Dwie lekcje u pastora Bonhoeffera

Artykuł podejmuje temat związków między wierszem Tadeusza Różewicza pt. „nauka chodzenia” a teologią luterańskiego teologa i pastora Dietricha Bonhoeffera. Różewicz przejmuje od Bonhoeffera dwie idee: naśladowania Chrystusa oraz chrześcijańskiego dojrzewania, spowodowanego odejściem Boga. Narzędziem teologicznego opisu religijno-poetyckiej drogi obu autorów są dwie kategorie wzięte z teologii protestanckiej: fides directa i fides reflecta. Zarówno w przypadku Bonhoeffera, jak i Różewicza obserwujemy proces przejścia od wiary nieświadomej, bezpośredniej do wiary świadomej, zreflektowanej. Bonhoeffera doprowadził ten proces do idei chrześcijaństwa bezreligijnego, natomiast Różewicza do koncepcji nieobecności Boga z powodu Jego odejścia (ale nie śmierci). Obaj autorzy przechodzą od koncepcji Boga jako koniecznej hipotezy do Boga jako osoby. Różewicz wykorzystuje myśl Bonheffera do opisu własnego doświadczenia religijnego.