ISSN: 1734-9923
eISSN: 2300-7621
OAI
DOI: 10.18276/aie.2025.71-05
Lista wydań /
71 (2025)
Doświadczenie transformujące w ujęciu Laurie A. Paul
| Autorzy: |
Alicja
Neumann-Karpińska
Instytut Filozofii i Kognitywistyki Uniwersytetu Szczecińskiego |
| Słowa kluczowe: | doświadczenie transformujące racjonalność autentyczność macierzyństwo |
| Data publikacji całości: | 2025 |
| Liczba stron: | 20 (89-108) |
Abstrakt
Tekst jest próbą zaprezentowania najważniejszych tez Laurie A. Paul w odniesieniu do doświadczeń transformujących. Doświadczenia te opisuje ona jako szczególnego rodzaju przeżycia, których charakterystyki – występowanie w sytuacjach absolutnie nowych dla danej osoby i moc oddziaływania na osobiste preferencje – podają w wątpliwość racjonalność i autentyczność najważniejszych wyborów życiowych. Doświadczenia transformujące omówione są na przykładzie decyzji prokreacyjnych. Teoria Paul oraz przywołane alternatywne teorie Edny Ullmann-Margalit i Agnes Callard pozwalają sproblematyzować dotychczas uzyskiwane wyniki badań socjologicznych i psychologicznych nad decyzjami reprodukcyjnymi przez zauważenie dynamicznych przemian ja, doświadczanych na skutek podjęcia decyzji o posiadaniu dziecka i powodujących brak ciągłości w preferencjach i kryteriach oceny własnej sytuacji życiowej.
Pobierz plik
Plik artykułu
Bibliografia
| 1. | Affleck, G., Tennen, H., Pfeiffer, C., & Fifield, J. (1987). Appraisals of control and predictability in adapting to a chronic disease. Journal of Personality and Social Psychology, 53(2), 273–279. https://doi.org/10.1037/0022-3514.53.2.273 |
| 2. | Antonovsky, A. (1998). The sense of coherence: An historical and future perspective. In Stress, coping, and health in families: Sense of coherence and resiliency (pp. 3–20). Sage Publications, Inc. |
| 3. | Barnes, E. (2015). What You Can Expect When You Don’t Want to be Expecting. Philosophy and Phenomenological Research, XCI(3), 775–786. |
| 4. | Bearak, J. M., Popinchalk, A., Beavin, C., Ganatra, B., Moller, A.-B., Tunçalp, Ö., & Alkema, L. (2022). Country-specific estimates of unintended pregnancy and abortion incidence: A global comparative analysis of levels in 2015-2019. BMJ Global Health, 7(3), e007151. https://doi.org/10.1136/bmjgh-2021-007151 |
| 5. | Callard, A. (2018). Aspiration: The agency of becoming. Oxford University Press. |
| 6. | Dyga, K. (2018). Self i tożsamość: Próba określenia znaczeń oraz wzajemnych związków między pojęciami. Polskie Forum Psychologiczne, XXIII(2), 413–429. https://doi.org/10.14656/PFP20180211 |
| 7. | Edmondson, A. C., & Lei, Z. (2014). Psychological Safety: The History, Renaissance, and Future of an Interpersonal Construct. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 1(1), 23–43. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-031413-091305 |
| 8. | Kane, L. (2023). Weighing Identity in Procreative Decisions. Feminist Philosophy Quarterly, 9(3), Article 3. https://ojs.lib.uwo.ca/index.php/fpq/article/view/15151 |
| 9. | Lewestam, K. (2020). Pasterze smoków. Rodzice kontra świat. Wydawnictwo Czarne. |
| 10. | Mynarska, M. (2009). Individual Fertility Choices in Poland. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. |
| 11. | Pamuła, A. (2023). Mamy do pogadania: Matki świata o miłości, sile i trudnych wyborach. Wydawnictwo Agora. |
| 12. | Paul, L. A. (2014). TRANSFORMATIVE EXPERIENCE. Oxford University Press. |
| 13. | Paul, L. A. (2015a). Precis of Transformative Experience. Philosophy and Phenomenological Research, XCI(3), 760–765. |
| 14. | Paul, L. A. (2015b). TRANSFORMATIVE CHOICE: DISCUSSION AND REPLIES. Res Philosophica, 92(2), 473–545. |
| 15. | Paul, L. A. (2015c). WHAT YOU CAN’T EXPECT WHEN YOU’RE EXPECTING. Res Philosophica, 92(2), 149–170. |
| 16. | Paul, L. A. (2020). Who Will I Become? In E. Lambert & J. Schwenkler (Eds.), Becoming Someone New Essays on Transformative Experience, Choice, and Change (pp. 16–36). Oxford University Press. |
| 17. | Philipov, D., Liefbroer, A. C., & Klobas, J. E. (Eds.). (2015). Reproductive Decision-Making in a Macro-Micro Perspective. Springer. |
| 18. | Ullmann-Margalit, E. (2006). Big Decisions: Opting, Converting, Drifting. Royal Institute of Philosophy Supplement, 5, 157–172. https://doi.org/10.1017/s1358246106058085 |