Analiza i Egzystencja
Zapomniany światopogląd tragiczny
(A forgotten tragic viewpoint. An attempt to advocate some attitude)
DOI: 10.18276/aie.2017.37-01
Cite
The full text is available
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Authors: |
Katarzyna
Szkaradnik
Uniwersytet Śląski w Katowicach |
| Keywords: | tragic tragedy tragic hero suffering fate anxiety |
| Issue / book publication date: | 2017 |
| Page range: | 19 (5-23) |
| OAI-PMH: | Metadata |
 
 
 
| |
Abstract
This paper aims to comprehensively describe the category of tragic, which is dislodged
from the mind of present western world’s human. The authoress analyses that
odium’s causes, but first of all, with regard to various thinkers, she tries to bring out
the essence of tragic viewpoint, often represented in a simplified way as a synonym
of pessimism and martyrdom. In the article problems of the tragic are considered in
context of the tragedy as dramatic species, human relation to the fate, characteristics
of the tragic hero, the issue of human finiteness, rationalism’s limitations, the matter
of transcendence and self-transcendence. Lastly, it is demonstrated that despite the
accentuation of individual experience and coping with fate, the tragic viewpoint
has the community potential. In conclusion, the openness to “tragic knowledge” is
shown as a chance to reinterpret contemporary culture as well as a chance of the
integral experience.
Preview PDF
Bibliography (81)
- Adamczewski, Z. (1969). Tragiczny protest. Tłum. Z. Kubiak. Warszawa: PIW.
- Bauman, Z. (2008). Płynny lęk. Tłum. J. Margański. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
- Bielik-Robson, A. (2012). Erros. Mesjański witalizm i filozofia. Kraków: Universitas.
- Buczyńska-Garewicz, H. (2010). Człowiek wobec losu. Kraków: Universitas.
- Cioran, E.M. (1993). Aforyzmy. Wybór i tłum. J. Ugniewska. Warszawa: Czytelnik.
- Dehnel, P. (2007). Tragedia jako model konfliktu moralnego. W: K. Łukasiewicz, D.
- Wolska (red.), Kultura i tragiczność. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu
- Wrocławskiego.
- Deleuze, G. (1993). Nietzsche i filozofia. Tłum. i posłowie B. Banasiak. Warszawa:
- Spacja.
- Dupré, L. (1991). Inny wymiar. Filozofia religii. Tłum. S. Lewandowska. Kraków:
- Znak.
- Elzenberg, H. (2003). Z „Księgi tragizmu”. W: B. Wolniewicz, Filozofia i wartości.
- T. 3. Warszawa: Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
- Filonik, J. (2010). Bunt i buntownicy w tragedii greckiej. Warszawa: Sub Lupa.
- Frankl, V.E. (1998). Homo patiens. Tłum. R. Czernecki, Z.J. Jaroszewski. Warszawa:
- Pax.
- Frankl, V.E. (2009). Człowiek w poszukiwaniu sensu. Tłum. A. Wolnicka. Warszawa:
- Czarna Owca.
- Gadamer, H.-G. (1979). Mitopoetyckie odwrócenie w „Elegiach duinejskich”
- Rilkego. Tłum. M. Łukasiewicz. W: H.-G. Gadamer, Rozum, słowo, dzieje.
- Szkice wybrane. Wybór i wstęp K. Michalski. Warszawa: PIW.
- Gadamer, H.-G. (2004). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej. Tłum.
- i wstęp B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Heidegger, M. (1977). Czym jest metafizyka? Posłowie. Tłum. K. Wolicki.
- W: M. Heidegger, Budować, mieszkać, myśleć. Eseje wybrane. Wybór, oprac.
- i wstęp K. Michalski. Warszawa: Czytelnik.
- Heidegger, M. (1994). Bycie i czas. Tłum. i przypisy B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo
- Naukowe PWN.
- Hilsbecher, W. (1972). Tragizm, absurd i paradoks. W: W. Hilsbecher, Tragizm,
- absurd i paradoks. Eseje. Tłum. S. Błaut. Wybór i wstęp S. Lichański. Warszawa:
- PIW.
- Irzykowski, K. (1975). Dostojny bzik tragiczności. W: K. Irzykowski, Wybór pism
- krytycznoliterackich. Oprac. W. Głowala. Wrocław: Zakład Narodowy im.
- Ossolińskich.
- Janion, M. (1996). „Czy będziesz wiedział, co przeżyłeś”. Warszawa: Sic!
- Janion, M. (2000). Tragizm. W: M. Janion, Tragizm, historia, prywatność. Kraków:
- Universitas.
- Jaspers, K. (1978). Sytuacje graniczne. Tłum. A. Staniewska. W: R. Rudziński,
- Jaspers. Wybór S. Tyrowicz. Warszawa: Wiedza Powszechna.
- Jaspers, K. (1990). O tragiczności. W: K. Jaspers, Filozofia egzystencji. Wybór
- pism. Tłum. D. Lachowska, A. Wołkowicz. Wstęp H. Saner. Warszawa: PIW.
- Kierkegaard, S. (1982). Bojaźń i drżenie; Choroba na śmierć. Tłum. i wstęp J. Iwaszkiewicz.
- Warszawa: PWN.
- Kierkegaard, S. (1996). Pojęcie lęku. Tłum. i posłowie A. Djakowska. Warszawa:
- Aletheia.
- Kolarzowa, R. (2000). Przekroczyć estetykę. Tragiczność jako kategoria transgresyjna
- w poezji i muzyce początku XX wieku. Kraków: Universitas.
- Krakowiak, J.L. (2005). Tragizm ludzkiej egzystencji jako problem filozoficzny.
- Warszawa: Scholar.
- Mentel, E. (1996). Sensotwórcza rola cierpienia w rozwoju jednostki – w koncepcji
- V.E. Frankla i K. Dąbrowskiego. W: K. Popielski (red.), Człowiek, wartości,
- sens. Studia z psychologii egzystencji. Lublin: Wydawnictwo KUL.
- Niebuhr, R. (1985). Chrześcijaństwo i tragedia. W: R. Niebuhr, Poza tragizmem.
- Eseje o chrześcijańskiej interpretacji historii. Tłum. A. Szostkiewicz. Kraków:
- Prokopski, J.A. (2007). Egzystencja i tragizm. Dialektyka ludzkiej skończoności.
- Krytyka nowożytnej i współczesnej myśli egzystencjalistycznej. Kęty: Marek
- Derewiecki.
- Pyzik, T. (1976). Teoria tragedii. Ze studiów nad koncepcją tragedii w angielskich
- i amerykańskich badaniach po II wojnie światowej. Katowice: Uniwersytet
- Śląski.
- Ricoeur, P. (1986). Symbolika zła. Tłum. S. Cichowicz, M. Ochab. Warszawa: Pax.
- Ricoeur, P. (1992). Zło. Wyzwanie rzucone filozofii i teologii. Tłum. E. Burska. Wstęp
- P. Gisel. Warszawa: Pax.
- Romilly, J. de (1994). Tragedia grecka. Tłum. I. Sławińska. Warszawa: Wydawnictwo
- Scheler, M. (1976). O zjawisku tragiczności. Tłum. R. Ingarden. W: Arystoteles,
- David Hume, Max Scheler. O tragedii i tragiczności. Oprac. W. Tatarkiewicz.
- Kraków: Wydawnictwo Literackie.
- Sheppard, R. (2004). Problematyka modernizmu europejskiego. Tłum. P. Wawrzyszko.
- W: R. Nycz (red.), Odkrywanie modernizmu. Kraków: Universitas.
- Szestow, L. (1987). Dostojewski i Nietzsche. Filozofia tragedii. Tłum. C. Wodziński.
- Warszawa: Czytelnik.
- Tillich, P. (1983). Męstwo bycia. Tłum. H. Bednarek. Paris: Éditions du Dialogue.
- Tillich, P. (1996). Prawda jest w głębi. Tłum. i wstęp J.A. Łata. Wrocław–Oleśnica:
- Signum.
- Wachowski, J. (2004). Logos i Melpomena. Teatrologiczna refleksja nad genezą
- tragedii. Gniezno: Tum.
- Wolniewicz, B. (2003). Filozofia i wartości. T. 3. Warszawa: Wydział Filozofii
- i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego.
- Wójtowicz, M. (2005). Doświadczenie lęku egzystencjalnego jako sytuacja wyboru.
- Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.