Colloquia Germanica Stetinensia

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Colloquia Germanica Stetinensia


ISSN: 2450-8543    eISSN: 2353-317X    OAI    DOI: 10.18276/cgs.2025.34-06
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ  DOAJ

Lista wydań / nr 34
Utopische Verheißung oder dystopischer Alptraum? Technologischer Solutionismus in Theresa Hannigs "Pantopia"
(Utopijna obietnica czy dystopijny koszmar? Technologiczny solucjonizm w "Pantopii" Theresy Hannig)

Autorzy: Aleksandra Burdziej ORCID
Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Katedra Literatury i Kultury Krajów Niemieckojęzycznych XIX-XXI Wieku
Słowa kluczowe: technologiczny solucjonizm sztuczna inteligencja (SI) Theresa Hannig utopia i dystopia
Data publikacji całości:2025-10-24
Liczba stron:20 (109-128)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 468

Abstrakt

Artykuł analizuje sposób przedstawienia solucjonizmu technologicznego w powieści Theresy Hannig "Pantopia" (2022). Celem analizy jest ukazanie narracji dotyczących postępu technologicznego oraz wizji technologicznie zoptymalizowanego społeczeństwa w utworze Hannig. W tym kontekście zidentyfikowano strategie retoryczne i narracyjne, za pomocą których autorka powieści konstruuje swoją wizję przyszłości. Podjęto również kwestię, w jakim stopniu ukazane w powieści społeczeństwo sterowane przez sztuczną inteligencję – światowa republika Pantopii – nosi cechy dystopijne. Analiza wskazuje, że granica między utopią a dystopią jest płynna, a technologiczne obietnice zbawienia nieodłącznie pociągają za sobą mechanizmy kontroli oraz potencjalną utratę ludzkiej autonomii. Wizja przyszłości kreślona przez Hannig oscyluje zatem między wybawieniem a ubezwłasnowolnieniem ludzkości, stawiając fundamentalne pytania etyczne dotyczące roli technologii w rozwoju społecznym.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Archē. (2023, 25. Juli). In Wikipedia. https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Arch%C4%93&oldid=235801074.
2.Augustinus, Aurelius. (2007). Vom Gottesstaat (De civitate Dei). dtv. (Originalausgabe veröffentlicht zwischen 413 und 426 n. Chr.).
3.Braidotti, Rosi. (2014). Posthumanismus: Leben jenseits des Menschen. Campus Verlag.
4.Daum, Timo. (2022, 5. Dezember). Das Sozialkreditsystem in China. Rosa Luxemburg Stiftung. https://www.rosalux.de/news/id/49625.
5.Hannig, Theresa. (2017). Die Optimierer. Bastei Lübbe.
6.Hannig, Theresa. (2019). Die Unvollkommenen. Bastei Lübbe.
7.Hannig, Theresa. (2022). Pantopia. Fischer Verlag.
8.Hobbes, Thomas. (1966). Leviathan oder Stoff, Form und Gewalt eines kirchlichen und bürgerlichen Staates (Euchner, W., Übers., hrsg. u. eingeleitet v. Iring Fetscher). Suhrkamp. (Originalausgabe veröffentlicht 1651).
9.Huxley, Aldous. (2007). Schöne neue Welt. Ein Roman der Zukunft (Herlitschka, H. E., Übers.). Fischer Taschenbuch. (Originalausgabe veröffentlicht 1932).
10.Kaeser, Eduard. (2013, 9. Oktober). Ein Netzstürmer. Neue Zürcher Zeitung. https://www.nzz.ch/feuilleton/buecher/ein-netzstuermer-ld.816603.
11.Kant, Immanuel. (1870). Grundlegung zur Metaphysik der Sitten (hrsg. u. erläutert v. J. H. von Kirchmann). Verlag von L. Heimann. https://archive.org/details/immanuelkantsgru00kant/page/n3/mode/2up.
12.Kurzweil, Ray. (2013). Menschheit 2.0. Die Singularität naht. Lola Books.
13.Lennon, John. (1971). Imagine [Song]. Auf Imagine [Album]. Apple Records. https://www.azlyrics.com/lyrics/johnlennon/imagine.html.
14.Loh, Janina. (2018). Trans- und Posthumanismus zur Einführung. Junius Verlag.
15.Lutherbibel. (2017). Deutsche Bibelgesellschaft. https://www.die-bibel.de.
16.Miccoli, Anthony. (2010). Posthuman Suffering and the Technological Embrace. Lexington Books.
17.Morozov, Evgeny. (2013). Smarte neue Welt. Digitale Technik und die Freiheit des Menschen (Dedekind, H. & Schäfer, U., Übers.). Karl Blessing Verlag. (Originalausgabe veröffentlicht 2011).
18.Morus, Thomas. (1986). Utopia (Ritter, G., Übers.). Büchergilde Gutenberg. (Originalausgabe erschienen 1516).
19.Münch, Merlin. (2013, 23. Oktober). Interview Evgeny Morozov: „Uns steht eine Datenapokalypse bevor“. Bundeszentrale für politische Bildung. https://www.bpb.de/themen/medien-journalismus/netzdebatte/171007/interview-evgeny-morozov-uns-steht-eine-datenapokalypse-bevor.
20.Orwell, George. (2021). 1984 (K. Singelmann, Übers.). Rowohlt Taschenbuch. (Originalausgabe veröffentlicht 1949).
21.Reynolds, Barbara. (2023). The Rise and Fall of the Techno-Messiah: Technology and the End Times. Seymour Press.
22.Rousseau, Jean-Jacques. (2005). Der Gesellschaftsvertrag oder die Grundsätze des Staatsrechtes. Fischer-Taschenbuch-Verlag. (Originalausgabe veröffentlicht 1762).
23.Strittmatter, Kai. (2018). Die Neuerfindung der Diktatur – Wie China den digitalen Überwachungsstaat aufbaut und uns damit herausfordert. Piper.
24.Tree, Joshua. (2023). Laudatio für den Seraph-Preis. https://theresahannig.de/buecher/pantopia.
25.Vowinkel, Bernd. (2016, 2. September). Kommt die technologische Singularität? Humanistischer Pressedienst. https://hpd.de/artikel/kommt-die-technologische-singularitaet-13394.
26.Zeh, Juli. (2009). Corpus Delicti. Ein Prozess. Btb Verlag.
27.Zwierzchowski, Marcin. (2016). Śnimy już tylko koszmary. In Magia utopii. W poszukiwaniu utraconej przyszłości. Niezbędnik inteligenta (100–104). Sonderbeilage zur Wochenzeitschrift Polityka.