Acta Iuris Stetinensis

Previously: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.57-01
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Issue archive / 1/2026 (57)
Reguły ne peius w procesie karnym – fakty i mity
(The rules ne peius in criminal proceedings – facts and myths)

Authors: Radosław Koper
Keywords: ne peius rules defendant right to defence two-instance system
Whole issue publication date:2026
Page range:13 (9-21)
Cited-by (Crossref) ?:
Downloads ?: 48

Abstract

The criminal procedure regulation of ne peius rules is an example of a regulation that yields quite extreme assessments. It cannot be denied that regardless of the obvious advantages of this measure, which imply the legal existence of these rules, their operation causes various shortcomings. In recent years, the scope of ne peius rules has been seriously limited as a result of various amendments. Some of these changes deserve credit. However, there are also those that raise doubts. Moreover, the conflicting views and positions expressed in both the literature and judicial decisions regarding the scope of ne peius prohibitions are noteworthy. It seems, therefore, that the indicated problem is worth analyzing in an attempt to determine the optimal scope of application of these rules.
Download file

Article file

Bibliography

1.Andrzejewska M., Reguły ne peius w myśli Profesora Mariana Cieślaka – kontynuacja czy zmierzch idei?, w: W. Cieślak, S. Steinborn (red.), Profesor Marian Cieślak – osoba, dzieło, kontynuacje, Warszawa 2013.
2.Grzegorczyk T., Ku usprawnieniu postępowania apelacyjnego i szerszemu reformatoryjnemu orzekaniu przez sąd odwoławczy, w: P. Hofmański, P. Kardas, P. Wiliński (red.), Fiat iustitia pereat mundus. Księga jubileuszowa poświęcona Sędziemu Sądu Najwyższego Stanisławowi Zabłockiemu z okazji 40-lecia pracy zawodowej, Warszawa 2014.
3.Grzegorczyk T., Tylman J., Polskie postępowanie karne (aktualizacja: R. Olszewski, D. Świecki), Warszawa 2022.
4.Hermeliński W., Nita B., Orzekanie reformatoryjne na podstawie nowych ustaleń faktycznych w postępowaniu karnym, „Państwo i Prawo” 2009, nr 4.
5.Hofmański P., Zabłocki S., Reguły ne peius a niektóre zasady procesu karnego, w: A. Przyborowska-Klimczak, A. Taracha (red.), Iudicium et scientia. Księga jubileuszowa Profesora Romualda Kmiecika, Warszawa 2011.
6.Izydorczyk J., Granice orzekania sądu odwoławczego w polskiej procedurze karnej, Łódź 2010.
7.Jagiełłowicz Ł., Wiśniewski Ł., Reformatoryjne orzekanie przez sąd odwoławczy w nowym modelu procesu karnego w świetle genezy reguł ne peius, w: M. Rogacka¬-Rzewnicka, H. Gajewska-Kraczkowska, B.T. Bieńkowska (red.), Wokół gwarancji współczesnego procesu karnego. Księga jubileuszowa Profesora Piotra Kruszyńskiego, Warszawa 2015.
8.Koper R., Sens i bezsens reguł ne peius w procesie karnym, „Palestra” 2018, nr 1–2.
9.Marszał K., Opinia. Stanowisko w sprawie wstępnych założeń reformy postępowania odwoławczego oraz postępowania w trybie nadzwyczajnych środków odwoławczych, „Biuletyn Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego” 2010, nr 2.
10.Marszał K., Reguły ne peius w postępowaniu apelacyjnym w sprawach karnych, w: L. Leszczyński, E. Skrętowicz, Z. Hołda (red.), W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005.
11.Sakowicz A., w: A. Sakowicz (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2023.
12.Świecki D., w: D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. II, Art. 425–673, Warszawa 2024.
13.Zabłocki S., Reguły ne peius a materialne prawo do obrony w postępowaniu odwoławczym, w: P. Hofmański (red.), Węzłowe problemy procesu karnego, Warszawa 2010.