), oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras. Synodi et Collectiones Legum. Vol. I. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006 = SCL (Synodi et Collectiones Legum).
2.Ambroży z Mediolanu. De fide II. Vol. 5 books. 378–380.
3.Ariusz. „Thalia” (fr). W: Atanazy. List ogólny do biskupów Egiptu i Libii (Epistula encyclica ad episcopos Aegypti et Libyae), 12; z Athanasius Werke. T. I/1/1, red. Karin Metzler, Dirk U. Hansen, Kyriakos Savvidis, 44. Berlin–New York, 1996.
4.„Arles (1 sierpnia 314)”. W: Acta synodalia (Ann. 50–381), oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras. Synodi et Collectiones Legum. Vol. I, 68*–75*. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006.
5.Atanazy Wielki. „Apologie przeciw arianom”. W: Atanazy Wielki. Apologie. Tłum., wstęp, oprac. Jan Ożóg. Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy. T. 21, 95–166. Warszawa: ATK, 1979.
6.Atanazy Wielki. O dekretach soboru Nicejskiego o wypowiedzi Dionizego o synodach w Rimini i Seleucji. Tłum. Paweł Marek Szewczyk. Źródła Myśli Teologicznej. T. 60. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2011.
7.Codex Theodosianus XVI, 5,1 (1 sett. 326) = CTh; wersja w języku polskim: Kodeks Teodozjusza. Księga Szesnasta (Codicis Theodosiani Liber Sextus Decimus). Tłum. Agnieszka Caba, oprac. Monika Ożóg, Monika Wójcik, wstęp Michał Stachura. Źródła Myśli Teologicznej. T. 71. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2014.
8.Cyprian. Listy, oprac. Emil Stanula. Tłum. Władysław Wojciech Szołdrski, wstęp Marian Michalski. Pisma Starochrześcijańskich Pisarzy 1, 59, 1. Warszawa: ATK, 1969.
9.„Decretum sinodi orientalium apud Serdicam”, 6. W: Hilary z Poitiers. Tractatus mysteriorum, Fragmenta, Ad Constantium Imperatorem, Hymni. Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum (CSEL) 65, 48.
10.„Elwira (ok. 306)”. W: Acta synodalia (Ann. 50–381), oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras. Synodi et Collectiones Legum. Vol. I, 49*–62*. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006.
11.Euzebiusz z Cezarei. Historia Ecclesiastica, VIII, 13,12. W: SCL 1, 110–123 = Euzebiusz z Cezarei, HE; wersja w języku polskim: Euzebiusz z Cezarei. Historia kościelna. Tłum. Agnieszka Caba na podst. tłum. Arkadiusza Lisieckiego, oprac. Henryk Pietras. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2014.
12.„Kanony”. W: Dokumenty Soborów Powszechnych, tekst grecki, łaciński, polski. T. 1: Nicea I z Konstantynopol I z Efez z Chalcedon Konstantynopol II z Konstantynopol III z Nicea II (325–787), układ i oprac. ks. Arkadiusz Baron, ks. Henryk Pietras SJ, 25–47. Kraków: Wydawnictwo WAM, Księża Jezuici, 2002.
13.Latinovic, Vladimir. „Arius Conservativus? The Question of Arius’ Theological Belonging”. Studia Patristica 95, 21 (2017): 27–41.
14.„List Konstantyna do biskupa Aleksandra i prezbitera Ariusza”. W: Euzebiusz z Cezarei. Życie Konstantyna. Księga II, 64. Wstęp, tłum., przypisy Teresa Wnętrza, 163. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007.
15.Maraval, Pierre. „Constantin est-il devenu arien ?”. W: Constantino, ¿el primer emperador cristiano? Religión y política en el siglo IV, 253–254. Barcelona: Publicacions i Edicions de la Universitat de Barcelona, 2012.
16.Masana, Josep Vilella. „Colecciones falsamente atribuidas a un concilio”. Cristianesimo nella Storia 39, 1 (2018): 137–175.
17.Nau, François. „Littérature syriaque inédite”. Revue de l’Orient Chrétien 4 (1909): 5–24.
18.„Nike (359)”. W: Acta synodalia (Ann. 50–381), oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras. Synodi et Collectiones Legum. Vol. I, 235*–236*. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006.
19.Patrologia Graeca, red. Jacques Paul Migne. Paris: Wydawnictwo J.-P. Migne’a, 1856–1866 = PG.
20.Patrologia Latina, red. Jacques Paul Migne. Paris: Wydawnictwo J.-P. Migne’a, 1844–1855 = PL.
21.Pietras, Henryk. „Fonti sulla condanna di Ario a Nicea nel 325”. Gregorianum 104, 3 (2023): 485–514.
22.Pietras, Henryk. „Kim są ci, którzy «dwa razy zawarli małżeństwo» z 8. kanonu Soboru Nicejskiego z 325 roku?”. Studia Bobolanum 27, 1 (2016): 185–204.
23.Pietras, Henryk. „Le ragioni della convocazione del Concilio Niceno da parte di Costantino il Grande. Un’investigazione storico-teologica”. Gregorianum 82, 2 (2001): 5–35.
24.Pietras, Henryk. „Lettera di Costantino alla Chiesa di Alessandria e Lettera del sinodo di Nicea agli Egiziani (325) – i falsi sconosciuti da Atanasio?”. Gregorianum 89, 3 (2008): 727–739.
25.Pietras, Henryk. „List Konstantyna do Aleksandra i Ariusza a zwołanie Soboru Nicejskiego”. Vox Patrum 26, 49 (2006): 531–547.
26.Pietras, Henryk. „Nieznana mowa obrończa Ariusza wygłoszona na placu przed pałacem cesarskim w Nicei, w czasie wielkiego synodu”. W: Ortodoksja, herezja, schizma w Kościele starożytnym, red. Feliks Drączkowski i in., 35–45. Lublin: Polihymnia, 2012.
27.Pietras, Henryk. Concilio di Nicea (325) nel suo contesso. Roma: GBPress, 2021.
28.Pietras, Henryk. Council of Nicaea (325). Religious and Political Context, Documents, Commentaries. Tłum. Marcin Fijak. Roma: GBPress, 2016.
29.Pietras, Henryk. Sobór Nicejski (325). Kontekst religijny i polityczny, dokumenty, komentarze. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2013.
30.Rufin z Akwilei. Historia Ecclestiastica I, 6; PL 21, 47 = Rufin z Akwilei, HE. Wydanie krytyczne tekstu z włoskim tłumaczeniem: Tyranni Rufini, Scritta varia, oprac. M. Simonetti (na podstawie wydania T. Mommsena). Aquileia, 2000.
31.„Rzym (340/341): List Juliusza I do Antiocheńczyków”. W: Acta synodalia (Ann. 50–381), oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras. Synodi et Collectiones Legum. Vol. I, 110*–123*. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2006.
32.Sources Chrétiennes, 477, 143–147. Paris: Les Editions Du Cerf, 1947 = SCh.
33.Sobór Konstantynopolitański III. „Wykład wiary”, 14. W: Dokumenty Soborów Powszechnych. T. I: Nicea I – Konstantynopol I – Efez – Chalcedon – Konstantynopol II – Konstantynopol III – Nicea II (325–787), oprac. Arkadiusz Baron, Henryk Pietras. Źródła Myśli Teologicznej. T. 24, 308–323. Kraków: Wydawnictwo WAM, 2001.
34.Sokrates Scholastyk. Historia Kościoła, I, 10. Tłum. Stefan Józef Kazikowski. Warszawa: Pax, 1985.
35.Socrates Scholasticus, Ecclesiastica Historia. T. 1, red. Robertus Hussey. Documenta Catholica Omnia Oxonii: Typographeo Academico, 1853 = Sokrates, HE.