Acta Iuris Stetinensis
Previously: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Równowaga procesowa jako cel i warunek praworządnego postępowania karnego w świetle ostatnich zmian prawnych
(Procedual balance as a goal and condition of fair criminal proceedings in the light of recent legislative amendments)
DOI: 10.18276/ais.2026.57-04
Cite
The full text is available
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Authors: |
Maria
Rogacka-Rzewnicka
Uniwersytet Warszawski |
| Keywords: | criminal proceedings procedural balance fair criminal proceedings rule of law |
| Issue / book publication date: | 2026 |
| Page range: | 20 (55-74) |
| OAI-PMH: | Metadata |
| Downloads ?: | 224 |
 
 
| |
Abstract
The article addresses the issue of procedural balance, recognising this category as an impor¬tant objective of criminal proceedings and a determinant of their fairness and legality. After general reflections on procedural balance from a philosophical, historical and comparative perspective, the study presents specific examples of violations of procedural balance in succes¬sive amendments to the Code of Criminal Procedure between 2016 and 2023. The scope and severity of the violations identified are not insignificant from the point of view of the reliability and rule of law of criminal proceedings. They reinforce the belief that procedural balance in criminal proceedings is an important and timeless legislative category.
Preview PDF
Bibliography (29)
- Brzeskot A., Neorealistyczna koncepcja równowagi sił, https://geopolityka.net/artur-brzeskot-neorealistyczna-koncepcja-rownowagi-sil/.
- Delorme J., Granarolo Ph., Éloge de l’équilibre, Paris 2009.
- Desportes F., Lazerges-Cousquer L., Traité de procedure pénale, Paris 2015.
- Doroszewski W. (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1996.
- Dudka K., O hammurabizacji prawa karnego procesowego, czyli tendencje zmian przepi-sów kodeksu postępowania karnego w ostatnich latach, „Państwo i Prawo” 2024, nr 1.
- Garraud R., Traité théorique et pratique d’instruction criminelle et de procédure pénale, tome 1, Paris 1907.
- Gelato C., L’équilibre procédural lors de la phase préparatoire du procès pénal. Thèse pour le doctorat en droit privé et sciences criminelles présentée et soutenue, 2019, file:///C:/Users/ NTT/Downloads/191217_GELATO_925hyq243gdx875yuazp213sdbw_TH%20(1).pdf.
- Glaser S., Wstęp do nauki procesu karnego, Warszawa 1928.
- Guinchard S., Buisson J., Procédure pénale, Paris 2022.
- Henrion H., La loi du 15 juin 2000 assure-telle l’équilibre nécessaire entre les droits et de¬voirs de l’Etat, de la personne mise en cause et de la victime?, „Archives de Politique Criminelle” 2002/1, n° 24.
- Jasiński W., Zasada bezstronności sądu. Zasada niezawisłości i niezależności sądu, w: P. Wiliński (red.), System Prawa Karnego Procesowego, t. III, cz. 2, Zasady procesu karnego, Warszawa 2014.
- Kmieciak Z., O pojęciu rządów prawa, „Państwo i Prawo” 2016, nr 9.
- Koper R., Jawność rozprawy głównej w procesie karnym w świetle nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z 2016 roku, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 2018, nr 2.
- Le Rond d’Alembert J., Oeuvres complètes, t. 1, Paris 1821.
- Łyczywek R., Życie i sprawy adwokatury. Myśli i aforyzmy, „Palestra” 1977, nr 21/2.
- Mogilnicki A., Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Kraków 1933.
- Murzynowski A., Istota i zasady procesu karnego, Warszawa 1994.
- Rogacka-Rzewnicka M., Oportunizm i legalizm ścigania przestępstw w świetle współczesnych przeobrażeń procesu karnego, Warszawa 2007.
- Rogacka-Rzewnicka M., O równości, równouprawnieniu i równowadze procesowej w po-stępowaniu karnym, w: D. Szumiło-Kulczycka (red.), W pogoni za rzetelnym procesem karnym. Księga dedykowana Profesorowi Stanisławowi Waltosiowi, Warszawa 2022.
- Rogacka-Rzewnicka M., Proces karny w perspektywie ewolucji naukowej i współczesnych trendów rozwojowych, Warszawa 2021.
- Skorupka J., Rzetelne postępowanie przygotowawcze, w: J. Skorupka, W. Jasiński (red.), Rzetelny proces karny. Materiały konferencji naukowej. Trzebieszowice 17–19 września 2009 r., Warszawa 2010.
- Świecki D., w: D. Świecki (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, t. I, Warszawa 2019.
- Świecki D., Konstrukcja apelacji jako środka odwoławczego w procesie karnym, Warszawa 2017.
- Tokarczyk R.A., Sprawiedliwość: próba syntetycznej systematyzacji zagadnień, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2016, t. XXXV.
- Waltoś S., Hofmański P., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2023.
- Wąsek-Wiaderek M., Zasada równości stron w polskim procesie karnym w perspektywie prawnoporównawczej, Kraków 2003.
- Wiliński P., Pojęcie rzetelnego procesu karnego, w: A. Gerecka-Żołyńska, P. Górecki, H. Paluszkiewicz, P. Wiliński (red.), Skargowy model procesu karnego. Księga ofiarowana Profesorowi Stanisławowi Stachowiakowi, Warszawa 2008.
- Wróblewski J., Wstęp do prawoznawstwa, Łódź 1984.
- Zakrzewska J., Konstytucyjna zasada państwa prawnego w praktyce Trybunału Konstytucyjnego, „Państwo i Prawo” 1992, nr 7.