Analiza i Egzystencja


ISSN: 1734-9923    eISSN: 2300-7621    OAI    DOI: 10.18276/aie.2025.71-02
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ  DOAJ

Issue archive / 71 (2025)
Ekonomia plastyczności. Kapitalizm i podmiot w filozofii Catherine Malabou
(Economy of plasticity. Capitalism and the subject in the philosophy of Catherine Malabou)

Authors: Jakub Dadlez ORCID
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Instytut Filozofii
Keywords: Catherine Malabou economy of plasticity ontological capitalism consciousness of the brain capitalist subjectivity
Whole issue publication date:2025
Page range:20 (25-44)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The article presents the philosophy of Catherine Malabou, the author of the concept of plasticity, still scarcely known in the Polish academic community. It is performed from a specific perspective: the question of the status of the human subject in contemporary capitalism. The first part focuses on the economic language used by the philosopher. The schema of two economies, actual and quasi-transcendental, is discussed, including comments on Heidegger’s “ontological capitalism”. Part two of the article presents Malabou’s materialist, or more precisely neuronal and biological, concept of subjectivity. Here, economic themes are also presented, in particular the problem of “consciousness of the brain”, posed by Malabou, in the face of the present spirit of capitalism. The text concludes with a summary of the position of the human subject vis-à-vis the interconnected global economy, also indicating some doubts concerning Malabou’s ideas.
Download file

Article file

Bibliography

1.Baszczak, B. (2024). Ontologia formy. Filozofia plastyczności Catherine Malabou. Kraków: Ostrogi.
2.Burzyk, M. (2021). Mateusz Burzyk o Catherine Malabou. Polowanie na Idee [audio]. Znak. https://open.spotify.com/episode/5El3O8xO7qvfKFzJ5oxvtB? si=4124ebd9b29f4024.
3.Chang, H.-J. (2013). 23 rzeczy, których nie mówią ci o kapitalizmie. Tłum. B. Sze- lewa. Warszawa: Krytyka Polityczna.
4.Derrida, J. (1998). Le temps des adieux: Heidegger (lu par) Hegel (lu par) Malabou. Revue Philosophique de la France et de l’Étranger, 188 (1), 3–47.
5.Derrida, J. (2011). O gramatologii. Tłum. B. Banasiak. Łódż: Officyna.
6.Eisenberg-Guyot, J., Prins, S.J. (2022). The Impact of Capitalism on Mental Health: An Epidemiological Perspective. W: D. Bhugra, D. Moussaoui, T.J. Craig (red.), Oxford Textbook of Social Psychiatry (s. 195–204). Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/med/9780198861478.003.0022.
7.Finkielsztein, M. (2022). Consumer Boredom: Boredom as a Subliminal Mood of Consumer Capitalism. European journal of American Studies, 17-4, online. https://doi.org/10.4000/ejas.18977.
8.Fisher, M. (2020). Realizm kapitalistyczny. Czy nie ma alternatywy? Tłum. A. Kara- lus. Warszawa: Książka i Prasa.
9.Galloway, A.R. (2012). Les Nouveaux réalistes. Philosophie et postfordisme. Tłum. C. Duzer, T. Duzer. Paris: Editions Léo Scheer.
10.Han, B.-C. (2022). Społeczeństwo zmęczenia i inne eseje. Tłum. R. Pokrywka, M. Sutowski. Warszawa: Krytyka Polityczna.
11.Harman, C. (2011). Kapitalizm Zombi. Globalny kryzys i aktualność myśli Marksa. Tłum. H. Jankowska. Warszawa: Muza.
12.Malabou, C. (1990). Économie de la violence, violence de l’économie (Derrida et Marx). Revue Philosophique de la France et de l’Étranger, 180 (2), 303–324.
13.Malabou, C. (1996). L’Avenir de Hegel: Plasticité, Temporalité, Dialectique. Paris: Vrin.
14.Malabou, C. (2004). Le Change Heidegger: Du fantastique en philosophie. Paris: Léo Scheer.
15.Malabou, C. (2005). Heidegger critique du capitalisme ou le destin de la métaphore économique. Po&sie, 114 (4), 104–110.
16.Malabou, C. (2011). Que faire de notre cerveau?. Montrogue: Bayard.
17.Malabou, C. (2013). Go Wonder: Subjectivity and Affects in Neurobiological Times. W: A. Johnston, C. Malabou, Self and Emotional Life. Philosophy, Psychoanalysis, and Neuroscience (s. 3–72). New York: Columbia University Press.
18.Malabou, C. (2015a). Une seule vie. Résistance biologique, résistance politique. Esprit, 1, 30–40.
19.Malabou, C. (2015b). Will Sovereignty Ever Be Deconstructed? W: B. Bhander, J. Goldberg-Hiller (red.), Plastic Materialities: Politics, Legality, and Meta- morphosis in the Work of Catherine (s. 35–46). London–Durham: Duke Uni- versity Press.
20.Malabou, C. (2017a). Les Nouveaux blessés: De Freud à la neurologie, penser les traumatismes contemporains. Paris: Presses universitaires de France.
21.Malabou, C. (2017b). Ontologia przypadłości. Esej o plastyczności destrukcyjnej. Tłum. P. Skalski. Warszawa: Fundacja Cieszkowskiego.
22.Malabou, C. (2018a). Dokąd zmierza materializm? Althusser/Darwin. Praktyka Teoretyczna, 28 (2), 16–29. https://doi.org/10.14746/prt.2018.2.1.
23.Malabou, C. (2018b). Plastyczność u zmierzchu pisma. Dialektyka, destrukcja, dekonstrukcja. Tłum. P. Skalski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
24.Malabou, C. (2018c). Przyszłość Hegla. Plastyczność, czasowość, dialektyka. Wstęp. Tłum. P. Skalski. Kronos, 2, 95–119.
25.Malabou, C. (2020). Cryptocurrencies: Anarchist Turn or Strengthening of Surveil- lance Capitalism? From Bitcoin to Libra. Tłum. R. Boncardo. Australian Huma- nities Review, 66. Pobrano z: https://australianhumanitiesreview.org/2020/05/31/ cryptocurrencies-anarchist-turn-or-strengthening-of-surveillance-capitalism- -from-bitcoin-to-libra/ (27.08.2023).
26.Malabou, C. (2021a). Métamporhoses de l’intelligence. Du QI à l’IA. Paris: Presses universitaires de France.
27.Malabou, C. (2021b). Wymazana przyjemność. Klitoris i myślenie. Tłum. A. Dwulit. Kraków: Ostrogi.
28.Malabou, C. (2022a). Au voleur! Anarchisme et philosophie. Paris: Presses univer- sitaires de France.
29.Malabou, C. (2022b). Can We Relinquish the Transcendental? W: C. Malabou, Pla- sticity: The Promise of Explosion, red. T.M. Williams (s. 89–100). Edinburgh: Edinburgh University Press.
30.Malabou, C. (2022c). The Example of Plasticity. W: C. Malabou, Plasticity: The Pro- mise of Explosion, red. T. M. Williams (s. 309–319). Edinburgh: Edinburgh University Press.
31.Malabou, C., Vahanian, N. (2016). To samo jest różne. Catherine Malabou w roz- mowie z Noëlle Vahanian. Tłum. P. Sawczyński. Znak, 4, 60–67.
32.Pobłocki, K. (2017). Kapitalizm. Historia krótkiego trwania. Warszawa: Bęc Zmiana.
33.Russell, F. (2020). Brain Power: Cruel Optimism and Neuro-Liberalism in the Work of Catherine Malabou. Culture, Theory and Critique, 61 (1), 64–78. https://doi.org/10.1080/14735784.2020.1749685.
34.Toscano, A. (2015). Plasticity, Capital, and the Dialectic. W: B. Bhandar, J. Goldberg- -Hiller (red.), Politics, Legality, and Metamorphosis in the Work of Catherine Malabou (s. 91–109). Durham–London: Duke University Press.