Analiza i Egzystencja


ISSN: 1734-9923    eISSN: 2300-7621    OAI    DOI: 10.18276/aie.2025.72-04
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ  DOAJ

Issue archive / 72 (2025)
Dramatyczna struktura podmiotu
(Dramatic structure of the subject)

Authors: Łukasz Kołoczek ORCID
Instytut Socjologii, Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Editorial Board: Marek Drwięga
Uniwersytet Jagielloński
Keywords: Józef Tischner; philosophy of drama; existence; subject
Whole issue publication date:2025
Page range:18 (95-112)
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The starting point of my article is a certain fundamental problem that lies at the heart of Józef Tischner’s philosophy of drama. This problem lies in the fundamental ambiguity of who the subject of the philosophy of drama is. Tischner actually talks about the “subject” quite a lot, borrowing from various traditions of 20th century philosophy. However, these borrowings are not coherent and create tensions and even aporias. In the article I present a new interpretation of the philosophy of drama that not only does not avoid the heterogeneity of the subject of the philosophy of drama, but even treats it as a necessary element of this concept.
Download file

Article file

Bibliography

1.Deleuze, G. (2012). Nietzsche i filozofia. B. Banasiak (przeł.). Łódź: Wydawnictwo Officyna.
2.Deleuze G. (1997). Różnica i powtórzenie, B. Banasiak (przeł.). Warszawa: Wydawnictwo KR.
3.Filek, J. (2005). Człowiek wobec wartości czy wobec człowieka [plus dyskusja opublikowana po artykule]. Znak, 9 (604), 93–119.
4.Galarowicz, J. (2021). Józef Tischner. W: J. Galarowicz, Antropodramatyka. Krakowska szkoła antropologiczna (s. 337–467). Kraków: Wydawnictwo Petrus.
5.Heidegger, M., Bycie i czas, B. Baran (przeł.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
6.Husserl, E. (1982). Medytacje kartezjańskie. A. Wajs (przeł.). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
7.Karoń-Ostrowska, A. (2008). Spotkanie. Z ks. Józefem Tischnerem rozmawia Anna Karoń-Ostrowska. Kraków: Wydawnictwo Znak.
8.Kołoczek, Ł. (2018). Tischner: Czy zło jest demoniczne?. W: M. Drwięga, R. Strzelecki (red.), Filozofia wobec zła. Od spekulacji do transgresji / Philosophy and Evil. From Speculation to Trangression (s. 79–99). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
9.Kołoczek, Ł. (2020), Filozofia dramatu Tischnera jako onto-teo-logia, W: P. Korobczak (red.), Kryzys wartości — wartość kryzysu (s. 23–50). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
10.Kołoczek, Ł. (2024a). O wolności egotycznej. Przyczynek do genealogii podmiotu filozofii dramatu. W: Z. Stawrowski, M. Karolczak (red.), Oblicza wolności. W dialogu z Tischnerem (s. 87–107). Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
11.Kołoczek, Ł. (2024b). Gra w ducha. Błądzenie po filozofii dramatu. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UKEN.
12.Sartre, J.P. (2006). Transcendencja Ego. Próba opisu fenomenologicznego. U. Idziak (przeł.). Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii.
13.Sokolski, J. (2000). Słownik barokowej symboliki natury. Tom wstępny: Barokowa księga natury, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
14.Stawrowski, Z. (2004). [Wypowiedź bez tytułu]. Znak, 5 (588), 19–44.
15.Szwed, A. (2004). Tischner jako filozof egzystencji. Znak, 5 (588), 15–18.
16.Tischner, J. (1964). Czym jest „ja” transcendentalne?. W: I. Dąmbska, D. Gierulanka, M. Gołaszewska, I. Krońska, A. Półtawski, M. Turowicz, J. Woleński, Z. Żarnecka (red.), Szkice filozoficzne. Romanowi Ingardenowi w darze. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
17.Tischner, J. (1978). Fenomenologia spotkania. Analecta Cracoviensia, 10.
18.Tischner, J. (1991). Zarys filozofii człowieka dla duszpasterzy i artystów. Kraków: Wydawnictwo Naukowe PAT.
19.Tischner, J. (1993). Spowiedź rewolucjonisty. Czytając „Fenomenologię ducha” Hegla. Kraków: Wydawnictwo Znak.
20.Tischner, J. (2000). Impresje aksjologiczne. W: J. Tischner, Świat ludzkiej nadziei (s. 148–166). Kraków: Wydawnictwo Znak.
21.Tischner, J. (2004). Myślenie w żywiole piękna. Kraków: Wydawnictwo Znak.
22.Tischner, J. (2006b), Fenomenologia świadomości egotycznej. W: J. Tischner, Studia z filozofii świadomości (s. 129–422). Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
23.Tischner, J. (2008). Etyka a historia. Wykłady. Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
24.Tischner, J. (2011), Myślenie według wartości. Kraków: Wydawnictwo Znak.
25.Tischner, J. (2012a), Filozofia dramatu. Kraków: Wydawnictwo Znak.
26.Tischner, J. (2012b), Współczesna filozofia ludzkiego dramatu. Wykłady. Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
27.Tischner, J. (2019). Filozofia człowieka. Wykłady. Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.