Acta Iuris Stetinensis

Previously: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.57-08
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Issue archive / 1/2026 (57)
Okazanie mowy – polskie unormowania prawne a literatura kryminalistyczna i zagraniczne regulacje
(Earwitness – Polish legal regulations, forensic literature and foreign voice identification)

Authors: Piotr Woldan ORCID
Uniwersytet Jagielloński
Keywords: identity parade earwitness earwitness identification procedure voice parade executive acts lex ferenda
Whole issue publication date:2026
Page range:15 (123-137)
Cited-by (Crossref) ?:
Downloads ?: 158

Abstract

Voice identification constitutes one of the forms of identification procedures regulated under Article 173 of the Code of Criminal Procedure, as well as under two executive acts and police procedures. This study presents a formal analysis of Polish legal regulations and judicial decisions that address voice identification. When compared to the standards proposed by forensic literature, scientific research findings, and measures adopted in other countries (also presented in this study), this analysis reveales insufficient legal regulation of this matter, which may even be detrimental from the perspective of proper methodology for voice identification. These reflections have led to the formulation of de lege ferenda proposals, including, among others, the creation of a new, comprehensive regulation of identification procedures in Poland. There would encompass voice identification, which should be conducted in a similar fashion employed in other countries, i.e., with a larger number of participants in an identity parade, the involvement of a forensic phonoscopy expert, and with the usage of voice recordings.
Download file

Article file

Bibliography

1.Bojańczyk A., Procesowa dopuszczalność przeprowadzenia okazania, którego przed-miotem jest głos, art. 173. k.p.k. Glosa do postanowienia SN z dnia 26 maja 2004 r., V KK 22/04, „Państwo i Prawo” 2005, nr 1.
2.Broeders A.P.A., Amelsvoort A.G. van, A Practical Approach to Forensic Earwitness Identifi¬cation: Constructing a Voice Line-Up, „Problems of Forensic Sciences” 2001, vol. XLVII.
3.Broeders A.P.A., Amelsvoort A.G. van, Line-Up Construction for Forensic Earwitness Identification: A Practical Approach, w: Proceedings of the 14th International Congress of Phonetic Sciences, San Francisco 1999.
4.Ciarka M., Okazanie głosu, „Prokuratura i Prawo” 2010, nr 7–8.
5.Czeczko J.J., Rozpoznanie osoby na podstawie głosu. Glosa do postanowienia SN z dnia 26 maja 2004 r., „Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd Orzecznictwa” 2005, nr 3.
6.Czeczot Z., Kryminalistyczna problematyka osobowych środków dowodowych, Warszawa 1976.
7.Czerwińska D., Pojęcie, charakter prawny oraz cele i funkcje okazania, w: J. Skorupka (red.), System Prawa Karnego Procesowego, t. VIII, Dowody, cz. 4, Warszawa 2019.
8.Ferenc K., Głos zza drzwi, czyli okazanie głosu po polsku, w: D. Moskal, P. Wąsik (red.), Ślady pamięciowe. Aspekty psychologiczne i kryminalistyczne, Kraków 2013.
9.Gruszecka D., w: J. Skorupka (red.), Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Legalis/el. 2023.
10.Gruza E., Glosa do postanowienia SN z 26 maja 2004 r., V KK 22/04, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2005, z. 6.
11.Gruza E., Okazanie głosu, w: J. Wójcikiewicz (red.), Iure et facto. Księga jubileuszowa ofiarowana doktorowi Józefowi Gurgulowi, Kraków 2006.
12.Gruza E., Okazanie. Problematyka kryminalistyczna, Toruń 1995.
13.Gurgul J., Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2003 r., sygn. II AKa 317/02, „Prokuratura i Prawo” 2005, nr 7–8.
14.Hanausek T., Kryminalistyka. Zarys wykładu, Kraków 2005.
15.Harvey M.B., Giroux M., Price H.L., Lineup size influences voice identification accuracy, „Applied Cognitive Psychology” 2023, vol. 37.
16.Heath A.J., Moore K., Earwitness Memory: Effects of Facial Concealment on the Face Overshadowing Effect, „International Journal of Advanced Science and Technology” 2011, vol. 33.
17.Herbowski P., Okazanie w polskiej praktyce śledczej. Problemy systemowe, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2021, nr 127.
18.Hudzik M., Okazanie osoby a rozpoznanie „akustyczne”, „Państwo i Prawo” 2005, nr 5.
19.Kajstura M., Michałek M., Trawińska A., Ekspertyza fonoskopijna, w: M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, D. Zuba (red.), Ekspertyza sądowa. Zagadnienia wybrane, Warszawa 2023.
20.Karczmarska D., Glosa do postanowienia SN z 26 maja 2004 r., V KK 22/04, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 2005, nr 3.
21.Kwieciński J., Rekognicja – okazanie w celu rozpoznania, „Wojskowy Przegląd Prawniczy” 1988, nr 1–2.
22.Laub C.E., Wylie L.E., Bornstein B.H., Can the Courts Tell an Ear from an Eye: Legal Approaches to Voice Identification Evidence, „Law & Psychology Review” 2013, no. 37.
23.Lisiecki M.J., Metodyka okazania. Studium procesowo-kryminalistyczne, Toruń 2021.
24.Malpass R.S., Tredoux C.G., McQuinston-Surrett D., Lineup Construction and Lineup Fairness, w: R.C.L. Lindsay, D.F. Ross, J.D. Read, M.P. Toglia (eds.), Handbook of Eye-witness Psychology, vol. 2, Memory for People, New York 2012.
25.Nolan F., A recent voice parade, „Forensic Linguistics” 2003, vol. 10, no. 2.
26.Orkiszewska D., Okazanie „głosu” i okazanie „wyglądu” – głos polemiczny, „Prokuratura i Prawo” 2012, nr 2.
27.Robson J., A Fair Hearing? The Use of Voice Identification Parades in Criminal Investiga-tions in England and Wales, „Criminal Law Review” 2017, vol. 1.
28.Taracha A., Okazanie w celu rozpoznania, „Problemy Praworządności” 1979, nr 10.
29.Taracha A., Z problematyki okazania – wybrane zagadnienia, w: V. Kwiatkowska- -Wójcikiewicz, R. Krawczyk, D. Wilk (red.), Piękno kryminalistyki. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Wójcikiewicza, Toruń 2023.
30.Tomaszewski T., Rzeszotarski J., Wybrane aspekty okazania mowy, „Problemy Kryminalistyki” 2010, nr 268.
31.Wierczyński G., Komentarz do rozporządzenia w sprawie „Zasad techniki prawodawczej”, w: G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2016.
32.Winiarska K., Efektywność holistycznej metody nauczania emisji głosu, praca doktorska, Katowice 2021.
33.Wooten A.R., Carlson C.A., Lockmyeir R.F., Carlson M.A., Jones A.R., Dias J.L., Hemby J.A., The number of fillers may not matter as long as they all match the description: The effect of simultaneous lineup size on eyewitness identification, „Applied Cognitive Psychology” 2020, vol. 34, no. 3.
34.Wójcikiewicz J., Ekspertyza z udziałem quasi-świadków, w: M. Kała, D. Wilk, J. Wójcikiewicz, D. Zuba (red.), Ekspertyza sądowa. Wybrane zagadnienia, Warszawa 2023.
35.Wójcikiewicz J., Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 9 lipca 2013 r., III KK 92/13, „Palestra” 2014, nr 3–4.
36.Wójcikiewicz J., Kryminalistyczna problematyka okazania osób, Warszawa 1988.
37.Wójcikiewicz J., Niekonwencjonalne metody śledcze w polskiej kryminalistyce, „Problemy Współczesnej Kryminalistyki” 2014, t. XVIII.
38.Wójcikiewicz J., Okazanie (mowa), w: J. Wójcikiewicz, Temida nad mikroskopem. Judykatura wobec dowodu naukowego 1993–2008, Toruń 2009.
39.Wójcikiewicz J., Okazanie. Studium porównawcze z pogranicza kryminalistyki i procesu karnego, Kraków 1985.
40.Wójcikiewicz J., On the benefits of the Polish law of a comparative analysis of identifica-tion parades, „Comparative Law Review” 2013, no. 15.
41.Wójcikiewicz J., W sprawie okazania głosu. Uwagi polemiczne, „Prokuratura i Prawo” 2011, nr 4.
42.Wójcikiewicz J., Kwiatkowska-Wójcikiewicz V., Identification Parades and Photo Array in Poland – Theory and Practice, referat na 24th EAPL International Conference „Actual problems of psychology and law. Victims and witnesses: from research of the effective practice”, Sankt Petersburg, 24–27 czerwca 2014 r.
43.Wójcikiewicz J., Kwiatkowska-Wójcikiewicz V., W kwestii procesowej czynności okazania, w: A. Przyborowska-Klimczak, A. Taracha (red.), Iudicium et scientia. Księga jubileuszowa Profesora Romualda Kmiecika, Lublin 2011.