Przejdź do treści

Wyszukiwarka

Zakres wyszukiwania: Wszystkie publikacje
Liczba wyników dla „antyk”: 34.

Artykuł 2024

The First Stage of the Communist Struggle for Power in Central and Eastern Europe, 1945-1956: The Tragic Fate of the Catholic Church in the Czech Republic and Slovakia

Autorzy / redaktorzy: Jan Mikrut

Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana

After the end of World War II, Czechoslovakia became a communist state. Until 1948, the country still enjoyed relative peace. After the communist coup in February 1948, all areas of social life were permeated by the ideology of Marxism-Leninism. The Catholic Church and other smal…

DOI: 10.18276/cto.2024.40-05 · ISSN: 1731-0555

Artykuł 2024

The Contract for the Construction of Ocean Liners MS “Piłsudski” and MS “Batory” of 29 November 1933

Autorzy / redaktorzy: Jarosław Drozd

Publikacja nadrzędna: Studia Maritima

The purpose of this article is to provide insight into the signing circumstances and the contents of the contract of 29 November 1933, between “Polskie Transatlantyckie Towarzystwo Okrętowe” (Polish Transatlantic Shipping Company Limited, or PTTO) and “Cantieri Riuniti dell’Ad…

DOI: 10.18276/sm.2024.37-04 · ISSN: 0137-3587

Artykuł 2021

Nazwy żeńskie w polszczyźnie w refleksji językoznawczo-poradnikowej początków XX wieku

Autorzy / redaktorzy: Karolina Tomala

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

W niniejszym artykule prezentuję przebieg dyskusji społecznej toczonej wokół problemu nazewnictwa żeńskiego w pierwszych dziesięcioleciach XX wieku oraz jej wpływ na recepcję tego zagadnienia w latach późniejszych (aż do początków XXI wieku). Uwagi i spostrzeżenia użytkowników ję…

DOI: 10.18276/sj.2021.20-15 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2021

Słownictwo związane z pojęciem smutku we współczesnej polszczyźnie

Autorzy / redaktorzy: Kalina Maria Taczkowska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

W pracy omówione zostały jednostki z rodziny leksykalnej smutku oraz z grupy „odczuć w rodzaju” smutku. W oparciu o materiał – publikacje językoznawców, słowniki języka polskiego, Narodowy Korpus Języka Polskiego oraz wypowiedzi użytkowników portali internetowych – autorka zrekon…

DOI: 10.18276/sj.2021.20-14 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2020

ROZBÓJNICY I/CZY PIRACI: ZNACZENIE NAZW Ό ΛΗΣΤΗΣ I Ό ΠΕΙΡΑΤΗΣ W ANTYCZNYCH POWIEŚCIACH GRECKICH

Autorzy / redaktorzy: Małgorzata Cieśluk

Publikacja nadrzędna: Studia Maritima

W artykule podjęty został problem stosunku zakresu treści nazw ὁ πειρατής i ὁ λῃστής w antycznych powieściach greckich. Celem było zweryfikowanie tezy zaprezentowanej przez Philipa de Souzę, zgodnie z którą autorzy antyczni stosowali te nazwy jako synonimy i w efekcie można je ro…

DOI: 10.18276/sm.2020.33-01 · ISSN: 0137-3587

Artykuł 2020

Rozwój znaczeniowy zwrotu pokazać, pokazywać plecy w polszczyźnie

Autorzy / redaktorzy: Jolanta Ignatowicz-Skowrońska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Zwrot pokazać, pokazywać plecy, choć funkcjonuje w polszczyźnie co najmniej od połowy XIX wieku, ma ubogą dokumentację w słownikach językowych. Nie rejestruje go NKPP, a jako pierwsze odnotowały go z dwoma zaledwie cytatami SJPD i SFS. W słownikach tych zwrotowi przypisano tylko…

DOI: 10.18276/sj.2020.19-09 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2020

Skojarzenia słowne w kontekście badań etnolingwistycznych. O potrzebie realizacji projektu Polsko-niemiecko-rosyjskiego słownika asocjacyjnego

Autorzy / redaktorzy: Roman Gawarkiewicz, Barbara Rodziewicz

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Tekst jest głosem językoznawców w dyskusji o tożsamości człowieka podejmowanej na gruncie nauk społecznych i humanistycznych. Jednostka jest w tym kontekście często sprowadzana do roli posiadacza i użytkownika grupowych ideologii, czego konsekwencją bywa przyjmowanie założenia, ż…

DOI: 10.18276/sj.2020.19-08 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2019

Kilka uwag o tłumaczeniu portugalskiego fado na przykładzie pieśni Garras dos Sentidos

Autorzy / redaktorzy: Nina Pielacińska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Tematem artykułu są tłumaczenia portugalskich pieśni fado na język polski. Ten gatunek muzyczny uznawany jest za symbol tożsamości narodowej Portugalii i stanowi jeden z najbardziej charakterystycznych wyznaczników jej kultury. Przedmiotem analizy jest pierwsze polskie tłumaczeni…

DOI: 10.18276/sj.2019.18-14 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2019

O znaczeniu i formie zwrotu wycierać sobie gębę kimś, czymś we współczesnej polszczyźnie

Autorzy / redaktorzy: Jolanta Ignatowicz-Skowrońska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Przedmiotem analizy jest pochodzący z XVI wieku wariantywny zwrot wycierać sobie gębę kimś, czymś, który we współczesnych słownikach normatywnych rejestrowany jest jako wycierać sobie gębę, buzię, mordę kimś, czymś ‘mówić o kimś, o czymś źle, niepochlebnie, bez należytego szacunk…

DOI: 10.18276/sj.2019.18-12 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2019

Materializm Typu-B i Treść Pojęć Fenomenalnych (Type-B Materialism and the Content of Phenomenal Concepts)

Autorzy / redaktorzy: Karol Polcyn

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Zgodnie z materializmem typu-B, odpowiadające sobie pojęcia fenomenalne i pojecia fizykalne są różnymi pojęciami tych samych włsaności. Pogląd ten jest kontrowersyjny z uwagi na to, że pojęcia fenomenalne odnoszą się nieprzygodnie. W niniejszej pracy omawiam trzy argumenty na rze…

DOI: 10.18276/aie.2019.46-02 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2018

Aktualizacje zwrotu 'wyjść z szuflady' w tekstach współczesnej polszczyzny

Autorzy / redaktorzy: Jolanta Ignatowicz-Skowrońska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Przedmiotem rozważań w niniejszym artykule jest pojawiająca się od pewnego czasu w polszczyźnie frazeologiczna innowacja uzupełniająca wyjść z szuflady, która funkcjonuje w tekstach w trzech różnych znaczeniach, przybierając też różne formy derywacyjne i wariantowe. Po pierwsz…

DOI: 10.18276/sj.2018.17-10 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2018

Antykomunizm w myśli politycznej Solidarności Walczącej. Zarys zagadnienia

Autorzy / redaktorzy: Michał Siedziako

Publikacja nadrzędna: Acta Politica Polonica

Solidarność Walcząca (SW) była jedną z głównych organizacji opozycji demokratycznej w Polsce lat 80. XX w. Na tle innych ugrupowań opozycyjnych wyróżniała się radykalnym antykomunizmem, objawiającym się m.in. postulatem odsunięcia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej od wł…

DOI: 10.18276/ap.2018.44-07 · ISSN: 2451-0432

Artykuł 2017

Z historii nazw demonów domowych rejestrowanych w dobie staro- i średniopolskiej

Autorzy / redaktorzy: Zuzanna Krótki

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

W artykule analizie poddano dawne, XV-, XVI-, XVII- oraz XVIII-wieczne nazwy demonów domowych. Zebrany ze wszystkich dostępnych źródeł leksykograficznych materiał uzupełniony został o fragmenty dzieł literackich, w których pojawiły się nazwy tych demonów. Okazało się, że jedno…

DOI: 10.18276/sj.2017.16-11 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2017

Porównania w powieści Matka Makryna Jacka Dehnela – ogólna charakterystyka struktury i semantyki

Autorzy / redaktorzy: Magdalena Hawrysz

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Celem opracowania jest charakterystyka porównań w powieści Jacka Dehnela Matka Makryna. Jest to barwny monolog głównej bohaterki, w którym odbijają się wszystkie wątki jej biografii. W opracowaniu dokonano formalnej analizy porównań, opisując: 1) typ porównań ze względu na sto…

DOI: 10.18276/sj.2017.16-05 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2016

Ślady żeglugi po morzu martwym w tekstach antycznych (IVBC-IIAC).

Autorzy / redaktorzy: Piotr Briks

Publikacja nadrzędna: Studia Maritima

Od niemal 100 lat żegluga po Morzu Martwym praktycznie nie istnieje. Dwa jego brzegi zajmują nieutrzymujące ze sobą ścisłych stosunków państwa Izrael i Jordania, na jego wodach nie unoszą się już bryły asfaltu, a rybołówstwo z oczywistych względów nigdy tutaj nie istniało. Od …

DOI: 10.18276/sm.2016.29-03 · ISSN: 0137-3587

Artykuł 2016

Nekromancja w historii języka polskiego

Autorzy / redaktorzy: Zuzanna Krótki

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

W artykule analizie poddano jednostki leksykalne wiązane z polem NEKROMANCJA. Pojęcieto bardzo dobrze poświadczone zostało w dawnej XV-/XVII-wiecznej polszczyźnie. Badaną kategorię reprezentowały bowiem zarówno jednostki o znaczeniu ogólnym, wiązane z białą lubz czarną magią (tj.…

DOI: 10.18276/sj.2016.15-12 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2016

Leksykalno-semantyczne wyznaczniki wiosennych pejzaży wiejskich w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej

Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Artykuł zawiera analizę leksykalno-semantycznych wyznaczników opisów wiosennych pejzażywiejskich w Nocach i dniach Marii Dąbrowskiej oraz wskazuje na ich funkcje w tekście.Do stworzenia plastycznych opisów pejzaży pisarka zastosowała różnorodną paletę barw, któredziałając na zmys…

DOI: 10.18276/sj.2016.15-08 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2016

Hannibal ante portas. Interpretacja fabuły z 21 rozdziału III księgi Kroniki polskiej Anonima tzw. Galla

Autorzy / redaktorzy: Tomasz Pełech

Publikacja nadrzędna: Meluzyna

The aim of this paper is to interpret the fable from the third Book of the “Chronica Polonorum” of Gallus Anonymus.  The chronicler created an image of Boleslaus the Wrymouthed as a great warrior. He emphasized this feature by referring to an excellent role model which was Hanni…

DOI: 10.18276/me.2016.1-01 · ISSN: 2449-7339

Artykuł 2015

The semantics of "at"

Autorzy / redaktorzy: Maria Brenda

Publikacja nadrzędna: Annales Neophilologiarum

The cognitive semantic research into spatial prepositions has focused on their polysemous nature and the coherence of cognitive categories they constitute. At thesame time, the question of their categorical status has not yet been resolved causing disagreement about their members…

DOI: 10.18276/an.2015.9-02 · ISSN: 1734-4557

Artykuł 2015

Etyka małżeńska w nauczaniu moralnym Piusa XII

Autorzy / redaktorzy: Piotr Skiba

Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie

Problem regulacji urodzeń nie był jednym z podstawowych wyzwań, którym miało zająć się III Nadzwyczajne Zgromadzenie Ogólne Synodu Biskupów. W Relatio Synodi można jednakznaleźć nawiązanie do tej kwestii i wezwanie do ponownego odkrycia przesłania encykliki Humanae vitae Pawła VI…

DOI: 10.18276/skk.2015.22-11 · ISSN: 1230-0780

Artykuł 2015

Lexical-semantic determinatnts of summer countryside landscapes in the novel by Maria Dąbrowska "Noce i dnie"

Autorzy / redaktorzy: Jolanta Słoboda

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

This article contains the analysis of means of expression used by Maria Dąbrowskain creating the summer countryside lanscapes. In the descriptions of nature in summerDąbrowska used:– colours characteristic for summer lanscapes,– lexis in lights and shadow,– lexis expressing the s…

DOI: 10.18276/sj.2015.14-21 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2015

Leksyka z zakresu chorób i zjawisk chorobowych w czasopiśmie „Twój Maluszek”

Autorzy / redaktorzy: Anna Wyszomirska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

The article is about vocabulary and different combinations of expressions from thearea of various diseases which are in the articles in the monthly “Twój Maluszek” magazine.The authors of the magazine take frequently the issues concerning the childhooddiseases and their symptoms.…

DOI: 10.18276/sj.2015.14-11 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2015

Pole bieli w wierszach Juliana Tuwima

Autorzy / redaktorzy: Adrianna Seniów

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

The linguistic exponents of the colour white in Julian Tuwim’s poetry are bothprimary and secondary names of the colour white. For the sake of creating poetic imagesof the nature, human appearance, his physiology and emotions Tuwim used conventionalconnotations of the colour whit…

DOI: 10.18276/sj.2015.14-10 · ISSN: 1730-4180

Artykuł 2015

Przeciwdziałanie korupcji w samorządzie terytorialnym

Autorzy / redaktorzy: Marek Suchanek

Publikacja nadrzędna: Studia Administracyjne

Korupcja jest zjawiskiem nagannym i powoduje wiele zagrożeń dla różnych dziedzin życia społecznego. Trzeba z nią walczyć i podejmować działania zwalczające przyczyny i uniemożliwiające istnienie korupcji zwłaszcza w instytucji powołanej, by dbać o dobro obywateli, czyli samorządz…

DOI: 10.18276/sa.2015.7-12 · ISSN: 2080-5209

Artykuł 2014

Barwy w językowej kreacji ojca w powieściach nadniemeńskich Elizy Orzeszkowej

Autorzy / redaktorzy: Elżbieta Skorupska-Raczyńska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

Fathers, step-father, caregivers in the ‘upon the Niemen’ novels by Eliza Orzeszkowa are fi gures clearly outlined. Their creations are made also by the means of color, light and shadow. Writer, creating the characters of fathers, stepfather and caregivers operates with the co…

ISSN: 1730-4180

Artykuł 2014

Językowe wykładniki barw w międzywojennych wierszach Jana Lechonia

Autorzy / redaktorzy: Andrzej S. Dyszak

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

This article presents linguistic exponents of colors that Jan Lechoń used in poems of poetry volumes: Karmazynowy poemat (The Crimson Poem) and Srebrne i czarne (The Silver and The Black). The poet has used two types of colors exponents: lexical (adjectives, such as czarny = b…

ISSN: 1730-4180

Artykuł 2013

Językowa kreacja matki w Nad Niemnem Elizy Orzeszkowej

Autorzy / redaktorzy: Elżbieta Skorupska-Raczyńska

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

The analysis of the content of Eliza Orzeszkowa’s epic On the Banks of the Neman allows to distinguish the following different types of mother created by the writer: the Polish Mother, Mother-Kitten, Mother-Cuckoo, Distant Mother, and Mother Willow. Wisely devoted to her child…

ISSN: 1730-4180

Artykuł 2013

Pole czerwieni w wierszach Juliana Tuwima

Autorzy / redaktorzy: Adrianna Seniów

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

The linguistic exponents of the colour red in Julian Tuwim’s poetry are both primary and secondary names of the colour red, with the latter dominated by expressions referring to the prototypes of fi re and blood. For the sake of creating poetic images of human appearance, his …

ISSN: 1730-4180

Artykuł 2012

Wpadać w rozpacz obrazowanie a zmiana znaczenia wyrazu

Autorzy / redaktorzy: Ewa Woźniak

Publikacja nadrzędna: Studia Językoznawcze

The article discusses the relation between the change of meaning and imaging. The example of word rozpacz (despair), which in Polish has numerous abstract connotations (initially mental and then emotional), shows that, regardless of contemporary meaning, the word used to form col…

ISSN: 1730-4180