Studia Językoznawcze

synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny


ISSN: 1730-4180     eISSN: 2353-3161    OAI    DOI: 10.18276/sj.2026.24-25
CC BY-SA   Open Access   ERIH PLUS

Issue archive / t. 24, 2025
Wykorzystanie narzędzi informatycznych do analizy wydźwięku emocjonalnego kolokacji na potrzeby badań podstawowych i językoznawstwa sądowego. Drugi etap badań: weryfikacja danych i narzędzi na potrzeby lingwistyki sądowej
(The use of IT tools to analyse the emotional tone of collocations for the purposes of basic research and forensic linguistics. Second stage of research: verification of data and tools for the purposes of forensic linguistics)

Authors: Michał Szczyszek ORCID
Instytut Filologii Polskiej, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Keywords: contextual sentiment analysis collocations computational tools
Whole issue publication date:2026-02
Page range:22 (395-416)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The text discusses the use of computer tools to analyse the emotional overtones of adverb-adjective collocates. The authors focus here on the analysis of the interplay between the adverb-adjective collocate and the context in which the collocate occurs. Thus, linguistic data extracted from corpora using digital tools for estimating emotional overtones in texts will be analysed. We test (together with the author of the second text in this triad - M. Gębka-Wolak - devoted to the analysis of the overtones of the biographies themselves) the methodology developed theoretically (in the first article of this triad by A. Moroz), and more specifically: the applicability and effectiveness of NLP tools that automate and objectify the process of identifying emotions. The aim of the research is to develop reliable procedures for emotion identification (here: their empirical, preliminary verification) that can be applied to the analysis of different aspects of language functioning. This project is a pilot phase of a larger undertaking carried out by a team of researchers from three Polish universities. This text discusses the analytical phase of the project based on contextual analyses and provides an empirical verification of the theoretical findings of the first text and a continuation of the analyses presented in the second text.
Download file

Article file

Bibliography

1.Baj-Rogowska Anna. „Analiza sentymentu jako narzędzie monitorowania wyników finansowych przedsiębiorstwa”. Przedsiębiorczość i zarządzanie, XX, 12/1 (2019), 125–139.
2.Bobrowski Ireneusz. Językoznawstwo racjonalne: z zagadnień teorii językoznawczej i metodologii opisów gramatycznych. Kraków: Polska Akademia Nauk, 1993.
3.Bogusławski Andrzej. „O pojęciu wyjaśniania i wyjaśnianiu w lingwistyce”. Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, XL (1986), 45–51.
4.Burska Katarzyna. „Język a emocje w komunikacji internetowej (na przykładzie komentarzy w serwisie YouTube)”. W: Język(i) w czasie i przestrzeni, red. Piotr Stalmaszczyk. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2021, 35–69.
5.Chlasta Karol. Model analizy wydźwięku na Twitterze dla języka polskiego. Warszawa: Politechnika Warszawska 2015. Dostęp 30.10.2024 https://arxiv.org/pdf/1911.00985.
6.Chluski Andrzej, Stępniak Cezary. „Możliwości zastosowania analizy wydźwięku w medycznych portalach społecznościowych”. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, 368 (2018), 7–26.
7.Derwojedowa Magdalena. „Językoznawstwo komputerowe i inżynieria lingwistyczna po 1989 roku”. Język Polski, XCVII, 1 (2017), 7–17.
8.Doryń Wirginia. „Analiza wydźwięku dyskusji na posiedzeniach decyzyjnych Rady Polityki Pieniężnej”. Wiadomości Statystyczne, LXIII, 7 (686) (2018), 72–85.
9.Ekman Paul. “Facial Expression and Emotion”. American Phychologist 48 (1993), 384–392.
10.Gawda Barbara. „Wstęp. Język emocji”. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, XXXI, 4 (2018), 9–15.
11.Gładysz Anna. „Analiza wydźwięku polskojęzycznych opinii konsumenckich – implementacja algorytmu tworzenia słownika wydźwięku”. Autobusy, Technika, Eksploatacja, Systemy transportowe 18, 12 (2017), 1692–1697.
12.Górski Rafał Ludwik. „Baza materiałowa, cytowanie, źródła i korpus dla Wielkiego słownika języka polskiego”. W: Nowe studia leksykograficzne, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2007, 23–28.
13.Górski Rafał Ludwik. „Charakterystyka chronologiczna i stylistyczna korpusu dla Wielkiego słownika języka polskiego”. W: Nowe studia leksykograficzne 2, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2008, 117–127.
14.Grochowski Maciej. „Założenia ogólne opisu tzw. wyrażeń funkcyjnych w Wielkim słowniku języka polskiego”. W: Nowe studia leksykograficzne 2, red. Renata Przybylska, Piotr Żmigrodzki. Kraków: Lexis, 2008, 11–22.
15.Grzegorczykowa Renata. „Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy”. W: Język a kultura 4. Funkcje języka i wypowiedzi, red. Jerzy Bartmiński, Renata Grzegorczykowa. Wrocław: Wiedza o Kulturze, 1991, 11–28.
16.Janz Arkadiusz, Kocoń Jan, Piasecki Maciej, Zaśko-Zielińska Monika. “plWordNet as a Basic for Large Emotive Lexicon of Polish”. W: LTC'17 8th Language & Technology Conference. Poznań, 2017, 189–193.
17.Kiklewicz Aleksander. „Dwanaście funkcji języka”, LingVaria, Rok III, 2 (6), 2008, 9–27.
18.Kramer Kinga Agnieszka. Analiza wydźwięku komentarzy studentów do wykładu. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2018 (praca magisterska). Dostęp 30.10.2024 https://zpjn.wmi.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2019/04/Kinga_Kramer_praca_magisterska.pdf.
19.Laskowska Elżbieta. „Uczucia w języku”, Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica 11 (2004), 213–221.
20.Łukaszewicz Barbara. Emocje, kultura, język: wyrażanie emocji negatywnych w polonistycznej praktyce glottodydaktycznej. Warszawa: Polonicum, 2022.
21.Marciniak Małgorzata, Kieraś Witold, Bojałkowska Krystyna, Borkowski Piotr, Borys Monika, Eźlakowski Wiktor, Guz Wojciech, Kobyliński Łukasz, Komosińska Dorota, Krasnowska-Kieraś Katarzyna, Łaziński Marek, Miernecka Martyna, Nitoń Bartłomiej, Ogrodniczuk Maciej, Rudolf Michał, Tomaszewska Aleksandra, Woliński Marcin, Wołoszyn Joanna, Wójtowicz Beata, Wróblewska Alina, Zawadzka-Paluektau Natalia, Korpus Współczesnego Języka Polskiego. Warszawa: Instytut Podstaw Informatyki PAN, 2023. https://kwjp.pl.
22.Moroz Andrzej. Parenteza ze składnikiem czasownikowym we współczesnym języku polskim. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010.
23.Nowakowski Paweł. „Emocjonalne podłoże wypowiedzi językowych. Zarys problematyki z perspektywy biolingwistyki”. W: Język, Komunikacja, Informacja 1, red. Paweł Nowak, Paweł Nowakowski. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2006, 143–155.
24.Ogrodniczuk Maciej. „Lingwistyka komputerowa dla języka polskiego: dziś i jutro”. Język Polski, XCVII, 1 (2017), 18–28.
25.Opałka Jakub, Abramowicz Witold, Sokołowska Wioletta, Kubarczyk Mateusz, Fabisz Karol, Hossa Tymoteusz. „Automatyczna analiza wydźwięku opinii o operatorach energetycznych jako element wsparcia podejmowanych decyzji”. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach 243 (2015), 257–273.
26.Pęzik Piotr. „Budowa i zastosowanie korpusu monitorującego MoncoPL”. Forum Lingwistyczne 7 (2020), 133–150.
27.Piasecki Maciej, Młynarczyk Ksenia, Kocoń Jan. „Recognition of geuine Polish suiside notes”. Proceedings of the International Conference Recent Advances in Natural Language Processing. RANLP, 2017.
28.Piasecki Maciej. „Cele i zadania lingwistyki informatycznej”. W: Metodologie językoznawstwa. Współczesne tendencje i kontrowersje, red. Piotr Stalmaszczyk. Kraków: Lexis, 2008, 252–290.
29.Poniedziałek Piotr. Analiza wydźwięku zdania na podstawie drzewa rozbioru. Warszawa: Politechnika Warszawska, 2019 (praca magisterska). Dostęp 30.10.2024 https://www.ia.pw.edu.pl/~mkamola/Poniedzialek19.pdf.
30.Przepiórkowski Adam, Bańko Mirosław, Górski Rafał Ludwik, Lewandowska-Tomaszczyk Barbara (red.). Narodowy Korpus Języka Polskiego. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012.
31.Przepiórkowski Adam. „Inżynieria lingwistyczna a obecna sytuacja językoznawstwa polskiego”. LingVaria, X, 2 (20) (2015), 135–145.
32.Puzynina Jadwiga. Język wartości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992.
33.Saloni Zygmunt. „Lingwistyka informatyczna”. W: Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, red. Kazimierz Polański. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1995, 309-310.
34.Szczyszek Michał. „Emocje w parlamencie – parlament w emocjach: ujęcie statystyczne. O projekcie słownika polskiego parlamentaryzmu XX wieku (lata 1918–2018)”. Prace Językoznawcze 20 (3) (2019), 203–218.
35.Świdziński Marek, Rudolf Michał. „Narzędzia informatyczne obsługi wielkich korpusów tekstów: wyszukiwarka Holmes”, Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego, LXII (2006), 31–43.
36.Tomanek Krzysztof. „Analiza sentymentu – metoda analizy danych jakościowych: przykład zastosowania oraz ewaluacji słownika RID i metody klasyfikacji Bayesa w analizie danych jakościowych”. Przegląd Socjologii Jakościowej 10/2 (2014), 118–136.
37.Turek Tomasz. „Możliwość wykorzystania analizy sentymentu w procesach prosumenckich”. Ekonomiczne problemy usług 1/2017 (126), t. 2 (2017), 285–294.
38.Złotkowska Alicja. Język emocji społeczności internetowych. Źlinice: Wydawnictwo Książkożerca, 2014.
39.Żmigrodzki Piotr, Bańko Mirosław, Batko-Tokarz Barbara, Bobrowski Jakub, Czelakowska Anna, Grochowski Maciej, Przybylska Renata, Waniakowa Jadwiga, Węgrzynek Katarzyna. Wielki słownik języka polskiego PAN: geneza, koncepcja, zasady opracowania. Kraków: Instytut Języka Polskiego PAN, 2018.
40.Multiemo – https://clarin.biz/tools/multiemo; dostęp: 5.05.2024 r.; cyfrowe narzędzie do automatycznego wykrywania wydźwięku w tekście.
41.NKJP – https://nkjp.pl/; dostęp: 5.05.2024 r.; Narodowy Korpus Języka Polskiego.
42.KWJP – https://kwjp.ipipan.waw.pl/query_corpus/21/; dostęp: 5.05.2024 r.; Korpus Współczesnego Języka Polskiego.
43.Monco.pl – http://monco.frazeo.pl/; dostęp: 5.05.2024 r.; wyszukiwarka korpusowa.