Przejdź do treści

Wyszukiwarka

Zakres wyszukiwania: Wszystkie publikacje
Liczba wyników dla „Filozofia”: 70.

Artykuł 2026

Istota związku przyczynowo-skutkowego w Sporze o istnienie świata Romana Ingardena

Autorzy / redaktorzy: Paweł Mielnik

Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie

Zagadnienie związku przyczynowo-skutkowego wpisuje się w klasyczną problematykę filozofii. Dla Romana Ingardena, który w jednym ze swoich sztandarowych dzieł Spór o istnienie świata podejmuje polemikę z Husserlowskim idealizmem, postulowane przez niego realne istnienie związku pr…

DOI: 10.18276/skk.2026.33-05 · ISSN: 1230-0780

Artykuł 2026

Roger Roseth in Conversation with Richard FitzRalph on the Cause of Volitions

Autorzy / redaktorzy: Monika Michałowska

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

The first half of the fourteenth century was the golden age of voluntarist debates at Oxford, which thrived as a remarkable shift occurred in both the methodology of ethical argumentation and its focal themes. Triggered by advancements in natural philosophy and propounded by the …

DOI: 10.18276/aie.2026.75-05 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2026

The Violence of Writing

Autorzy / redaktorzy: Daniel Sobota

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Celem artykułu jest systematyczny namysł nad przemocą pisma, inspirowany przez uwagi J. Derridy zawarte w jego "Gramatologii". Tematem artykułu nie jest jednak filozofia J. Derridy. Artykuł rozwija temat przemocy pisma, wychodząc najpierw od fenomenologicznej refleksji nad tym, c…

DOI: 10.18276/aie.2026.74-02 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2026

„Filozof powinien być poetą”. Ludwig Wittgenstein wobec tradycji Dichtung

Autorzy / redaktorzy: Mateusz Kłosowski

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Artykuł przedstawia, w jaki sposób dyskurs poetycki wpływał na rozważania filozoficzne, omawiając wybrane dzieła oraz aspekty twórczości Ludwiga Wittgensteina. Eksponuje ewolucje myśli na pograniczu filozofii i poezji – od systematycznej refleksji wyrażonej konwencją Traktatu do…

DOI: 10.18276/aie.2026.73-03 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2026

Neuroestetyka zapachu: o wyzwaniach i ograniczeniach sztuki olfaktorycznej

Autorzy / redaktorzy: Anna Prus

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Dyskusja nad percepcją zapachów stanowi wyzwanie dla filozofii sztuki, która stara się obecnie przedefiniować znaczenie węchu jako zmysłu „niższego”, „ciemnego” czy „zwierzęcego”. Przez wieki filozofowie negowali możliwość postrzegania piękna w kontekście zapachów i z uwagi na to…

DOI: 10.18276/aie.2026.73-05 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2025

Mowa gestu, tekst powtórzeń. Nauka chodzenia raz jeszcze

Autorzy / redaktorzy: Piotr Bogalecki

Publikacja nadrzędna: Autobiografia Literatura Kultura Media

Zasadniczym tematem artykułu jest analiza i interpretacja wiersza Tadeusza Różewicza (1921-2014) pod tytułem Nauka chodzenia. Podążając za kolejnymi fragmentami oraz kontekstami wiersza, autor porusza najważniejsze nierozstrzygnięte w dotychczasowych odczytaniach problemy badawcz…

DOI: 10.18276/au.2025.1.24-02 · ISSN: 2353-8694

Artykuł 2025

Konstrukcja kapitalistycznej podmiotowości w filozofii pieniądza Johna Locke'a

Autorzy / redaktorzy: Damian Winczewski

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

W tym artykule rekonstruuję filozofię pieniądza Locke'a w oparciu zarówno o jego główne dzieła polityczne, takie jak Dwa traktaty o rządzie, jak i jego prace ekonomiczne oraz współczesne dyskusje. Podejmuję problem niejednoznacznej natury pieniądza w kontekście relacji między pra…

DOI: 10.18276/aie.2025.71-03 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2025

Wounded Body: A Phenomenological Attempt to Define Physical Pain

Autorzy / redaktorzy: Adriana Mickiewicz

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

The article proposes a definition of pain, starting from the analysis and critique of existing definitions in the literature, including those from medical science and philosophy. The author then offers her own proposals, focusing on distinguishing pain from nociception and suffer…

DOI: 10.18276/aie.2025.70-03 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2025

Dramatyczna struktura podmiotu

Autorzy / redaktorzy: Łukasz Kołoczek

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Punktem wyjścia mojego artykułu jest pewien zasadniczy problem, który tkwi w sercu filozofii dramatu Józefa Tischnera. Problem ten polega na fundamentalnej niejasności, kim jest podmiot filozofii dramatu. Tischner wprawdzie mówi o „podmiocie” dość dużo, zapożyczając się przy tym …

DOI: 10.18276/aie.2025.72-04 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2025

Metaepistemologiczne uwagi o pewności, prawdziwości i oczywistości. Prolegomena do teorii wyjaśniającej ich powiązania

Autorzy / redaktorzy: Jan Hartman

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Artykuł poświęcony jest analizie semantycznych i pragmatycznych relacji pomiędzy pojęciami i terminami: pewność, prawda i oczywistość, proponując zarys możliwej teorii wyjaśniającej, w jaki sposób te trzy wartości epistemiczne są wzajemnie powiązane. Formułując pytania, które w t…

DOI: 10.18276/aie.2025.70-04 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

“The Philosophers’ Steamships”: the Expulsion of the Russian Intelligentsia by the Bolshevik Regime in 1922

Autorzy / redaktorzy: Diana Del Mastro

Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana

This article examines one of the darkest chapters of Russian history, known as the ‘Philosophers’ Ships’, which saw the deportation of a large group of the most eminent representatives of the Russian intelligentsia by the Bolshevik authorities between 1922 and 1923. The passenger…

DOI: 10.18276/cto.2024.40-08 · ISSN: 1731-0555

Artykuł 2024

Zmartwychwstanie przez technikę. Problem tożsamości umysłu w koncepcjach rozwoju sztucznej inteligencji.

Autorzy / redaktorzy: Olgierd Sroczyński

Publikacja nadrzędna: Studia Paradyskie

We współczesnych popularnych koncepcjach dotyczących rozwoju sztucznej inteligencji przyjmuje się, że jeżeli program/model udziela odpowiedzi lub działa w taki sposób, w jaki działałby człowiek, to możemy uznać, że osiągnął on poziom ludzki. Takim kryteriom bardzo daleko jest, ni…

DOI: 10.18276/sp.2024.34-18 · ISSN: 0860-8539

Artykuł 2024

Isidore of Seville and the ius et lex formula – inspirations for a philosopher of law today

Autorzy / redaktorzy: Jerzy Zajadło

Publikacja nadrzędna: Acta Iuris Stetinensis

Isidore of Seville’s Etymologiae has always been a subject of interest to lawyers. This concerns in particular its chapter five: Laws and times. This article, however, points out that a different fragment of Etymologiae carries certain importance to understanding the relation bet…

DOI: 10.18276/ais.2024.49-07 · ISSN: 2083-4373

Artykuł 2024

The timelessness of Isidore of Seville’s thought for the philosophy of law

Autorzy / redaktorzy: Dawid Kostecki

Publikacja nadrzędna: Acta Iuris Stetinensis

The intellectual legacy of Isidore of Seville is impressive. The Sevillian left behind hundreds of pages of texts that are a subject of reflection of theologians, historians, philosophers and literary scholars. The author of Etymologiae, as a talented compiler, created a cohesive…

DOI: 10.18276/ais.2024.49-03 · ISSN: 2083-4373

Artykuł 2024

Główne trendy w analitycznej filozofii języka w XXI wieku

Autorzy / redaktorzy: Joanna Odrowąż-Sypniewska

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

W artykule krótko omawiam najważniejsze tendencje rozwojowe w analitycznej filozofii języka w XXI wieku. Wymieniam w szczególności filozofię eksperymentalną, spór między minimalizmem semantycznym, kontekstualizmem i relatywizmem, zwrot społeczny i polityczny w analitycznej filozo…

DOI: 10.18276/aie.2024.68-02 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

O nowych trendach w filozofii analitycznej na przykładzie metaetyki, etyki i filozofii polityki oraz o filozofowaniu w dobie sztucznej inteligencji

Autorzy / redaktorzy: Artur Szutta

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Artykuł poświęcony jest wybranym nowym trendom w metaetyce, etyce, filozofii polityki oraz uprawianiu filozofii z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Składa się z pięciu części. W części pierwszej analizuję sens pytania o nowe trendy w filozofii analitycznej. W części drugiej …

DOI: 10.18276/aie.2024.68-06 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

Filozofia analityczna na początku nowego tysiąclecia

Autorzy / redaktorzy: Tadeusz Szubka

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Filozofia analityczna jest ciągle żywym i rozwijającym się nurtem myślowym. Chociaż trudno byłoby uzasadnić wyodrębnienie ponad dwóch dekad z początków nowego tysiąclecia jako jej odrębnej fazy rozwojowej, to można próbować opisać główne zmiany, jakie w niej w tym czasie zaszły o…

DOI: 10.18276/aie.2024.68-01 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

Czy „zwrot społeczny” w filozofii analitycznej?

Autorzy / redaktorzy: Artur Kosecki

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

W moim przekonaniu historia rozwoju XX-wiecznej filozofii analitycznej charakteryzuje się trzema głównymi fazami: (a) zwrotem ku analizie, (b) zwrotem lingwistycznym i (c) zwrotem naturalistycznym. W niniejszym artykule rozważam, czy ostatnie zainteresowanie subdyscyplinami, taki…

DOI: 10.18276/aie.2024.68-05 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

Analityczna filozofia umysłu wczoraj, dziś i jutro

Autorzy / redaktorzy: Jacek Jarocki

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

W artykule prezentuję zmiany, jakie analityczna filozofia umysłu przeszła przez cały wiek XX, a także konsekwencje, jakie jej przekształcenia mają dla najnowszych debat. Argumentuję, iż na przestrzeni ubiegłego stulecia nurt analityczny porzucił postawę antymetafizyczną i zaakcep…

DOI: 10.18276/aie.2024.68-03 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

Perspektywy badań nad językiem w oparciu na hermeneutyce filozoficznej Hansa-Georga Gadamera

Autorzy / redaktorzy: Aleksander Krzyżanek

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

W pracy tej dokonuję dwóch rzeczy: po pierwsze, zwięźle rekonstruuję poglądy Hansa-Georga Gadamera na temat języka, zawarte przede wszystkim w Prawdzie i metodzie. Omawiam to, czy i w jaki sposób możemy na sposób hermeneutyczny badać język; jaki jest stosunek Gadamera do filozofi…

DOI: 10.18276/aie.2024.66-04 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2024

The Problem of Dehumanisation in the Light of Mieczysław Wallis' Intellectual Biography

Autorzy / redaktorzy: Joanna Zegzuła-Nowak

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Artykuł przedstawia etyczny problem dehumanizacji w perspektywie prac i doświadczeń Mieczysława Wallisa, polskiego uczonego, przedstawiciela filozoficznej szkoły lwowsko-warszawskiej. W czasie II wojny światowej myśliciel ten spędził około 5 lat w niemieckich obozach jenieckich. …

DOI: 10.18276/aie.2024.66-02 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2023

Dynamiczny charakter dobra wspólnego jako rudymentarny warunek zachowania rezyliencji społecznej

Autorzy / redaktorzy: Łukasz Marczak

Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana

Długotrwały, harmonijny i w końcu zrównoważony rozwój dobra wspólnego zależy od wielu determinant. Równoważenie czynników destabilizujących trwałość zróżnicowanych dóbr wspólnych odbywa się przy kształtowaniu rezyliencji społecznej, którą w niniejszym opracowaniu analizuje się na…

DOI: 10.18276/cto.2023.39-10 · ISSN: 1731-0555

Artykuł 2023

Czy strukturalizm nieontologiczny jest hipotetyczny?

Autorzy / redaktorzy: Marcin Czakon

Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana

Michael Resnik, twórca nowoczesnego strukturalizmu w filozofii matematyki, na pewnym etapie swojej twórczości naukowej zmienił poglądy i zaproponował nowy strukturalizm nieontologiczny. Resnik uważany jest za wybitną postać współczesnego strukturalizmu w obszarze współczesnej fil…

DOI: 10.18276/cto.2023.39-07 · ISSN: 1731-0555

Artykuł 2023

Fantazmaty „Polaka” czyli przemyślenia z obszarów egzystencjalnej filozofii religii

Autorzy / redaktorzy: Mirosław Pawliszyn

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Bezpośrednią inspiracją do napisania tego tekstu jest książka Tomasza Polaka „System kościelny czyli przewagi pana K”. Autor analizuje szczegółowo działanie „systemu”, twierdząc, iż opanował on kościół od samego początku jego zaistnienia, wchłaniając w siebie pierwotną żywotność …

DOI: 10.18276/aie.2023.61-06 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2023

Amerykańska metafizyka rasy

Autorzy / redaktorzy: Mieczysław Jagłowski

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

W latach 90. XX wieku w Stanach Zjednoczonych rozpoczęła się debata na temat rasy, w którą angażują się liczni filozofowie. Na gruncie filozofii zyskała ona miano metafizyki rasy. Celem artykułu jest naszkicowanie stanowisk w obszarze metafizyki rasy jako wyodrębnionego, głównie …

DOI: 10.18276/aie.2023.61-04 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2022

Ekofilozofia a filozofia prawa rozumianego jako forma symboliczna

Autorzy / redaktorzy: Ewa Kosowska-Czapla

Publikacja nadrzędna: Colloquia Theologica Ottoniana

Celem artykułu jest określenie paradygmatu ekofilozofii w filozofii form symbolicznych w kontekście prawa. Konieczne zatem było przybliżenie, czym jest ekofilozofia, a także co leży w zakresie zainteresowań filozofii prawa. W pierwszej kolejności przedstawiono symboliczne uniwers…

DOI: 10.18276/cto.2022.38-11 · ISSN: 1731-0555

Artykuł 2022

Między filozofią a teologią: „negatywne” podejście do pojęcia osoby w świetle definicji chalcedońskiej oraz niektóre jego skutki antropologiczne

Autorzy / redaktorzy: Giacomo Calore

Publikacja nadrzędna: Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie

Konstytucja soborowa Gaudium et spes naucza wyraźnie, gdzie należy poszukiwać odpowiedzi na wszystkie pytania o człowieka: w Słowie wcielonym, w Jezusie Chrystusie, „nowym Adamie” (nr 22). Ta sama Konstytucja odnosi się w tym punkcie do soborów, które właśnie zgłębiły tajemnicę C…

DOI: 10.18276/skk.2022.29-03 · ISSN: 1230-0780

Artykuł 2022

Jacques Derrida jako filozof historii – poróżnienie z Michelem Foucaultem

Autorzy / redaktorzy: Jakub Dadlez

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

Artykuł ma na celu wstępne przedstawienie Jacques’a Derridy jako filozofa historii. Rozwijane przezeń pojęcia okazują się wiązać z konkretną wizją dziejów. Wizja ta ujawnia się już od pierwszych tekstów Derridy i stanowi nie tyle jeden z pomniejszych wątków, ile główny temat jego…

DOI: 10.18276/aie.2022.60-05 · ISSN: 1734-9923

Artykuł 2022

Mundus imaginalis. On some liminal adventures of the imagination

Autorzy / redaktorzy: Marta Ples-Bęben

Publikacja nadrzędna: Analiza i Egzystencja

The aim of the article is to analyze the category of mundus imaginalis formulated by Henry Corbin on the basis of Islamic philosophy (alam al-mithal). Corbin was inspired by Islamic mystics who recognized the existence of imaginary sphere, mediating between the sensual world and …

DOI: 10.18276/aie.2022.58-01 · ISSN: 1734-9923