
Autobiografia Literatura Kultura Media
I wojna światowa w świetle egodokumentów zawartych w wybranych księgach pamięci
DOI: 10.18276/au.2017.1.8-10
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2353-8694 |
| Autorzy: |
Justyna
Lisak
Uniwersytet Wrocławski I |
| Słowa kluczowe: | egodokument księgi pamięci I wojna światowa pamięć pakt autobiograficzny Żydzi wschodnioeuropejscy |
| Data wydania numeru / monografii: | 2017 |
| Liczba stron: | 17 (133-149) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Cited-by (Crossref) ?: | Włącz JavaScript, aby pobrać dane cytowań. |
Abstrakt
Tematem artykułu są osobiste wspomnienia Żydów z okresu I wojny światowej zamieszczone
w księgach pamięci wybranych miejscowości Wołynia, Galicji Wschodniej i Królestwa
Polskiego. Przedmiotem szczególnej uwagi są wspomnienia dotyczące życia codziennego,
rodzinnego oraz relacja pomiędzy zmianami doświadczanymi wewnątrz rodziny a zmianami
militarnymi i politycznymi. Artykuł ma na celu wykazanie, że wojna była inaczej doświadczana
w każdym ze wspomnianych obszarów ze względu na inną historię działań wojennych
na tych terenach, czynniki polityczne, ale także głębokie uwarunkowania społeczne.
Na poziomie refleksji metodologicznej koncentruje się on na napięciach w relacji pamięć–
historia. Autorka stara się również odpowiedzieć na pytanie, na ile wspomnienia zarejestrowane
w księgach pamięci są zapisem I wojny światowej jako doświadczenia pokoleniowego
i pamięci o nich jako wczesnego doświadczenia transformatywnego, a na ile wspomnienia te,
w szczególności dziecięce, uległy deformacji lub zatarciu pod wpływem wydarzeń II wojny
światowej i Holokaustu.
Podgląd PDF
Bibliografia (25)
- Buch fun ostrolenker kehile, red. Icchak Iwri. Tel Awiw 1963.
- Izker-buch fun der jidiszer kehile in Ostrow-Mazowieck, red. J.L. Levin. Tel Awiw 1966.
- Izker buch Goniadz, red. M.Sz. (Idl) Ben Meir, A.L. Fajans. Tel Awiw 1960.
- Kehilot Turc we-Jeremic; sefer zikaron, red. M. Walzer-Fass, M. Kaplan. Tel Awiw 1978.
- Lebn un umkum fun Olszan, red. Jack Leibman. Tel Awiw 1965.
- Lubcz we-Delaticz; sefer zikaron, red. K. Hilel. Hajfa 1971.
- Pinkes Gostinin; izker buch, red. Israel M. Biderman. Nowy Jork–Tel Awiw 1960.
- Sefer Horochow, red. Josef Kariw. Tel Awiw 1966.
- Sefer zikaron le-kehilat Pinczew: in Pinczew togt szojn niszt, red. M. Shener. Tel Awiw 1970.
- Adamczyk-Garbowska, Monika, Adam Kopciowski, Andrzej Trzciński. Wstęp do Tam był kiedyś mój dom… Księgi pamięci gmin żydowskich. Lublin: Wydawnictwo UMCS, 2009.
- Aleksiun, Natalia. „Gender and Nostalgia: Images of Women in Early Yizker Bikher”. Jewish History and Culture 5 (2002), 1: 69–90.
- Boyarin, Jonathan, Jack Kugelmass. From a Ruined Garden: The Memorial Books of Polish Jewry. Bloomington: Indiana University Press, 1993.
- Czermińska, Małgorzata. „Rola odbiorcy w dzienniku intymnym”. W: Problemy odbioru i odbiorcy, red. Tadeusz Bujnicki, Janusz Sławiński. Wrocław: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977.
- Czermińska, Małgorzata. Trójkąt autobiograficzny : świadectwo, wyznanie, wyzwanie. Kraków: Universitas, 2000.
- Field, Joyce. ZACHOR: Yizkor Books as Collective Memory of a Lost World. Dostęp 23.06.2017. http://www.jewishgen.org/yizkor/ybinsights.html.
- Lejeune, Philippe. Wariacje na temat pewnego paktu. O autobiografii. Tłum. Wincenty Grajewski. Kraków: Universitas, 2001.
- Lisek, Joanna. „Problematyka kobieca w księgach pamięci (na przykładzie Pińczowa)”. Literatura Ludowa 4–5 (2008): 53–62.
- Moltke, Helmuth von , Stanilaus von Leszczynski. Gesammelte Schriften und Denkwürdigkeiten des Generalfeldmarschalls Grafen Helmuth von Moltke. Hamburg: Verlag E.S. Mittler & Sohn, 1892, 148. Dostęp 29.06.2017. https://archive.org/details/bub_gb_RZUBAAAAYAAJ.
- Polonsky, Antony. The Jews in Poland and Russia. Volume III. Oxford: The Littman Library of Jewish Civilization, 2012.
- Schulze, Winfried. „«Ego-Dokumente». Annäherung an den Menschen in der Geschichte”. Berlin: Akademie Verlag, 1996.
- Selavan Schwarcz, Ida. Yizker Bikher as Preservers of Family and Comunity History. Dostęp 23.06.2017, http://www.jewishgen.org/yizkor/ybinsights.html.
- Segall, Jakob. Die deutschen Juden als Soldaten im Kriege 1914–1918. Berlin: Philo-Verlag,1922. 11. Dostęp 28.06.2017. https://archive.org/details/diedeutschenjude00segauoft.
- Szulakiewicz, Władysława. „Ego-dokumenty i ich znaczenie w badaniach naukowych”. Przegląd Badań Edukacyjnych 16 (2013), 1: 65–84.
- Wein, Abraham. „Memorial Books, as a Source for Research into the History of Jewish Communitiesin Europe”. Yad Vashem Studies on the European Catastrophe and Resistance 9 (1973), 255–272.
- Yizkor (Holocaust Memorial) Books – NYPL | Yiddish Sources. Dostęp http://yiddish-sources.com/yizkor-holocaust-memorial-books-nypl.



