Acta Iuris Stetinensis

Previously: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373    eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2026.59-08
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Issue archive / 3/2026 (59)
Prawo łaski w polskim porządku prawnym. Analiza w kontekście estetyki prawa na przykładzie sporu politycznego z lat 2023–2024
(The pardon power in the Polish legal system. Analysis in the context of the aesthetics of law using the example of a 2023–2024 political dispute)

Authors: Radosław Zych ORCID
Uniwersytet Szczeciński
Keywords: aesthetics legal security politics criminal policy power of pardon legal validity values
Whole issue publication date:2026
Page range:16 (127-142)
Cited-by (Crossref) ?:
Downloads ?: 16

Abstract

The purpose of this study is to prove the research thesis that legal norms relating to the power of pardon should be drafted in an unambiguous manner so as to provide security – both in the sphere of their application and interpretation. They would then guarantee certainty, without the need to search for antecedents in historical sources and a multitude of judicial decisions. Therefore, the study asks questions about whether referring to historical sources and legal tradition in the process of interpreting and applying the law is appropriate. Is it better to rely on the result of linguistic interpretation? Does the result of this interpretation guarantee legal certainty to a greater extent and create better conditions for the protection of human rights? During the preparation of the paper, the method of analysis of organizational structures in state and society and relevant laws is relied on in particular. It makes it possible to study the legal norms contained in normative acts. The method of investigation of the law in force and legal commentary, on the other hand, is used to study the views of legal scholars. The linguistic method is used to analyze judicial decisions. The impetus for undertaking research in this area has its ground in the political dispute that arose in Poland at the turn of 2023 and 2024 around the institution of the presidential power of pardon. Based on the research conducted, the author concludes that the language of normative acts is a manifestation of aesthetics. The law should be established in a clear, communicative and understandable way for its addressees. It is important to strive for the precision of norms to ensure the functionality of law as a systemic stabilizer. Therefore, aesthetics is important in the philosophy of interpreting and applying law.
Download file

Article file

Bibliography

1.Arczewska M., Polityka obywatelska (polityka publiczna wobec społeczeństwa obywatelskiego), w: J. Kwaśniewski (red.), Nauki o polityce publicznej. Studia i materiały, t. I, Warszawa 2017.
2.Bała P., Invocatio Dei w Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. w perspektywie porównawczej i historycznej, „Studia Erasmiana Wratislaviensia” 2011, z. 5.
3.Bałaban A., Prawny charakter wstępu do polskiej Konstytucji z 2 kwietnia 1997 roku, w: M. Kudej (red.), W kręgu zagadnień konstytucyjnych. Profesorowi Eugeniuszowi Zwierzchowskiemu w darze, Katowice 1999.
4.Choduń A., Zieliński M., Interpretacyjna rola wstępów aktów prawnych, w: J. Ciapała, A. Rost (red.), Wokół konstytucji i zdrowego rozsądku. Prace dedykowane Profesorowi Tadeuszowi Smolińskiemu, Szczecin 2011.
5.Ciapała J., Prawo łaski Prezydenta RP jako problem konstytucyjny, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2024, nr 4.
6.Costonis J.J., Law and Aesthetics: A Critique and a Reformulation of the Dilemmas, „Michigan Law Review” 1982, vol. 80, no. 3.
7.Fischer-Lescano A., Sociological Aesthetics of Law, „Law, Culture and the Humanities” 2020, vol. 16, no. 2.
8.Galster J., Propedeutyka wiedzy o konstytucji, w: Z. Witkowski (red.), Prawo konstytucyjne, Toruń 2013.
9.Gardocki L., Prawo karne, Warszawa 2006.
10.Garlicki L., Komentarz do preambuły, w: L. Garlicki (red.), Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej. Komentarz, t. V, Warszawa 2007.
11.Górecki D., Pozycja ustrojowo-prawna Prezydenta Rzeczypospolitej i rządu w ustawie konstytucyjnej z 23 kwietnia 1935 r., Łódź 1992.
12.Gromski W., Akty instrumentalizacji prawa i ich granice, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2018, t. 114.
13.Jabłońska-Bonca J., Soft state?, w: A. Dębiński i in. (red.), Abiit, non obiit. Księga poświęcona pamięci Księdza Profesora Antoniego Kościa SVD, Lublin 2013.
14.Jaskiernia J., Estetyka, stabilność i funkcjonalność jako przesłanki w procesie tworzenia i zmian w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2022, nr 2.
15.Kaczmarczyk-Kłak K., Prawo łaski w Polsce na tle porównawczym. Dawniej i współcześnie, Rzeszów 2013.
16.Kukuruz O., Polityka tworzenia prawa w pracach polskich prawników – aspekty politologiczne, „Studia Politologiczne” 2015, nr 38.
17.Mariański J., Praca ludzka jako wartość, „Homo et Societas” 2017, nr 2.
18.Młynarska-Sobaczewska A., Normatywizacja pamięci zbiorowej w preambułach do konstytucji państw postkomunistycznych, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2014, nr 2.
19.Morawska E., Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003.
20.Morawski L., Główne problemy współczesnej filozofii prawa. Prawo w toku przemian, Warszawa 2005.
21.Prof. Waltoś stał się dla PiS autorytetem w sporze o prawo łaski. Przemówił i nie zgadza się z prezydentem, https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/autorytet-pis-wsporze-o-prawo-laski-przemowil-i-nie-zgadza-sie/9qd7sr0,79cfc278.
22.Redelbach A., Prolegomena do nauk o człowieku, władzy i prawie, Toruń 2005.
23.Rodak M., „Ekscelencjo, naczelniku zaszczyć mnie swą łaską, zwalniając mnie od piętnującej kary”, „Przegląd Więziennictwa Polskiego” 2010, nr 66.
24.Rogoziński P., Instytucja ułaskawienia, Warszawa 2009.
25.Rozpędowski A., Prawo łaski jako konstytucyjne uprawnienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (glosa), „Gdańskie Studia Prawnicze” 2019, nr 1.
26.Satie L., Law and aesthetics: critical note, „Revista Direito GV” 2010, no. 2.
27.Smolak M., Legalizm a polityczne problemy sądowej wykładni prawa, w: Z. Tobor (red.), Prawoznawstwo a praktyka stosowania prawa, Katowice 2002.
28.Sobański R., Prawo jako wartość, „Prawo Kanoniczne” 1999, nr 3–4.
29.Stańdo-Kawecka B., Polityka karna i penitencjarna między punitywizmem i menedżeryzmem, Warszawa 2020.
30.Suchocka H., Jaka konstytucja dla rozszerzającej się Europy, w: E. Popławska (red.), Konstytucja dla rozszerzającej się Europy, Warszawa 2000.
31.Waltoś S., Proces karny. Zarys systemu, Warszawa 2009.
32.Winczorek P., Dyskusje konstytucyjne, Warszawa 1996.
33.Wolfson R.F., Aesthetics in and about the Law, „Kentucky Law Journal” 1944, vol. 33.
34.Wróblewska I., Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010.
35.Wrzesiński W. (red.), Polska w latach 1918–1939. Wybór tekstów źródłowych do nauczania historii, Warszawa 1986.
36.Zeidler K., Estetyka prawa, Gdańsk–Warszawa 2018.
37.Zeidler K., Estetyka prawa: ekslibris prawniczy, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2017, t. 38.
38.Ziembiński Z., Problemy logiczne definiowania prawa, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1961, z. 2.
39.Ziembiński Z., Problemy podstawowe prawoznawstwa, Warszawa 1980.