Acta Iuris Stetinensis

Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze


ISSN: 2083-4373     eISSN: 2545-3181    OAI    DOI: 10.18276/ais.2025.55-08
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Lista wydań / 4/2025 (55)
Przyszłość par jednopłciowych w Polsce – uwagi wybrane na kanwie wyroku ETPCz z dnia 19 września 2024 r. Formela i inni v. Polska oraz projektu ustawy o rejestrowanych związkach partnerskich z dnia 18 października 2024 r.

Autorzy: Anna Warston ORCID
Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie
Słowa kluczowe: pary jednopłciowe równość Europejski Trybunał Praw Człowieka Konstytucja projekt ustawy o związkach partnerskich
Data publikacji całości:2025
Liczba stron:12 (139-150)
Cited-by (Crossref) ?:
Liczba pobrań ?: 79

Abstrakt

Prezentowane opracowanie ma na celu przybliżenie problematyki instytucjonalizacji małżeństw jednopłciowych w Polsce oraz stanowi rozważania na temat przyszłości par jednopłciowych w Polsce na tle rozstrzygnięcia w sprawie Formela i inni v. Polska oraz najnowszego projektu o rejestrowanych związkach partnerskich. Zmiany społeczne, które wystąpiły w ostatnich kilku dekadach, wskazują wyraźnie, że nie istnieje „jedno słuszne” określenie związku dwóch osób. Poza małżeństwami heteroseksualnymi mamy do czynienia również ze związkami nieformalnymi tworzonymi przez osoby tej samej lub różnej płci. Należy zaznaczyć, że różne rodzaje związków jednopłciowych z rozmaitymi modyfikacjami były i są wprowadzane do systemów prawnych coraz większej rzeszy państw. Na tym gruncie wyjątkowo negatywnie prezentuje się sytuacja Rzeczypospolitej Polskiej, która na dzień przygotowania niniejszej publikacji nie uznaje instytucji związków i małżeństw jednopłciowych. W przedstawionym powyżej zakresie na szczególną uwagę zasługuje niedawny wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który po dwunastu latach, 19 września 2024 r. rozpatrzył pierwszą „polską” skargę dotyczącą braku instytucjonalizacji związków osób tej samej płci (sprawa K. Formela i S. Formela v. Polska, skarga nr 58828/12, złożona w ETPCz 31 sierpnia 2012 r.). Rozważając temat przyszłości związków jednopłciowych w Polsce, nie sposób pominąć najnowszego projektu ustawy o związkach partnerskich z 18 października 2024 r., który wprowadzi nową instytucję prawa rodzinnego – rejestrowany związek partnerski oraz zmieni treść ponad 200 ustaw z zakresu m.in. prawa podatkowego, autorskiego, spadkowego i karnego.
Pobierz plik

Plik artykułu

Bibliografia

1.Banaszkiewicz B., „Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny”. O niektórych implikacjach art. 18 Konstytucji RP, „Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2013, nr 3, s. 591–656.
2.Garlicki L., Fedotova i inni przeciwko Rosji, czyli sformowanie europejskiego standardu nakazującego prawne uznanie związków monoseksualnych, „Europejski Przegląd Sądowy” 2023, nr 2, s. 27–36.
3.Hypś S., Uwagi do projektu ustawy rejestrowanych związkach partnerskich, „Prawo –Administracja – Kościół” 2004, nr 1–2, s. 64–65.
4.Łętowska E., Woleński J., Instytucjonalizacja związków partnerskich a Konstytucja RP z 1997 r., „Państwo i Prawo” 2013, nr 6, s. 15–40.
5.Milczarek E., Standardy uznania i ochrony związków par jednopłciowych w Europie, „Przegląd Prawa Publicznego” 2024, nr 10, s. 18–30.
6.Mostowik P., Glosa do wyroku NSA z dnia 10 października 2018 r., II OSK 2552/16, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2019, nr 4, s. 132–148.
7.Nowicki M.A., Wokół Konwencji Europejskiej. Komentarz do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, Warszawa 2021.
8.Rogacka-Łukasik A., Warston A., Transkrypcja zagranicznego dokumentu stanu cywilnego a klauzula porządku publicznego – uwagi wybrane na przykładzie zagranicznego aktu urodzenia dzieci par jednopłciowych, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Przegląd Prawa i Administracji” 2023, t. 135, s. 253–267.
9.Slany K., Alternatywne formy życia małżeńsko-rodzinnego w ponowoczesnym świecie, Kraków 2002.
10.Strus Z., Znaczenie artykułu 18 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, „Palestra” 2014, nr 9, s. 233–247.
11.Szczepanik M., Pudzianowska D., Praktyka organów administracji a problemy z bezpaństwowością dzieci, w: D. Pudzianowska (red.), Status cudzoziemca w Polsce wobec współczesnych wyzwań międzynarodowych, Warszawa 2016, s. 79–95.
12.Twardoch P., Związki osób tej samej płci w świetle nowych przepisów włoskiej ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym z 1995 r., „Rejent” 2018, nr 8, s. 29–49.
13.Uliasz J., Konstytucyjna ochrona prywatności w świetle standardów międzynarodowych, Rzeszów 2018.
14.Wąsik M., Przybyszewska i inni przeciwko Polsce. Istotny wyrok dla Polski i mała cegiełka w budowaniu podwyższonego standardu strasburskiego dla związków jednopłciowych, „Europejski Przegląd Sądowy” 2024, nr 3, s. 20–26.
15.Wąsik M., Związki osób tej samej płci. Konsekwencje braku regulacji w prawie polskim, Warszawa 2024.
16.Wojewoda M., w: M. Pazdan (red.), System Prawa Prywatnego, t. 20C, Prawo prywatne międzynarodowe, Warszawa 2015.
17.Wojewoda M., O przypadkach dokonanej transkrypcji aktów urodzenia dzieci par jednopłciowych, „Problemy Prawa Prywatnego Międzynarodowego” 2021, t. 28, s. 131–161.