Analiza i Egzystencja
Teologia jako nauka formalna
(Theology as a Formal Science)
DOI: 10.18276/aie.2015.32-05
Cite
The full text is available
| ISSN: | 1734-9923 |
| eISSN: | 2300-7621 |
| Authors: |
Łukasz
Remisiewicz
Uniwersytet Szczeciński |
| Keywords: | theology formal sciences Bocheński eidetic meaning operative meaning philosophy of science |
| Issue / book publication date: | 2015 |
| Page range: | 30 (113-142) |
| OAI-PMH: | Metadata |
 
  
 
| |
Abstract
Among philosophers of science there are a lot of views about nature of theology in relate to others disciplines. In the article author defends an account according to which theology is a formal science. Firstly he introduces two necessary features of science: semantic exclusivity and practical egalitarianism. Next he examines theological definitions of theology and using Bocheński’s meaning partition he indicates that matter of theology has operative meaning, but not eidetic. In the face of this difficulty, author shows examples of theological researches and exposes its schemes. Furthermore, he presents a final conclusion that theological researches are nothing more than establishing mutual relations between a finite number of terms, in other words the creation of some new conceptual schemes that would be syntactically coherent and logically consistent with other, previously approved, conceptual schemes. Finally he indicates how theology bases on four kinds of rules of sentences’ transformation: rule of syntactic, sources, conclusion-formulating and assigning the truthfulness.
Preview PDF
Bibliography (39)
- Ajdukiewicz K. (1965), Logika pragmatyczna, Warszawa: PWN.
- Ayer A.J. (1952), Language, Truth and Logic, New York: Dover Publications.
- Barbour I.G. (1993), Jak układają się stosunki między nauką a teologią?, cz. I, „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce”, nr 15.
- Barbour I.G. (1994), Jak układają się stosunki między nauką a teologią?, cz. II, „Zagadnienia Filozoficzne w Nauce”, nr 16.
- Bartnik C. (2003), Dogmatyka katolicka, Lublin: Wydawnictwo KUL.
- Bocheński J.M. (1990), Logika religii, Warszawa: PAX.
- Bocheński J.M. (1992), Współczesne metody myślenia, Poznań: Wydawnictwo W drodze.
- Breviarium Fidei. Wybór doktrynalnych wypowiedzi Kościoła (2007), I. Bokwa, T. Gacia, S. Laskowski, H. Wojtowicz (red.), Wydawnictwo Świętego Wojciecha, http://jednoczmysie.pl/wp-content/uploads/2013/02/breviarium_- dei. pdf (dostęp: 4.05.2014).
- Bronk A., Majdański S. (2006), Teologia – próba metodologiczno-epistemologicznej charakterystyki, „Nauka”, nr 2.
- Carnes J.R. (1982), Axiomatics and Dogmatics, New York: OUP.
- Chwedeńczuk B. (2000), Przekonania religijne, Warszawa: Fundacja Aletheia.
- Chwedeńczuk B. (1984), Spór o naturę prawdy, Warszawa: PIW.
- Diekamp F. (1949), Theologiae dogmaticae manuale. Quod secundum principia S. Thomae Aquinatis exaravit Franciscus Diekamp, vol. I–IV, Desclèe–Parisis–Tornaci–Romae.
- Gomułka J. (2011), Gramatyka wiary. Dziedzictwo Wittgensteinowskiego deizmu, Kraków: Instytut Myśli Józefa Tischnera.
- Hajduk Z. (2011), Zarys lozo i nauk formalnych, Lublin: Wydawnictwo KUL. Heller M. (1992), Filozofia nauki. Wprowadzenie, Kraków: Wydawnictwo Naukowe
- PAT.
- Koterski A. (2001), Wery kacjonistyczne kryteria demarkacji w filozofii nauki Koła Wiedeńskiego, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
- Koterski A. (2004), Falsy kacjonistyczne kryteria demarkacji w XX-wiecznej filozofii nauki, Lublin: Wydawnictwo UMCS.
- Lakatos I. (1995), Pisma z lozo i nauk empirycznych, tłum. W. Sady, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Majewski J. (2005), Wprowadzenie do teologii dogmatycznej, Warszawa: Biblioteka Więzi.
- Martin M. (1992), Atheism: A Philosophical Justi cation, Temple University Press. Nielsen K. (1997), Wery kacja eschatologiczna, [w:] B. Chwedeńczuk (red.), Fi-
- lozo a religii, Warszawa: Spacja/Aletheia.
- Ozorowski E., Teologia jako nauka, http://ktk.uwb.edu.pl/wystapienia/1.htm (dostęp: 5.02.2015).
- Papież Pius XII, encyklika Humani generis, www.iphils.uj.edu.pl/~karas/Archiwum/ Pius_XII_Humani_generis.htm (dostęp: 15.03.2015).
- Peterson G. (1998), The Scienti c Status of Theology: Imre Lakatos, Method and Demarcation, „Perspectives on Science and Christian Faith”, Vol. 50, No. 1.
- Poincaré H. (1908), Wartość nauki, Warszawa: Nakład Jakuba Mortkowicza.
- Popper K. (1977), Logika odkrycia naukowego, Warszawa: PWN.
- Popper K. (1993), Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie, t. 2, tłum. H. Krahelska, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
- Rausch T.P. (1993), Theology and It’s Method, [w:] T.P. Rausch (red.), The College Student’s Introduction to Theology, Collegeville, Minnesota: The Order of St. Benedict.
- Schlick M. (1960), Przeżycie, poznanie, metafizyka, [w:] H. Buczyńska-Garewicz (red.), Koło wiedeńskie, Warszawa: Comer.
- Seweryniak H. (2010), Teologia fundamentalna, t. 1, Warszawa: Biblioteka Więzi. Such J., Szcześniak M. (2000), Filozofia nauki, Poznań: Wydawnictwo Naukowe
- UAM.
- Wendland M. (2011), Konstruktywizm komunikacyjny, Poznań: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Filozofii UAM.
- Węcławski T. (2004), Metodologia teologii, „Nauka”, nr 2.
- Williams B. (1997), Paradoks Tertuliana, [w:] B. Chwedeńczuk (red.), Filozofia religii, Warszawa: Spacja/Aletheia.
- Winling R. (1990), Teologia współczesna, Kraków: Wydawnictwo Znak.
- Woleński J. (1989), Umiarkowana (poprawiona?) obrona scjentyzmu, [w:] H. Kozakiewicz, E. Mokrzycki, M.J. Siemek (red.), Racjonalność. Nauka. Społe- czeństwo, Warszawa: PWN.
- Woleński J. (1996), W stronę logiki, Kraków: Aureus.
- Woleński J. (2005), Epistemologia. Poznanie, prawda, wiedza, realizm, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.