Studia Koszalińsko-Kołobrzeskie
Cenzurowanie organu urzędowego kurii gorzowskiej w latach 1957–1959. Fragment polityki antykościelnej PRL
(Censorship of the official body of the Gorzow (Gorzów) curia in the years 1957–1959. Fragment of the anti-Church policy of the PRL)
DOI: 10.18276/skk.2021.28-22
Cite
The full text is available
| ISSN: | 1230-0780 |
| eISSN: | 2719-4337 |
| Authors: |
Dariusz
Śmierzchalski-Wachocz
Wydział Teologiczny Uniwersytetu Szczecińskiego |
| Keywords: | Communism censorship clergy magazines the Catholic Church the Ordinariate of Gorzow (Gorzów) |
| Issue / book publication date: | 2021-12-14 |
| Page range: | 12 (423-434) |
| OAI-PMH: | Metadata |
 
 
 
| |
Abstract
Communism, a totalitarian system that wanted to oversee all spheres of public life and in some cases also of private citizens. One of the institutions fulfilling this task was censorship, functioning in all countries of the so-called People’s Democracy. It supervised verbal and written communication, i.e. the transmission of truth which had been previously infiltrated and manipulated. The Catholic Church remained the last area of free speech in Poland, conducting also journalistic activities of official bodies or these in the form of magazines, wherein the first were directed to the clergy providing on the one hand curial and pastoral information and on the other theological knowledge. In the case of the Ordinariate of Gorzow (Gorzów), which covered 1/7 of the country, these were first Orders from 1945, and from 1957 Gorzowskie Wiadomości Kościelne. The task of censorship was to supervise the content of subsequent issues. Excerpts or even entire articles, that according to the censor were contrary to the interests of the regime, were removed. The resources of the Zielona Gora (Zielona Góra) Delegacy of the Office Controlling the Press, Publications and Spectacles, collected in the State Archives are largely incomplete, hence the author, presenting examples of interference in the publishing activity of Gorzowskie Wiadomości Kościelne, focused only on the years 1957–1959.
Preview PDF
Bibliography
- Archiwum Państwowe w Zielonej Górze. Delegatura Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Inwentarz zespołu, sygn. 5, 7, 10, 25, 160, 163.
- „Cenzura – narzędzie w rękach władz PRL”. Dostęp 10.09.2019. http://polskieradio.pl/39/1240/Artykul/877147,Cenzura---narzędzie-w rekach-wladzy-PRL.
- „Cenzura”. W: Słownik wyrazów obcych, red. Elżbieta Sobol, 163. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003.
- Dziennik Ustaw RP z 1946 nr 34, poz. 210.
- Dziennik Ustaw RP z 1950 nr 28, poz. 255.
- Klafkowski, Aleksander. Umowa poczdamska z dnia 2 VIII 1945 r. Podstawy prawne likwidacji skutków wojny polsko-niemieckiej z lat 1939–1945. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1985.
- Konieczny, Jerzy. „«Ecclesiastica» – pismo urzędowe diecezji zielonogórsko-gorzowskiej. Nota wyjaśniająca”. W: Księga pamiątkowa. 50-lecia organizacji Kościoła katolickiego na Ziemi Lubuskiej, Pomorzu Zachodnim i Północnym (1945–1995), red. Paweł Socha. Zielona Góra–Gorzów Wielkopolski: Wydawnictwo Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej, 1998.
- Śmierzchalski-Wachocz, Dariusz. Partia komunistyczna wobec Kościoła i przejawów wiary katolickiej w swoich szeregach. Na przykładzie Środkowego Nadodrza w latach 1945–1989. Ząbki: Wydawnictwo Apostolicum, 2007.
- Testimoni della fede. Esperienze personali e cellettive dei cattolici in Europa centro-orientale sotto il regime comunista, a cura di Jan Mikrut. Verona: Il Segno dei Gabrielli editori, 2017.
- Wejman, Grzegorz. Organizacja Kościoła katolickiego na Pomorzu Zachodnim i Ziemi Lubuskiej w latach 1945–1972. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szcze¬cińskiego, 2007.
- Zieliński, Zygmunt. Kościół w Polsce 1944–2002. Radom: Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne Polwen, 2003.