Studia Maritima
Armatorzy, Szyprowie i Marynarze w Portach Południowego Bałtyku w XVIII wieku.
(Shipowners, Skippers and Sailors in the Ports of the Southern Baltic in the 18th Century.)
DOI: 10.18276/sm.2015.28-04
Cite
The full text is available
| ISSN: | 0137-3587 |
| eISSN: | 2353-303X |
| Authors: |
Ewa
Łączyńska
Akademia Pomorska w Słupsku, Instytut Historii i Politologii |
| Keywords: | people of the sea the southern Baltic the 18th century |
| Issue / book publication date: | 2015 |
| Page range: | 22 (53-74) |
| OAI-PMH: | Metadata |
 
 
| |
Abstract
The term ‘people connected with the sea’ sensu largo includes not only those who
sailing through the oceans risked their lives, but also those who sent the former risking
their possessions. The present analysis covers the groups of the people connected with
the sea in the main Baltic ports (Gdańsk, Szczecin, Elbląg, Stralsund, Kołobrzeg). Shipowners
reacted swiftly to the changing economic situation; it should be noted that their
activities were more and more influenced by the central government’s economic policy
(through the systems of taxation, monopolies and excise). Shipowners started undertaking
commercial activity and creating shipping companies, related informally by blood
and friendship; being engaged in trade became popular. In periods of prosperity the number
of sailing ships was increasing, and it was easier for skippers and sailors to find a job
on board a ship. Their employment was regulated by law (e.g. Danzig Willkür). Yet there
were neither state and municipal social regulations nor life, health and family insurance;
such things depended on private initiatives or the guilds.
Preview PDF
Bibliography (42)
- Biernat C., Materiały do dziejów f loty gdańskiej w latach 1694–1850, „Rocznik Gdański” 1955, t. 14.
- Bogucka M., Gdańscy ludzie morza w XVI–XVIII w., Gdańsk 1984.
- Brück T., Korporationen der Schiffer und Bootsleute: Untersuchungen zu ihrer Entwicklung in Seestädten an der Nord- und Ostseeküste vom Ende des 15. bis zum Ende
- des 17. Jahrhunderts, Weimar 1994.
- Cieślak E., Gdański projekt kasy wykupu marynarzy z rąk piratów z połowy XVIII wieku, „Przegląd Historyczny” 1960, t. 2.
- Cieślak E., Sprzedawalność urzędów miejskich w Gdańsku w XVII i XVIII wieku, „Czasopismo Prawno-Historyczne” 1969, t. 21, z. 2.
- Cieślak E., Trzoska J., Handel i żegluga gdańska w XVIII w., [w:] Historia Gdańska, red. E. Cieślak, t. 3, cz. 1, Gdańsk 1993.
- Chlebowska A., Pensja wdowia w środowisku ludzi morza w świetle statutów XIX-wiecznych pomorskich zawodowych kas opiekuńczych, [w:] Rodzina i gospodarstwo domowe na ziemiach polskich w XV–XX wieku. Struktury demograficzne, społeczne i gospodarcze, red. C. Kuklo, Warszawa 2008.
- Gaziński R., Kilka uwag o losach marynarzy w XVIII-wiecznych Prusach, „Materiały Zachodniopomorskie” 1994, t. 40.
- Gaziński R., Handel morski Szczecina w latach 1720–1805, Szczecin 2000.
- Gaziński R., Seefahrtschule auf der Lastadie in Stettin in der zweiten Hälfte des XVIII Jahrhunderts, „Studia Maritima” 2011, vol. 24.
- Gierszewski S., Elbląski cech armatorski w XVIII w., „Rocznik Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 1953, t. 15.
- Gierszewski S., Sztuka nawigacji w Gdańsku w drugiej połowie XVIII i na początku XIX wieku, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1967, R. 12, nr 2.
- Groth A., Rozwój floty i żeglugi gdańskiej 1660–1700, Gdańsk 1974.
- Groth A., Wykaz gdańskiej floty handlowej z 1712 r., „Zapiski Historyczne” 1978, t. 43, z. 1.
- Hinkel H., Schiffsbestand und Schiffer in den Häfen Pommerns sowie Angaben über haupt- und nebenberufliche Fischerei im 18. Jahrhundert im pommerschen Ostseeund Haffküstenraum (nach Johann Christian Brandes), „Baltische Studien”, Neue Folge, 1967, Bd. 53.
- Hoszowski S., „Plagi pruskie” Gdańska z lat 1770–1771, „Zapiski Historyczne” 1974, t. 39, z. 4.
- Kizik E., Mennonici w Gdańsku, Elblągu i na Żuławach Wiślanych w drugiej połowie XVII i w XVIII w., Gdańsk 1995.
- Kizik E., Śmierć w mieście hanzeatyckim w XVI–XVIII wieku. Studium z nowożytnej kultury funeralnej, Gdańsk 1998.
- Kizik E., Nielubiani – tolerowani. Katolicy, mennonici i Żydzi w protestanckim Gdańsku w XVI–XVIII wieku, [w:] Chrześcijaństwo w dialogu kultur na ziemiach Rzeczypospolitej. Materiały Międzynarodowego Kongresu, Lublin 24–26 września 2002 r., red. S. Wilk, Lublin 2003.
- Kizik E., Inwentarze pośmiertne gdańskich marynarzy i szyprów z drugiej połowy XVII i XVIII w., „Nautologia” 2006, t. 41, nr 143.
- Kizik E., Kary za bezżeństwo w Gdańsku nowożytnym (w drugiej połowie XVII i na początku XVIII w.), [w:] Miłość w czasach dawnych, red. B. Możejko, A. Paner, Gdańsk 2009.
- Kriegseisen J., Rzemiosło artystyczne w Prusach Królewskich, [w:] Prusy Królewskie. Społeczeństwo. Kultura. Gospodarka 1454–1772, red. E. Kizik, Gdańsk 2012.
- Lesiński H., Handel morski Kołobrzegu w XVII i XVIII w., Szczecin 1982.
- Lorenz C., Die Geschichte der Schiffer-Compagnie in Stralsund, Stralsund 1882.
- Łączyńska E., Wykaz statków floty gdańskiej z 1757 roku, „Zapiski Historyczne” 1999, t. 64, z. 3–4.
- Łączyńska E., Uposażenie szyprów gdańskich w II połowie XVIII wieku, „Teki Gdańskie” 2003, t. 5.
- Łączyńska E., Gdańska flota handlowa z 1793 roku, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 2009, R. 57, z. 2.
- Łączyńska E., „Mein Leib ruht in der Gruft, bis Jesus ihn verkläret...”. Z dziejów samopomocy cechu szyprów gdańskich w XVIII wieku, „Zapiski Historyczne” 2009, t. 74, z. 4.
- Łączyńska E., Kasa wdowia szyprów gdańskich z końca XVIII wieku, „Zapiski Historyczne” 2010, t. 75, z. 1.
- Łączyńska E., Szyprowie z regionu słupskiego na gdańskim rynku pracy w XVIII wieku, [w:] A Pomerania ad ultimas terras. Studia ofiarowane Barbarze Popielas-Szultce
- w sześćdziesiątą piątą rocznicę urodzin i czterdziestolecie pracy naukowej, red. J. Sochacki, A. Teterycz-Puzio, Słupsk 2011.
- Matysik S., Nieznany gdański proces przeciwko zbiegłym ze statku marynarzom z r. 1750, „Rocznik Gdański” 1954, t. 13.
- Matysik S., Ze studiów nad przeszłością konosamentu, „Rocznik Gdański” 1955, t. 14.
- Matysik S., Prawo morskie Gdańska. Studium prawno-historyczne, Warszawa 1958.
- Matysik S., Ze studiów nad współwłasnością statków morskich w żegludze bałtyckiej w XIV–XVIII w., „Czasopismo Prawno-Historyczne” 1962, t. 14, z. 1.
- Szarszewski A., Szpital i kościół św. Jakuba w Gdańsku. Zarys historyczny, Toruń 2000.
- Tandecki J., Pozazawodowe funkcje i powinności korporacji rzemieślniczych w miastach Prus Krzyżackich i Królewskich w XIV–XVIII wieku, „Zapiski Historyczne” 1995, t. 40, z. 1.
- Trzoska J., Dzieje gdańskiego statku „Fortuna” (1712–1731), Prace Muzeum Morskiego w Gdańsku, red. P. Smolarek, t. 8, [Gdańsk] 1979.
- Trzoska J., Żegluga, handel i rzemiosło w drugiej połowie XVII i XVIII wieku, Gdańsk 1989.
- Tuchołka-Włodarska B., Puchar szyprów wiślanych, Gdańsk 1988.
- Walther R., Die Danziger Bürgerschaft im 18. Jahrhundert nach Herkunft und Beruf, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” [Danzig] 1937, H. 73.