Acta Iuris Stetinensis

Previously: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.58-04
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Issue archive / 2/2026 (58)
Wybrane podatki i opłaty środowiskowe (ekologiczne) – ze szczególnym uwzględnieniem ochrony zasobów naturalnych
(Selected environmental (green) fees and taxes – with particular emphasis on the protection on natural resources)

Authors: Paulina Jachimowicz-Jankowska ORCID
Uniwersytet Szczeciński
Keywords: ecological policy economic instruments green taxes green fees natural resources
Whole issue publication date:2026-06-28
Page range:21 (71-91)
Cited-by (Crossref) ?:
Downloads ?: 64

Abstract

The permanent and continuous deterioration of the natural environment requires active responding to these phenomena on the part of public authorities. Any activity involving the appropriate management of environmental protection processes is part of the framework of the state’s green policy. One of the economic instruments of this policy are “green taxes” and “green fees”. However, these concepts, apart from the tax itself, have not been defined by the Polish legislator and this issue is addressed in relevant literature only. Interpretive doubts were also intensified by the lack of a legal definition of the term natural resources. The aim of this article is, therefore, to characterize and analyze green fees and taxes, which are one of the economic instruments that make the state’s ecological policy. Reference is also made to the scope and concept of natural resources, because on this basis a scheme for selecting individual public levies is built, assigning them to this specific category. The study employs the method of investigation of the law in force, taking positive current law as its basis. The following conclusions have been made. The concept of “green tax” is regulated by EU law. This definition includes both fees and taxes that are public levies related to environmental protection, with the national legislator having relative freedom in defining their different names. In Poland, these tributes are compulsory, non-refundable and monetary in nature. Regardless of the name used, these levies have a common attitude towards changes in the natural environment and the fact that by collecting them public tasks in the field of environmental protection are carried out. Unfortunately, it is difficult to grasp the difference between a green tax and a green fee. This difference lies in the latter’s equivalence. Due to its pro-environmental nature, ecological taxation has a greater non-fiscal significance. Interpretation difficulties are also caused by natural resources, which are not defined in Polish legislation but only regulated in a closed catalogue, excluding other natural elements. The article takes into account the law in force as at 31 January 2026.
Download file

Article file

Bibliography

1.Aptowicz P., Podatki i inne daniny publiczne służące celom ochrony środowiska w Polsce, w: E. Zębek, N. Kulbacka-Burakiewicz (red.), Terroryzm wobec środowiska potencjalnym zagrożeniem współczesnych czasów – wybrane zagadnienia, Olsztyn 2017.
2.Barczak A., Opłaty za korzystanie ze środowiska jako źródło finansowania zadań ochronnych jednostek samorządu terytorialnego, „Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia” 2016, nr 4, cz. 1.
3.Bartniczak B., Ptak M., Opłaty i podatki ekologiczne. Teoria i praktyka, Wrocław 2011.
4.Bieluk J., Łobos-Kotowska D., Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, Legalis/el. 2015.
5.Doroszewski W. (red.), Słownik języka polskiego, t. 10, Warszawa 1968.
6.Etel L., Podatek leśny. Komentarz, w: L. Etel, Podatki od nieruchomości, Warszawa 2009.
7.European Environment Agency, Environmental taxation and EU environmental policies. EEA Report No 17/2016, Luxembourg 2016.
8.Fiedor B., Podstawy ekonomii środowiska i zasobów naturalnych, Warszawa 2002.
9.Filipek K., Michalski P., Soberski M., Prawo wodne – analiza wybranych zagadnień, Legalis/el. 2022.
10.Gliniecka J., Opłaty publiczne w Polsce. Analiza prawna i funkcjonalna, Bydgoszcz–Gdańsk 2007.
11.Głuchowski J., Podatki ekologiczne, Warszawa 2002.
12.Gołasa P., Znaczenie podatków ekologicznych dla dochodów budżetowych państw UE, „Przegląd Prawno-Ekonomiczny” 2020, nr 1.
13.Gomułowicz A., Małecki J., Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2008.
14.Gomułowicz A., Mączyński D., Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2016.
15.Gospodarek J., Prawo w turystyce, Warszawa 2006.
16.Górka K., Zasoby naturalne jako czynnik rozwoju społeczno-gospodarczego, „Gospodarka w Praktyce i Teorii” 2014, nr 3.
17.Górka K., Poskrobko B., Radecki W., Ochrona środowiska, Warszawa 2001.
18.Grabowska G., Zasoby naturalne w świetle prawa międzynarodowego, „Prawne Problemy Górnictwa” 1980, nr 4.
19.Haładyj A., Trzewik J., Pojęcie strategicznych zasobów naturalnych – uwagi krytyczne, „Przegląd Prawa Ochrony Środowiska” 2014, nr 1.
20.Kryk B., Kłos L., Łucka I.A., Opłaty i podatki ekologiczne po polsku, Warszawa 2011.
21.Lasiński-Sulecki K., Akcyza od produktów energetycznych i energii elektrycznej w Dyrektywie 2003/96/WE a podatki ekologiczne, „Kwartalnik Prawa Podatkowego” 2006, nr 3–4.
22.Lipiński A., Opłaty za wstęp do parku narodowego, „Problemy Ekologii” 2006, nr 3.
23.Małecki P.P., Podatki ekologiczne w Polsce w latach 2002‒2008, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie. Finanse” 2011, nr 875.
24.Małecki P.P., System opłat i podatków ekologicznych w Polsce na tle rozwiązań w krajach OECD, Kraków 2012.
25.Małolepszy W., Podatki i opłaty ekologiczne jako instrumenty polityki środowiskowej, w: E. Małecka-Ziembińska (red.), Podatki w ujęciu retrospektywnym i perspektywicznym, Poznań 2022.
26.Niedźwiedź M., Wybrane aspekty współczesnej polityki ekologicznej Rzeczypospolitej Polskiej, „Facta Simonidis” 2020, nr 1.
27.Ofiarski Z., Ogólne prawo podatkowe, Warszawa 2013.
28.Poskrobko B., Poskrobko T., Zarządzanie środowiskiem w Polsce, Warszawa 2012.
29.Radecki W., Opłaty i kary pieniężne w ochronie środowiska, Warszawa 2009.
30.Radecki W., Parki narodowe w systemach prawnych ochrony przyrody polskim, czeskim i słowackim. Część II – prawo obowiązujące, „Ius Novum” 2015, nr 1.
31.Radecki W., Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, Warszawa 2012.
32.Radecki W., Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Warszawa 2012.
33.Rogulski M., System opłat za korzystanie ze środowiska w Polsce, „Ekonomia” 2014, nr 39.
34.Schwarz H., Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz, t. II, Legalis/el. 2022.
35.Sekuła A., Dochody gmin z tytułu opłat, w: S. Korenik, A. Dybała (red.), Dylematy rozwoju lokalnego i regionalnego na początku XXI wieku, Wrocław 2010.
36.Szamałek K., Analiza funkcjonowania nowego systemu opłaty eksploatacyjnej, „Przegląd Geologiczny” 2004, nr 4.
37.Śleszyński J., Podatki środowiskowe i podział na grupy podatków według metodyki Eurostatu, „Optimum. Studia Ekonomiczne” 2014, nr 3.
38.Wasiuta A., Ekonomiczne instrumenty polityki ekologicznej w kontekście zarządzania środowiskowego, w: T. Noch, J. Saczuk (red.), Współdziałanie systemu zarządzania i inżynierii produkcji. Teoria i praktyka, Gdańsk 2015.
39.Wodka A., Przeznaczanie gruntów rolnych na cele budowlane, cz. II – wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolnej, „Nieruchomości” 2023, nr 6.
40.Wysocki J., Ekonomiczny wymiar polityki ekologicznej w ramach działalności gospodarczej, w: S. Partycki, R. Sobiecki (red.), Wartości i nowoczesność w strategii odpowiedzialnego rozwoju. Nowe ścieżki rozwoju w Europie Środkowej i Wschodniej, Lublin 2017.
41.Zielińska P., Administracyjna kara pieniężna za usuwanie drzew lub krzewów bez zezwolenia – charakter odpowiedzialności, „Przegląd Prawa Ochrony Środowiska” 2015, nr 1.
42.Ziółko M., Podatki ekologiczne w Polsce, w: P. Urbanek, E. Walińska (red.), Ekonomia i nauki o zarządzaniu w warunkach integracji gospodarczej, Łódź 2016.