Studia Językoznawcze
synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Previously: Studia Językoznawcze : synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny
Z historii nazw demonów domowych rejestrowanych w dobie staro- i średniopolskiej
(From the history of the names of the domestic demons registered in the Old- and Middle Polish periods)
DOI: 10.18276/sj.2017.16-11
Cite
The full text is available
| ISSN: | 1730-4180 |
| eISSN: | 2353-3161 |
| Authors: |
Zuzanna
Krótki
Uniwersytet Śląski w Katowicach, Wydział Filologiczny, Katowice |
| Keywords: | diachrony semantics demonology |
| Issue / book publication date: | 2017 |
| Page range: | 13 (175-187) |
| OAI-PMH: | Metadata |
 
| |
Abstract
The article presents the names of the domestic demons registered in the 15th to 18th centuries.
The material, collected from all the accessible lexicographical sources was supplemented with
the fragments of the literary works in which the names of these demons occurred. It has turned
out that the lexical units which in the late Middle Polish period had the meaning of a ‘protective
household spirit’, in the 16th and 17th centuries characterized most frequently a ‘genie’ or
a ‘devil’. These beliefs were immensely affected by the Counter Reformation literature. It caused
the confusion of the notions of the ancient mythical human allies with the notions of the devil
and his helpers. In the early New Polish period the analysed lexical units lost their negative
markedness under the influence of the Western culture.
Preview PDF
Bibliography (17)
- Baranowski, Bohdan. W kręgu upiorów i wilkołaków. Łódź: Wydawnictwo Łódzkie, 1981.
- Brückner, Aleksander. Mitologia słowiańska i polska. Warszawa: PWN, 1980.
- Dźwigoł, Renata. Polskie ludowe słownictwo mitologiczne. Kraków: Wydawnictwo Akademii Pedagogicznej w Krakowie, 2004.
- Gaj-Piotrowski, Wilhelm. Duchy i demony w wierzeniach ludowych z okolic Stalowej Woli-Rozwadowa i Tarnobrzega. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 1993.
- Gieysztor, Aleksander. Mitologia Słowian. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1985.
- Janów, Jan. Gwara małoruska Moszkowiec i Siwiki naddnieprzeńskiej z uwzględnieniem wsi okolicznych [koło Halicza]. Lwów: Towarzystwo Naukowe, 1926.
- Kieckhefer, Richard. Magia w średniowieczu. Kraków: Universitas, 2001.
- Klich, Edward. Narzecze wsi Borki Nizińskie. Kraków: Akademia Umiejętności, 1990.
- Krótki, Zuzanna. „Dawne nazwy astrologii i astrologów”. Forum Lingwistyczne 2 (2015): 51–65.
- Krótki, Zuzanna. „Nazwy demonów powietrznych w historii języka polskiego”. Białostockie Archiwum Językowe (2016): 159–172.
- Moszyński, Kazimierz. Kultura ludowa Słowian. Kraków: Polska Akademia Umiejętności, 1934.
- Odyniec, Wacław. Kaszubskie obrzędy i obyczaje. Wstęp do etnografii historycznej Kaszub w XVI–XVIII wieku. Gdańsk: Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział Miejski, 1985.
- Pełka, Leonard Józef. Polska demonologia ludowa. Warszawa: Iskry, 1987.
- Rospond, Stanisław. „Z rozważań słowiańskich. Uboże – duszyczki zmarłych przodków”. Język Polski 5 (1964): 274–276.
- Simonides, Dorota. Mądrość ludowa. Dziedzictwo kulturowe Śląska Opolskiego. Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2007.
- Tomiccy, Joanna i Ryszard. Drzewo życia. Ludowa wizja świata i człowieka. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1975.
- Urbańczyk, Stanisław. Dawni Słowianie. Wiara i kult. Wrocław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991.