Colloquia Germanica Stetinensia

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Colloquia Germanica Stetinensia


ISSN: 2450-8543    eISSN: 2353-317X    OAI    DOI: 10.18276/cgs.2025.34-02
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ  DOAJ

Lista wydań / nr 34
Freiheit im Käfig. Zur Illusion tierischer Existenz bei Kafka
(Wolność w klatce. O iluzji zwierzęcej egzystencji u Kafki)

Autorzy: Agata Jarecka ORCID
Uniwersytet Mikołaja Kopernika Wydział Humanistyczny
Słowa kluczowe: zwierzęta Animal Studies fantastyka Kafka
Data publikacji całości:2025-10-24
Liczba stron:13 (35-47)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 359

Abstrakt

Przedmiotem artykułu jest relacja zwierzęcia i człowieka w twórczości Franza Kafki. Szczególny nacisk położony jest na dwa aspekty tego zjawiska. Z jednej strony omówiono realistyczną płaszczyznę tej relacji. Obejmuje ona współistnienie zwierząt i ludzi oraz próby wglądu w percepcję i myślenie zwierząt. Z drugiej zaś uwzględniono aspekt fantastyczny, a w nim między innymi istnienie hybryd ludzko-zwierzęcych. Analiza łączy oba te ujęcia z obserwowaną i komentowaną przez Kafkę tendencją kulturową, która postrzega zwierzę jako symbol „wolnego, naturalnego życia”. Jednakże utwory Kafki podważają tę interpretację, wskazując, że przekraczanie granic gatunkowych – zarówno w sensie retorycznym, jak i rzeczywistym – wiąże się z degradacją i wyobcowaniem. Rzekome korzyści płynące z bycia zwierzęciem okazują się jedynie złudzeniem, co uwypukla trudności ludzkiego życia, czyniąc je jeszcze bardziej odczuwalnymi i bolesnymi.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Adorno, Theodor W. (1969). Aufzeichnungen zu Kafka. In Theodor W. Adorno, Prismen. Kulturkritik und Gesellschaft (302–343). Suhrkamp.
2.Benjamin, Walter. (1977). Franz Kafka. Zur zehnten Wiederkehr seines Todestages. In Walter Benjamin, Gesammelte Schriften (Rolf Tiedemann, Hermann Schweppenhäuser, Hrsg., Bd. 2.1, 409–438). Suhrkamp.
3.Biemer, Günter. (1990). Kafka und das Phantastische. Fink.
4.Bridgwater, Patrick. (2003). Kafka, Gothic and Fairy Tale. Rodopi.
5.Brod, Max. (1913). Der jüdische Dichter deutscher Zunge. In: Max Brod, Vom Judentum (261–266). Kurt Wolff.
6.Fingerhut, Karl-Heinz. (1969). Die Funktion der Tierfiguren im Werke Franz Kafkas. Offene Erzählgerüste und Figurenspiele. Bouvier.
7.Glazova, Anna. (2008). Franz Kafka. Oszillierende Negationen. http://www.kafka.org/index.php/icqlist/index.php?id=194,229,0,0,1,0.
8.Goodbody, Alex. (2016). Animal Studies: Kafka’s Animal Stories. In Hubert Zapf (Hrsg.), Handbook of Ecocriticism and Cultural Ecology (249-272). Walter de Gruyter.
9.Janouch, Gustav. (1968). Gespräche mit Kafka. Aufzeichnungen und Erinnerungen. Fischer.
10.Kafka, Franz. (1970a). Die Verwandlung. In Franz Kafka. Sämtliche Erzählungen (Paul Raabe, Hrsg., 56–99). Gustav Fischer Verlag.
11.Kafka, Franz. (1970b). Ein altes Blatt. In Franz Kafka. Sämtliche Erzählungen (Paul Raabe, Hrsg., 129–131). Gustav Fischer Verlag.
12.Kafka, Franz. (1970c). Ein Bericht für eine Akademie. In Franz Kafka. Sämtliche Erzählungen (Paul Raabe, Hrsg., 147–155). Gustav Fischer Verlag.
13.Kafka, Franz. (1970d). Eine Kreuzung. In Franz Kafka. Sämtliche Erzählungen (Paul Raabe, Hrsg., 302–303). Gustav Fischer Verlag.
14.Kafka, Franz. (1970e). In der Strafkolonie. In Franz Kafka, Sämtliche Erzählungen (Paul Raabe, Hrsg., 100–123). Gustav Fischer Verlag.
15.Kafka, Franz. (1970f). Schakale und Araber. In Franz Kafka. Sämtliche Erzählungen (Paul Raabe, Hrsg., 132–135). Gustav Fischer Verlag.
16.Kafka, Franz. (2005). Briefe 1914–1917 (Hans-Gerd Koch, Hrsg.). Gustav Fischer Verlag.
17.Mahal, Günther. (1975). Naturalismus. Gustav Fischer Verlag.
18.Neumann, Gerhard. (2013). Kafka Lektüren. Walter de Gruyter.
19.Ortlieb, Cornelia. (2007). Kafkas Tiere. Zeitschrift für deutsche Philologie, Sonderheft zum Bd. 126: Tiere, Texte, Spuren (Norbert Otto Eke, Eva Geulen, Hrsg.), 339–366.
20.Oschmann, Dirk. (2021). Freiheit und Fremdheit. Kafkas Romane. Schwabe Verlag.
21.Pätschke, Tom. (2022). Das andere Andere – Kreatürliche Grenzgebiete im Oeuvre Franz Kafkas. Thelem Universitätsverlag.
22.Sommerfeld, Beate. (2019). „die ganze Mensch- und Tiergemeinschaft überblicken“ – literarische Grenzverhandlungen des Humanen bei Franz Kafka. Studia Germanica Gedanensia 40, 183–193.
23.Thermann, Jochen (2015). Kafkas Kreuzungen. In Harald Neumeyer, Wilko Steffens (Hrsg.), Kafkas narrative Verfahren. Kafkas Tiere (445–460). Königshausen & Neumann.