Instytucje pamięci wobec inwazji na Ukrainę. Raport z rekonesansu etnograficznego na Pomorzu Zachodnim

Tekst rekapituluje badania w instytucjach pamięci na Pomorzu Zachodnim w kontekście rosyjskiej inwazji na Ukrainę i jej ewentualnego wpływu na praktyki muzealne, rekonstrukcyjne i kolekcjonerskie związane z militariami – zwłaszcza radzieckimi. Choć eksponaty takie jak granatniki RPG-7 czy mundury Armii Radzieckiej są obecne w muzeach, pojawiają się na zlotach i straganach, wojna za wschodnią granicą nie spowodowała istotnych zmian w narracjach tych instytucji. Badania wykazały, że temat wojny jest często pomijany lub traktowany jako marginalny w kontekście działalności instytucji. Część rozmówców wykazywała wręcz zaskoczenie, że wojna mogłaby wpływać na ich działalność. Z drugiej strony, pojawiają się też dylematy etyczne i refleksje – np. odwołanie rekonstrukcji bitwy o Kołobrzeg w 2022 roku czy decyzje, by nie rekonstruować radzieckich formacji wojskowych. Trzeba zwrócić uwagę na zmieniające się podejście do kwestii wojny, a także na etyczne rozterki pracowników oraz rekonstruktorów, którzy muszą mierzyć się z pytaniami o adekwatność swoich działań w czasie realnego konfliktu. Ostatecznie tekst pokazuje, że wojna w Ukrainie jest kontekstem nie do końca uświadomionym, rzadko wprost obecnym w instytucjach pamięci, choć wywołującym niekiedy subtelne zmiany postaw i działań – głównie wynikające z empatii, etyki i presji społecznej. Właśnie te subtelne zmiany i niejednoznaczność postaw warte są dalszego badania. Potrzebna jest tez próba odpowiedzi na pytanie, czy odgrywa tu rolę specyfika Ziem Zachodnich i Północnych.