Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny

ISSN: 1730-4180     eISSN: 2353-3161    OAI    DOI: 10.18276/sj.2026.24-14
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Issue archive / t. 24, 2025
Wykorzystanie narzędzi informatycznych do analizy wydźwięku emocjonalnego kolokacji na potrzeby badań podstawowych i językoznawstwa sądowego. Założenia, hipotezy, procedury badawcze

Authors: Andrzej Moroz ORCID
Instytut Językoznawstwa, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Keywords: sentiment analysis collocations computational tools
Whole issue publication date:2026-02
Page range:14 (223-236)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The text discusses the use of computer tools to analyse the emotional overtones of adverb-adjective collocations. The authors highlight the two-dimensionality of emotion in language: expressed by inherent linguistic properties or communicative context. The research project involves the analysis of emotional overtones based on data from text corpora in order to detect regularities in the expression of emotions. The methodology involves the use of NLP tools that automate and objectify the emotion identification process. The aim of the research is to develop reliable procedures for emotion identification that can be applied to the analysis of different aspects of language functioning. This project is a pilot phase of a larger undertaking carried out by a team of researchers from two Polish universities. This text discusses its initial phase and provides an introduction to two further related articles.
Download file

Article file

Bibliography

1.Baj-Rogowska Anna. „Analiza sentymentu jako narzędzie monitorowania wyników finansowych przedsiębiorstwa”. Przedsiębiorczość i zarządzanie, XX, 12/1 (2019), 125–139.
2.Bańko Mirosław. „O tzw. prozodii semantycznej i jej opisie w słownikach”. W: Nowe studia leksykograficzne 2, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2008, 151–161.
3.Bobrowski Ireneusz. Językoznawstwo racjonalne: z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych. Kraków: Polska Akademia Nauk, 1993.
4.Bogusławski Andrzej. „O pojęciu wyjaśniania i wyjaśnianiu w lingwistyce”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, XL (1986), 45–51.
5.Burska Katarzyna. „Język a emocje w komunikacji internetowej (na przykładzie komentarzy w serwisie YouTube)”. W: Język(i) w czasie i przestrzeni, red. Piotr Stalmaszczyk. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2021, 35–69.
6.Chlasta Karol. Model analizy wydźwięku na Twitterze dla języka polskiego. Warszawa: Politechnika Warszawska, 2015. Dostęp 30.10.2024 https://arxiv.org/pdf/1911.00985.
7.Chluski Andrzej, Stępniak Cezary. „Możliwości zastosowania analizy wydźwięku w medycznych portalach społecznościowych”. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 368 (2018), 7–26.
8.Derwojedowa Magdalena. „Językoznawstwo komputerowe i inżynieria lingwistyczna po 1989 roku”. Język Polski, XCVII, 1 (2017), 7–17.
9.Doryń Wirginia. „Analiza wydźwięku dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej”. Wiadomości Statystyczne, LXIII, 7 (686) (2018), 72–85.
10.Ekman Paul. “Facial Expression and Emotion”. American Phychologist 48 (1993), 384–392.
11.Gawda Barbara. „Wstęp. Język emocji”. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, XXXI, 4 (2018), 9–15.
12.Gładysz Anna. „Analiza wydźwięku polskojęzycznych opinii konsumenckich – implementacja algorytmu tworzenia słownika wydźwięku”. Autobusy, Technika, Eksploatacja, Systemy transportowe 18, 12 (2017), 1692–1697.
13.Górski Rafał Ludwik. „Baza materiałowa, cytowanie, źródła i korpus dla Wielkiego słownika języka polskiego”. W: Nowe studia leksykograficzne, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2007, 23–28.
14.Górski Rafał Ludwik. „Charakterystyka chronologiczna i stylistyczna korpusu dla Wielkiego słownika języka polskiego”. W: Nowe studia leksykograficzne 2, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2008, 117–127.
15.Grabowski Łukasz, Trklja Aleksandar. „Unravelling the complexity of semantic prosody: a theoretical inquiry”. Journal of Pragmatics, 226 (2024), 89-102.
16.Grochowski Maciej. „Założenia ogólne opisu tzw. wyrażeń funkcyjnych w Wielkim słowniku języka polskiego”. W: Nowe studia leksykograficzne 2, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2008, 11–22.
17.Grzegorczykowa Renata. „Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy”. W: Język a kultura 4. Funkcje języka i wypowiedzi, red. Jerzy Bartmiński, Renata Grzegorczykowa. Wrocław: Wiedza o Kulturze, 1991, 11–28.
18.Janz Arkadiusz, Kocoń Jan, Piasecki Maciej, Zaśko-Zielińska Monika. “plWordNet as a Basic for Large Emotive Lexicon of Polish”. W: LTC'17 8th Language & Technology Conference. Poznań, 2017, 189–193.
19.Kamasa Victoria. „Prozodia semantyczna. Pojęcie, problemy, przydatność”. Socjolingwistyka, 29 (2015), 105-120.
20.Kiklewicz Aleksander. „Dwanaście funkcji języka”. LingVaria, Rok III, 2 (6) (2008), 9–27.
21.Kramer Kinga Agnieszka. Analiza wydźwięku komentarzy studentów do wykładu. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2018 (praca magisterska). Dostęp 30.10.2024 https://zpjn.wmi.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2019/04/Kinga_Kramer_praca_magisterska.pdf.
22.Laskowska Elżbieta. „Uczucia w języku”. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica 11 (2004), 213–221.
23.Łukaszewicz Barbara. Emocje, kultura, język: wyrażanie emocji negatywnych w polonistycznej praktyce glottodydaktycznej. Warszawa: Polonicum, 2022.
24.Moroz Andrzej. Parenteza ze składnikiem czasownikowym we współczesnym języku polskim. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010.
25.Nowakowski Paweł. „Emocjonalne podłoże wypowiedzi językowych. Zarys problematyki z perspektywy biolingwistyki”. W: Język, Komunikacja, Informacja 1, red. Paweł Nowak, Paweł Nowakowski. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2006, 143–155.
26.Ogrodniczuk Maciej. „Lingwistyka komputerowa dla języka polskiego: dziś i jutro”. Język Polski, XCVII, 1 (2017), 18–28.
27.Opałka Jakub, Abramowicz Witold, Sokołowska Wioletta, Kubarczyk Mateusz, Fabisz Karol, Hossa Tymoteusz. „Automatyczna analiza wydźwięku opinii o operatorach energetycznych jako element wsparcia podejmowanych decyzji”. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 243 (2015), 257–273.
28.Pęzik Piotr. „Budowa i zastosowanie korpusu monitorującego MoncoPL”. Forum Lingwistyczne 7 (2020), 133–150.
29.Piasecki Maciej. „Cele i zadania lingwistyki informatycznej”. W: Metodologie językoznawstwa. Współczesne tendencje i kontrowersje, red. Piotr Stalmaszczyk. Kraków: Lexis, 2008, 252–290.
30.Piasecki Maciej, Młynarczyk Ksenia, Kocoń Jan. „Recognition of geuine Polish suiside notes”. Proceedings of the International Conference Recent Advances in Natural Language Processing. RANLP, 2017, 583–591.
31.Poniedziałek Piotr. Analiza wydźwięku zdania na podstawie drzewa rozbioru. Warszawa: Politechnika Warszawska, 2019 (praca magisterska). Dostęp 30.10.2024 https://www.ia.pw.edu.pl/~mkamola/Poniedzialek19.pdf.
32.Przepiórkowski Adam. „Inżynieria lingwistyczna a obecna sytuacja językoznawstwa polskiego”. LingVaria, X, 2 (20) (2015), 135–145.
33.Przepiórkowski Adam, Bańko Mirosław, Górski Rafał Ludwik, Lewandowska-Tomaszczyk Barbara (red.). Narodowy Korpus Języka Polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
34.Puzynina Jadwiga. Język wartości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.
35.Saloni Zygmunt. „Lingwistyka informatyczna”. W: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red. Kazimierz Polański. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1995, 309-310.
36.Świdziński Marek, Rudolf Michał. „Narzędzia informatyczne obsługi wielkich korpusów tekstów: wyszukiwarka Holmes”, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, LXII (2006), 31–43.
37.Szczyszek Michał. „Emocje w parlamencie – parlament w emocjach: ujęcie statystyczne. O projekcie słownika polskiego parlamentaryzmu XX wieku (lata 1918–2018)”. Prace Językoznawcze 20 (3) (2019), 203–218.
38.Tomanek Krzysztof. „Analiza sentymentu – metoda analizy danych jakościowych: przykład zastosowania oraz ewaluacji słownika RID i metody klasyfikacji Bayesa w analizie danych jakościowych”. Przegląd Socjologii Jakościowej 10/2 (2014), 118–136.
39.Turek Tomasz. „Możliwość wykorzystania analizy sentymentu w procesach prosumenckich”. Ekonomiczne problemy usług 1/2017 (126), t. 2 (2017), 285–294.
40.Złotkowska Alicja. Język emocji społeczności internetowych. Źlinice: Wydawnictwo Książkożerca, 2014.
41.Żmigrodzki Piotr, Bańko Mirosław, Batko-Tokarz Barbara, Bobrowski Jakub, Czelakowska Anna, Grochowski Maciej, Przybylska Renata, Waniakowa Jadwiga, Węgrzynek Katarzyna. Wielki słownik języka polskiego PAN: geneza, koncepcja, zasady opracowania. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 2018.