Studia Administracyjne

Wcześniej: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Studia Administracyjne

ISSN: 2080-5209    eISSN: 2353-284X    OAI    DOI: 10.18276/sa.2026.23-03
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 1(23)|2026
Udostępnianie dokumentacji związanej z dowodami osobistymi (analiza dogmatycznoprawna)

Autorzy: Maciej Jurzyński ORCID
Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Słowa kluczowe: dokumentacja związana z dowodami osobistymi udostępnianie dokumentacji organ gminy interes prawny
Data publikacji całości:2026
Liczba stron:13 (35-47)
Klasyfikacja JEL: K23
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 103

Abstrakt

Dokumentacja związana z dowodami osobistymi może być źródłem cennych informacji nie tylko dla podmiotów realizujących zadania publiczne, ale również obywateli zainteresowanych badaniem dziejów ich rodzin czy uzyskiwaniem pamiątek po bliskich im osobach zmarłych. Jej udostępnianie odbywa się na zasadach określonych w ustawie o dowodach osobistych. Z uwagi na doniosłość praktyczną zagadnienia w artykule poddano analizie dogmatycznoprawnej przepisy regulujące udostępnianie dokumentacji związanej z dowodami osobistymi. Celem badań była identyfikacja i wyjaśnienie kwestii problematycznych, ocena analizowanej regulacji oraz sformułowanie postulatów zmian. Ustalono, że ustawodawca wprowadził zasadę ograniczonego dostępu do dokumentacji. Dokumentację udostępnia organ gminy lub polski konsul będący w jej posiadaniu, na uzasadniony wniosek złożony przez uprawniony podmiot. Dostęp do dokumentacji osoby zmarłej przez jej bliskich jest możliwy wyłącznie po wykazaniu interesu prawnego, co w praktyce jest przedmiotem kontrowersji. We wnioskach wskazano regulacje, które wymagają korekty lub uzupełnienia, w szczególności zgłoszono postulat ułatwienia dostępu do dokumentacji związanej z dowodami osobistymi osób zmarłych w celach genealogicznych i kultywowania ich pamięci przez osoby bliskie.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Gołaszewski P., (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2023.
2.Jurzyński M., Odmowa wydania dowodu osobistego – aspekty prawne i praktyczne, Metryka. Studia z Zakresu Prawa Osobowego i Rejestracji Stanu Cywilnego 2024, nr 1-2.
3.Kamiński M., (w:) System Prawa Administracyjnego Procesowego, t. IV, Postępowania autonomiczne i szczególne. Postępowania niejurysdykcyjne, red. A. Matan, LEX 2021.
4.Malanowski J., (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2023.
5.Masternak M., Czynności materialno-techniczne jako prawna forma działania administracji publicznej, Toruń 2018.
6.Nodżak A., (w:) M. Kępa, G. Krawiec, A. Nodżak, J. Podgórska-Rykała, Ustawa o dowodach osobistych. Komentarz, Legalis 2021.
7.Romańska M., (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019.
8.Sadomski J., (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Osajda, W. Borysiak, Legalis 2022.
9.Stahl M., (w:) Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, red. M. Stahl, Warszawa 2021.
10.Szremski J., Podejmowanie czynności materialno-technicznych przez organy administracji publicznej a prawo jednostki do bycia wysłuchanym, Przegląd Prawa Administracyjnego 2020, nr 3.
11.Wild M., (w:) Konstytucja RP, t. I, Komentarz do art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, Legalis 2016.
12.Zimmermann J., Prawo administracyjne, Warszawa 2018.
13.Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze sprost. i zm.).
14.Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 października 2011 r. w sprawie określenia wzorów wniosków o udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych oraz dokumentacji związanej z dowodami osobistymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 1604).
15.Rozporządzenie Rady Ministrów z 21 listopada 2011 r. w sprawie opłat za udostępnienie danych z Rejestru Dowodów Osobistych i dokumentacji związanej z dowodami osobistymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 319).
16.Ustawa z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.).
17.Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071).
18.Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2022 r. poz. 671 ze zm.).
19.Ustawa z 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 60).
20.Wyrok NSA z 26 maja 2009 r., I OSK 761/08, CBOSA.
21.Wyrok NSA z 14 października 2014 r., II OSK 824/13, CBOSA.
22.Wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., II OSK 1101/13, CBOSA.
23.Wyrok NSA z 27 listopada 2015 r., I OSK 2741/15, CBOSA.
24.Wyrok NSA z 5 stycznia 2017 r., I OSK 1934/15, CBOSA.
25.Wyrok NSA z 26 stycznia 2018 r., II OSK 897/16, CBOSA.
26.Wyrok NSA z 13 października 2021 r., III OSK 3560/21, CBOSA.
27.Wyrok NSA z 20 grudnia 2022 r., II OSK 2115/21, CBOSA.
28.Wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., II OSK 517/23, CBOSA.
29.Wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., II OSK 1761/22, CBOSA.
30.Wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., II OSK 1762/22, CBOSA.
31.Wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., II OSK 1983/22, CBOSA.
32.Wyrok SN z 23 września 2009 r., I CSK 346/08, Legalis nr 182027.
33.Wyrok SN z 9 lutego 2011 r., V CSK 256/10, Legalis nr 338437.
34.Wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2021 r., III SA/Kr 706/21, CBOSA.
35.Pismo Dyrektora Departamentu Spraw Obywatelskich Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z 25 września 2013 r. nr DSO-WUI-6174-25/13 (niepubl.).
36.Pismo Zastępcy Dyrektora Departamentu Spraw Obywatelskich MSWiA z 20 września 2017 r. nr DSO-WUI-6174-206/2016 (niepubl.).
37.Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/udostępniać.html