ISSN: 1731-0555 eISSN: 2353-2998 OAI
DOI: 10.18276/cto.2025.41-03
Issue archive /
41/2025
(Nowa) duchowość jako wyzwanie duszpasterskie
((New) Spirituality as a Pastoral Challenge)
| Authors: |
Andrzej
Draguła
Uniwersytet Szczeciński | Instytut Nauk Teologicznych |
| Keywords: | spirituality fides qua fides quae SBNR Tomáš Halík Chantal Delsol Amanda Montell |
| Whole issue publication date: | 2025-12 |
| Page range: | 16 (39-54) |
Abstract
Many scholars point to a significant shift in the contemporary religious and spiritual landscape. In addition to religious forms of spirituality – including Christian (and specifically Catholic) spirituality – new forms are increasingly emerging that no longer refer to religion, such as atheistic spirituality. Contemporary spirituality is not always genetically linked to religiosity. On the contrary, the English acronym SBNR (Spiritual But Not Religious) explicitly denotes the non-religious nature of such spirituality. The starting point for exploring a pastoral response of the Church to this phenomenon is, first, to situate spirituality within the framework of the act of faith (fides qua and fides quae), and subsequently to determine the relationship of spirituality to both religious and non-religious (secular) attitudes. Taking these two perspectives into account provides the foundation for developing guidelines for a pastoral strategy towards those who identify as spiritual but non-religious and unaffiliated.
Download file
Article file
Bibliography
| 1. | Benke Ch., Historia duchowości chrześcijańskiej w zarysie, Kielce 2009. |
| 2. | Buber M., Dwa typy wiary, tłum. J. Zychowicz, Kraków 1995. |
| 3. | Bujak J., Fides quae creditur, czyli relacja wiary i rozumu, „Colloquia Theologica Ottoniana” 1 (2014), s. 7–22. |
| 4. | Burton T.I., Strange Rites: New Religions for a Godless World, New York 2000. |
| 5. | Calasso R., Nienazwana teraźniejszość, tłum. J. Ugniewska, Gdańsk 2019. |
| 6. | Chmielewski M., Duchowość, w: M. Chmielewski (red.), Leksykon duchowości katolickiej, Lublin–Kraków 2002, s. 226–232. |
| 7. | Comte-Sponville A., Duchowość ateistyczna. Wprowadzenie do duchowości bez Boga, tłum. E. Aduszkiewicz, Warszawa 2011. |
| 8. | Daniluk M., Duchowość chrześcijańska, w: Encyklopedia katolicka, t. IV, Lublin 1995, kol. 318–330. |
| 9. | Davie G., [rozmowa] W spektrum wiary i niewiary, „Więź” 2 (2024), 696, s. 124–133. |
| 10. | Delsol Ch., Koniec świata chrześcijańskiego. Inwersja normatywna i nowa era, tłum. P. Napiwodzki, Kraków 2023. |
| 11. | Draguła A., Kościół na rynku. Eseje pastoralne, Warszawa 2020. |
| 12. | Duchow(n)y, https://slowniketymologiczny.uw.edu.pl/entry/36. |
| 13. | Dworkin R., Religia bez Boga, tłum. B. Baran, Warszawa 2014. |
| 14. | Erlandson S., Spiritual but Not Religious: A Call to Religious Revolution in America, Bloomington 2000. |
| 15. | Funk C., Smith G., „Nones” on the Rise: One-in-Five Adults Have No Religious Affiliation, „The Pew Forum on Religion and Public Life”, http://www.pewforum.org/files/2012/10/NonesOnTheRise-full.pdf. |
| 16. | Halík T., Popołudnie chrześcijaństwa. Odwaga do zmiany, tłum. T. Maćkowiak, Kraków 2022. |
| 17. | Halík T., Reforma Kościoła nie uda się bez ożywienia duchowości, „Więź” 1 (2023), 691, s. 115–123. |
| 18. | Hayes A.L., Spiritual but Not Religious, Toronto School of Theology, 6.03.2018 r.; https://web.archive.org/web/20180405215032/https://www.tst.edu/about/spiritual-not-religious. |
| 19. | https://thepocketscroll.wordpress.com/2024/06/08/spiritual-in-2-senses-spiritualis-spiritalis. |
| 20. | Huss B., Spiritual, but not Religious, but not Secular: Spirituality and its New Cultural Formations (Lecture draft); https://www.academia.edu/37804743/Spiritual_but_not_Religious_but_not_Secular_Spirituality_and_its_New_Cultural_Formations_Lecture_draft_. |
| 21. | Huss B., Spirituality: The Emergence of a New Cultural Category and its Challenge to the Religious and the Secular, „Journal of Contemporary Religion” 1 (2014), 29, s. 47–60, DOI: 10. 1080/ 13537903. 2014. 864803. |
| 22. | Kałuża K., Ku teologicznemu rozumieniu religii, „Analecta Cracoviensia” 49 (2017), s. 41–65; DOI: http://dx.doi.org/10.15633/acr.2405. |
| 23. | Lenoir F., Sacrum. Historia ludzkiej duchowości, tłum. E. Kasprzak-Kozikowska, Kraków 2025. |
| 24. | Mariański J., Nowa duchowość jako megatrend społeczny i kulturowy, „Przegląd Religioznawczy” 4 (2011), s. 15–55. |
| 25. | Mariański J., Nowa religijność i duchowość – mit czy rzeczywistość? Studium socjologiczne, Warszawa 2019. |
| 26. | Mastej J., Wiara, w: M. Rusecki (red.), Leksykon teologii fundamentalnej, Lublin–Kraków 2002, s. 1323–1328. |
| 27. | Mielicka-Pawłowska H., Duchowość ponowoczesna. Studium z zakresu socjologii jakościowej, Kraków 2017. |
| 28. | Montell A., Idź za mną. Język sekciarskiego fanatyzmu, tłum. A. Pluszka, Wołowiec 2024, Nosowski Z., Pójdźmy gdzie indziej, „Więź” 2 (2017), s. 95–100. |
| 29. | Pawluczuk W., Duchowość, w: M. Libiszowska-Żółtkowska, J. Mariański (red.), Leksykon socjologii religii. Zjawiska – badania – teorie, Warszawa 2004, s. 90–92. |
| 30. | Ptaszek R.T., Odejście od transcendencji. Współczesna młodzież polska wobec religii i duchowości, „Ethos. Kwartalinik Instytutu Jana Pawła II KUL” 38 (2025), s. 182–197. DOI 10.12887/38-2025-1-149-12. |
| 31. | Salai S., Crowly P., How the Spiritual Exercises can help non-Catholic, „America” 09.10.2016 r., https://www.americamagazine.org/faith/2016/11/09/how-spiritual-exercises-can-help-non-catholics [dostęp: 26.10.2024]. |
| 32. | Plata T., Czułość nas rozszarpie. Olga Tokarczuk i współczesne przygody nierozumu, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2024. |
| 33. | Thomas O.C., Spiritual but Not Religious: The Influence of the Current Romantic Movement, „Anglican Theological Review” 88 (2006), s. 397–415. |
| 34. | Tyrała R., Pozareligijna duchowość (polskich) niewierzących, „Studia Humanistyczne AGH” 12/3 (2013), s. 67–79. |
| 35. | Witek S., Duchowość religijna, w: Encyklopedia katolicka, t. IV, Lublin 1995, kol. 330–334. |
| 36. | Wuthnow R., After Heaven: Spirituality in America Since the 1950s, Berkeley 1998. |