Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny


ISSN: 1730-4180    eISSN: 2353-3161    OAI    DOI: 10.18276/sj.2026.24-23
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Issue archive / t. 24, 2025
Językowe środki wyrażania emocji w Łebkach od Szpilki Agnieszki Szpili z perspektywy lingwistyki pamięci
(Linguistic means of expressing emotions in Łebki od Szpilki by Agnieszka Szpila from the perspective of memory linguistics)

Authors: Dorota Szagun ORCID
Uniwersytet Zielonogórski
Keywords: autobiography emotions linguistics of memory
Whole issue publication date:2026-02
Page range:11 (359-369)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The article attempts to analyze the text of an autobiographical novel in terms of linguistic means of expressing emotions in the context of memory linguistics. Research in neuroscience and psychology shows that there is a strong connection between emotions and remembering, experiencing and preservation in memory, hence the need to observe what memories are preserved in language and how, i.e. by what linguistic means. Biographical texts, written out of a need to preserve memories and experiences, are particularly rich sources of research material. The analysis takes a closer look at the ways in which emotions, accompanying symptoms and physical sensations are described linguistically and culturally in the context of Lisa Feldman Barrett's theory of the construction of emotions.
Download file

Article file

Bibliography

1.Burek Tomasz. Autobiografia jako rozpamiętywanie losu: nie tylko o „Rodzinnej Europie”, Pamiętnik Literacki, 72/4 (1981), 123-141.
2.Feldman Barrett Lisa. Jak powstają emocje, tłum. Agnieszka Jarosz. Warszawa: CeDeWu 2018.
3.Feldman Barrett Lisa. The Conceptual Act Theory: A Précis. Emotion Review, 6/4, (2014), 292–297.
4.Gawda Barbara. Wstęp. Język emocji. Annales Univerisitatis Mariae Curie-Skłodowska. Lublin-Polonia, 31/4 (2018), 10-11.
5.Goleman Daniel. Inteligencja emocjonalna w praktyce, przełożył Andrzej Jankowski. Poznań: Media Rodzina of Poznań 1997.
6.Grabias Stanisław. Język w zachowaniach społecznych. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, 1994.
7.Grabias Stanisław. O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo. Lublin: Wydawnictwo Lubelskie, 1981.
8.Grzegorczykowa Renata. Struktura semantyczna wyrażeń ekspresywnych. W: Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, red. Mieczysław Szymczak. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich 1978, 117-123.
9.Kensinger Elizabeth A., Schacter Daniel L. Memory and Emotion. W: Handbook of Emotions, red. Michael Lewis, Jeannette M. Haviland-Jones, Lisa Feldman Barrett. New York: Guilford Press 2008, 601-617.
10.Kuś Katarzyna, Teoria emocji Anny Wierzbickiej, Linguistica Copernicana, 1/3 (2010), 207-224.
11.Łątka Elżbieta. Czy mówienie o emocjach w języku obcym jest możliwe? O potrzebie rekonstruowania skryptów kulturowych wyrażania emocji dla glottodydaktyki polszczyzny. Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców 19 (2012), 35-43.
12.Łukaszewicz Barbara. Emocje – kultura – język. Wyrażanie emocji negatywnych w polonistycznej praktyce glottodydaktycznej. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2022.
13.Puzynina Jadwiga. Słowo – wartość – kultura. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego 1997.
14.Puzynina Jadwiga. Wartość i wartościowanie w perspektywie językoznawstwa. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 2013.
15.Rejter Artur. Język a emocje w ujęciu glottodydaktycznym. W: Sztuka i rzemiosło. Nauczyć Polski i polskiego, red. Aleksandra Achtelik, Małgorzata Kita, Jolanta Tambor. Katowice: Wydawnictwo Gnome, 2010, t.2, 75-83.
16.Rejter Artur. Leksyka ekspresywna w historii języka polskiego. Kulturowo-komunikacyjne konteksty potoczności. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego 2006.
17.Rejter Artur. Relacja język a emocje w perspektywie międzykulturowej, Poradnik Językowy, 3 (2008), 12-23.
18.Rutkowski Marek. Konwersacyjne wykładniki emocji w rozmowie, Prace Językoznawcze 21/2 (2019), 161-174.
19.Skrzyńska-Michalczewska Agnieszka. Agnieszka Szpila i jej Łebki od Szpilki. W: https://www.kazimierzdolny.pl/news/agnieszka-szpila-i-jej-lebki-od-szpilki/39177.html [data publikacji 09.03. 2017; dostęp z dnia 04.09.2024]
20.Szpila Agnieszka. Bardo. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2018.
21.Szpila Agnieszka. Heksy. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal 2021.
22.Szpila Agnieszka. Łebki od Szpilki. Warszawa: Grupa Wydawnicza Foksal, 2015.
23.Wierzbicka Anna. Emotion and facial expression: A semantic perspective. Culture & Psychology 1 (1995), 227–258.
24.Wierzbicka Anna. Mówienie o emocjach, semantyka, kultura i poznanie. W: Tejże. Język – umysł – kultura. Warszawa: PWN, 1999, 138-188.