Dzieje budynków Uniwersytetu Szczecińskiego do 1945 roku


ISBN: 978-83-7972-941-8    ISBN (online): 978-83-7972-942-5 OAI    DOI: 10.18276/978-83-7972-942-5
CC BY-SA   Open Access 

.

Rok wydania:2025
Dziedzina:Dziedzina nauk humanistycznych
Dyscyplina:historia
Autorzy: Radosław Gaziński ORCID
Uniwersytet Szczeciński

Informacje

Wersja elektroniczna publikacji dostępna na licencji CC BY-SA 4.0 po 12 miesiącach od daty wprowadzenia do obrotu: sierpień 2025

Wersję drukowaną publikacji można nabyć w sklepie Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Szczecińskiego: wn.usz.edu.pl/sklep/

Abstrakt

Monografia dotyczy dziejów siedemnastu obiektów położonych na terenie Szczecina, które są obecnie własnością Uniwersytetu Szczecińskiego, a zostały zbudowane przed 1945 rokiem. Chronologicznie zakres pracy obejmuje okres od połowy lat sześćdziesiątych XIX wieku do 1945 roku. W tym czasie powstały wszystkie przedwojenne budynki eksploatowane dziś przez Uniwersytet. Przed II wojną światową były to szkoły średnie, podstawowe, zawodowe, szkoły żeńskie, obiekty instytucji opiekuńczych oraz prywatne domy mieszkalne i budynki koszarowe.

W monografii starano się przedstawić nie tylko historię samych obiektów, lecz także – na ile to było możliwe – mieszczących się w nich instytucji. Nie zapomniano również o budynkach sprzed 1945 roku, którymi uczelnia dysponuje poza granicami Szczecina. W pracy znajdują się zatem zwięzłe opisy historii wsi i dworu w Kulicach, wsi i pałacu w Małkocinie oraz wsi i hotelu w Pobierowie. Całość poprzedzono rozdziałem wstępnym ukazującym w sposób syntetyczny rozwój terytorialny Szczecina zwłaszcza po likwidacji szczecińskiej twierdzy w 1873 roku. Monografia została opatrzona bogatym materiałem ilustracyjnym obejmującym zarówno plany miasta, jak i projekty poszczególnych budynków.

Bibliografia

1.Źródła archiwalne
2.Archiwum Państwowe w Szczecinie
3.Akta Miasta Szczecina. Policja Budowlana: 48, 204, 1185, 4078, 4079, 4601, 6395, 7159, 7900, 9290, 9492, 9669, 15876, II/2834, II/3582, II/4446.
4.Kolegium Szkolne Prowincji Pomorskiej: 183, 1078, 1079, 1080, 1084, 1085, 1088, 1089, 1090, 1093, 1094, 1101, 1135, 1137, 1139, 1140, 1141, 1144, 1201, 1204.
5.Rejencja Szczecińska: 7436, 7571, 7572, 7573, 7574, 7575.
6.Źródła drukowane
7.Adreβ- und Geschäfts-Handbuch für Stettin 1880, 1881, 1883, 1886, 1888, 1889, 1900, Stettin 1880, 1881, 1883, 1886, 1888, 1889, 1900.
8.Adreβbuch für Stettin und Umgebung 1910, 1920, Stettin 1910, 1920.
9.Stettiner Adreβbuch für das Jahr 1930, 1940, 1943, Stettin 1930, 1940, 1943.
10.Literatura
11.Białecki T., Historia Szczecina. Zarys dziejów miasta od czasów najdawniejszych do 1980 roku, Wrocław–Warszawa–Kraków 1992.
12.Berghaus K.W., Landbuch des Herzogthums Pommern und der Fürstenthums Rügen. Enthaltend Schilderung der Zustände dieser Lande in der 2. Hälfte des 19. Jahrhunderts, Th. 2, Bd. 4, Anklam 1868.
13.Berghaus K.W., Landbuch des Herzogthums Pommern und der Fürstenthums Rügen. Enthaltend Schilderung der Zustände dieser Lande in der 2. Hälfte des 19. Jahrhunderts, Th. 2, Bd. 5, Abt. 1, Berlin 1872.
14.Berghaus K.W., Landbuch des Herzogthums Stettin von Kamin und Hinterpommern oder des Verwaltungs-Bezirks der Königl. Regierung zu Stettin, Th. 2, Bd. 6. Enthalted die Kreis Kamin und Greifenberg, Anklam–Berlin 1870.
15.Das Buch der Alten Firmen der Stadt und des Handelskammerbezirks Stettin, Leipzig 1931.
16.Brüggemann L.W., Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern, Bd. 1, Th. 2. Beschreibung der zu dem Gerichtsbezirk der Königl. Landescollegien in Stettin gehörigen Hinterpommerschen Kreise enthält, Stettin 1784.
17.Bürgerbuch der Stadt Stettin, von Magistrat, Stettin 1910.
18.Cnotliwy E., Początki i rozwój średniowiecznej siedziby książęcej w Szczecinie, w: Zamek książęcy w Szczecinie, red. J. Kochanowska, Szczecin 1992, s. 9–32.
19.Dibbern, Stettins Schulen, „Amtliches Nachrichtenblatt”, Jg. 2, Nr. 4, s. 1–9.
20.Dzieje Szczecina, t. 2: Wiek X–1805, red. G. Labuda, Warszawa–Poznań 1985
21.Dzieje Szczecina, t. 3: 1806–1945, red. B. Wachowiak, Szczecin 1994.
22.Festschrift zur Fünzigjahrfeier des Staatlichen König-Wilhelms-Gymnasiums zu Stettin 1880– 1930, Stettin 1930.
23.Fünfzig Jahre Provinzialverband von Pommer, von Landeshauptmann der Provinz Pommern, Stettin 1926.
24.Garnisonpläne des II. Armeekorps, Stettin 1910.
25.Gaziński R., Dzieje miejsca, w: Remont Biblioteki Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin [b. d.], s. 11–16.
26.Gaziński R., Dzieje Świnoujścia do 1806 roku, w: Świnoujście – tradycja i współczesność, red. S. Mollin, Świnoujście 2007, s. 45–72.
27.Gaziński R., Handel morski Szczecina w latach 1720–1805, Szczecin 2000.
28.Gwiazdowska E., Widoki Szczecina. Źródła ikonograficzne do dziejów miasta od XVI wieku do 1945 roku, Szczecin 2001.
29.Die Innere Mission in Pommern. Festschrift 50-jähr. Bestehen des Provinzialvereins für Innere Mission in Pommern, von W. Langkutsch, Stettin 1928.
30.Jahresbericht des König-Wilhelms-Gymnasium zu Stettin für das Schuljahr Ostern 1899–1900, Stettin 1900.
31.Jahresbericht des König-Wilhelm-Gymnasiums zu Stettin über das Schuljahr Ostern 1910/11, von M. Nietzki, Stettin 1911.
32.Katalog zabytków Powiatu Stargardzkiego, t. 1, red. M. Majewski, Stargard 2010.
33.Kozińska B., Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej, Szczecin 2015.
34.Köhrer E., Pommern. Seine Entwicklung und seine Zukunft, Berlin 1924.
35.Lage-Pläne der Garnison-Städte im Bereiche des II. Armee-Corps, Berlin 1897.
36.Łopuch M., Szczecin Pogodno, Szczecin 2010.
37.Łopuch M. i W., Architektura założenia zamkowego w czasach książęcych (1346–1637), w: Karty z dziejów zamku książęcego w Szczecinie, t. 1, red. B. Igielska, J. Kochanowska, K. Pencarski, J. Rybkiewicz, R. Zdero, Szczecin 2020, s. 45–81.
38.Łopuch W., Dzieje architektoniczne nowoczesnego Szczecina 1808–1945, Szczecin 1999. Łuczak M., Szczecin. Stare Miasto, Szczecin 2013.
39.Łuczak M., Szczecin. Śródmieście, Nowe Miasto, Szczecin 2015.
40.Makała R., Między prowincją a metropolią. Architektura Szczecina w latach 1891–1918, Szczecin 2011.
41.Murawski E., Stettin als Truppenstandort, „Nachrichtenblatt”, Jg. 8, Nr. 20, s. 4–9.
42.Piskorski J.M., Miasta Księstwa Szczecińskiego do połowy XIV wieku, Warszawa–Poznań 1987.
43.Preußner O., Festschrift zum 25-jährigen Bestehen der Bismarck-Oberrealschule am 1. und 2. April 1933, Stettin 1933.
44.Programm des König-Wilhelm-Gymnasiums zu Stettin für das Schuljahr von Ostern 1882 bis Ostern 1883, Stettin 1883.
45.Programm des König-Wilhelm-Gymnasium zu Stettin für das Schuljahr von Ostern 1890–1891, Stettin 1891.
46.Provinzial-Taubstummenschule in Stettin, von Goltzsch, Schultz, Bötticher, Stettin 1854.
47.Saal B., Alt-Stettin eine Stadt preußischen Stiles. Ein Beitrag zur Geschichte des städtischen Wohnhauses, Stettin 1938.
48.Sarnow J., Die Anstalten der Provinz, w: Pommern. Seine Entwicklung und seine Zukunft, von E. Köhrer, Berlin 1924, s. 20–28.
49.Scharnweber O., Das Schulwesen im Kreis Randow, w: Randow. Ein Heimatbuch des Kreises, von W. Stuhlfath, Stettin 1935, s. 210–217.
50.Staatliches König-Wilhelmsgymnasium zu Stettin. Bericht über das Schuljahr 1927/28, von W. Janell, Stettin 1928.
51.Staatliches Königs-Wilhelmgymnasium zu Stettin. Bericht über das Schuljahr 1929/30, von W. Janell, Stettin 1930.
52.Stelmach M., Plany twierdzy Szczecin, w: Z dziejów kartografii, t. 5: Kartografia forteczna, red. A. Tomczak, Warszawa 1991, s. 41–70.
53.Stelmach M., Powstanie Nowego Miasta w Szczecinie (1845–1869), w: Historia i archiwistyka. Księga pamiątkowa ku czci profesora Andrzeja Tomczaka, red. J. Dygdała, B. Woszczyński, Toruń–Warszawa 1992, s. 343–351.
54.Stettin, von Magistrat, Berlin–Halensee 1925.
55.Verwaltungsbericht der Stadt Stettin, Stettin 1898.
56.Verwaltungsbericht der Stadt Stettin, Stettin 1899.
57.Wehrmann M., Vom Loitzenhof, „Nachrichtenblatt”, Jg. 8, Nr. 22, s. 1–8.