Acta Politica Polonica

Previously: Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Acta Politica

ISSN: 2451-0432    eISSN: 2719-4388    OAI    DOI: 10.18276/ap.2026.61-05
CC BY-SA   Open Access   DOAJ  ERIH PLUS  DOAJ

Issue archive / 1/2026 (61)
Mavi Vatan jako instrument geopolitycznej ekspansji Turcji: morze jako przestrzeń roszczeń i militarnej projekcji siły
(Mavi Vatan as an instrument of Turkey's geopolitical expansion: the sea as a space of claims and military power projection)

Authors: Kacper Jagielski ORCID
Uniwersytet Opolski
Keywords: Turkey Mavi Vatan geopolitics maritime security neorealism
Whole issue publication date:2026
Page range:13 (71-83)
Klasyfikacja JEL: A10
Cited-by (Crossref) ?:

Abstract

The article analyzes the Mavi Vatan (“Blue Homeland”) doctrine as a central pillar of Turkey’s contemporary geopolitical strategy, implemented amidst the state’s growing assertiveness under the leadership of Recep Tayyip Erdoğan. The primary objective of the paper is a comprehensive examination of the concept’s genesis, its ideological foundations, and the methods of implementing its principles within Ankara’s maritime, military, and diplomatic policies. In the course of the discussion, the study attempts to address questions regarding the historical and international legal factors shaping the doctrine, as well as the extent to which it redefines Turkey’s relations with its NATO allies and neighboring states, particularly Greece and Cyprus. The thesis posits that Mavi Vatan serves as a key, multidimensional instrument of geopolitical expansion, enabling the gradual transformation of the Mediterranean, Aegean, and Black Sea basins into a space for the sustained projection of military power, leading to a significant paradigm shift in the regional security architecture. The verification of these assumptions is based on an analysis of the institutionalization of claims (including the 2019 memorandum with Libya), the correlation between naval modernization (the MİLGEM program, TCG Anadolu) and assertive actions, and the escalation of coercive diplomacy. Utilizing the neorealist paradigm and qualitative source analysis, the study highlights Turkey’s transformation into an assertive middle power striving for full strategic autonomy in the 21st century.
Download file

Article file

Bibliography

1.Adamczyk, A. (2017). Quo Vadis Turcjo – koniec europejskiego kierunku w polityce zagranicznej Turcji? Rocznik Integracji Europejskiej, 11, 145–167.
2.Ananicz, S. (2015). Samotność w cnocie. Ideologia nowoturecka w polityce zagranicznej Turcji. Warszawa: Ośrodek Studiów Wschodnich.
3.Bógdał-Brzezińska, A. (2009). Mocarstwowość w teorii stosunków międzynarodowych. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
4.Brzeziński, Z. (2024). Wielka szachownica. Geostrategia amerykańskiego przywództwa. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
5.Całus, K., Michalski, A., Nowinowski, J., Tarociński, J. (2025). Rumunia, Bułgaria i Turcja w regionie Morza Czarnego: więcej współpracy? (Komentarze OSW nr 676). Ośrodek Studiów Wschodnich. https://www.osw.waw.pl/pl/pub- likacje/komentarze-osw/2025-06-26/rumunia-bulgaria-i-turcja-w-regionie-morza-czarnego-wiecej (26.06.2025).
6.Chudziak, M. (2020). Gra o Morze Śródziemne: Turecka ofensywa dyplomatyczna. Ośrodek Studiów Wschodnich (OSW). https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-09-15/gra-o-morze-srodziemne (15.09.2025).
7.Chudziak, M. (2020a). Turcja: konfrontacyjna polityka na Morzu Śródziemnym. Ośrodek Studiów Wschodnich. https:// www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-08-12/turcja-konfrontacyjna-polityka-na-morzu-srodziemnym (12.08.2025).
8.Chudziak, M. (2020b). Eskalacja sporu turecko-greckiego z unijnymi sankcjami na horyzoncie. Ośrodek Studiów Wschodnich. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/analizy/2020-09-10/eskalacja-sporu-turecko-greckiego-z- unijnymi-sankcjami-na-horyzoncie (10.09.2025).
9.Czaputowicz, J., Haliżak, E. (red.) (2014). Teoria realizmu w nauce o stosunkach międzynarodowych założenia i zasto- sowania badawcze. Warszawa: Scholar.
10.Dahl, M. (2019). Polityka zagraniczna Turcji – uwarunkowania wewnętrzne subiektywne. Studia Orientalne, 2 (15), 55–78.
11.Dahl, M. (2020). Wybrane czynniki kształtujące turecką politykę zagraniczną. Nowa Polityka Wschodnia, 1 (24), 211–230.
12.Defence24 (2025). Turcja potwierdza zaangażowanie w Górskim Karabachu. https://defence24.pl/geopolityka/turcja- potwierdza-zaangazowanie-w-gorskim-karabachu (23.09.2025).
13.Domańska, K. (2025). Turcja szantażuje Grecję. W tle spór o słynne wyspy. Wprost. https://www.wprost.pl/swiat/10732735/ turcja-szantazuje-grecje-w-tle-spor-o-slynne-wyspy.html (29.10.2025). Government of Turkey (2019). Memorandum of Understanding between the Government of the Republic of Turkey and the Government of National Accord-State of Libya on Delimitation of the Maritime Jurisdiction Areas in the Mediterranean. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Turcji.
14.Górecki, W., Chudziak, M. (2021). (Pan)turecki Kaukaz. Sojusz Baku–Ankara i jego znaczenie regionalne. Ośrodek Studiów Wschodnich. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2021-02-01/pan-turecki-kaukaz- sojusz-baku-ankara-i-jego-znaczenie (1.02.2025).
15.Kuś, Ł. (2022). Korytarz Transkaspijski strategicznym projektem Turcji i państw Azji Środkowej. IntermodalNews. https:// intermodalnews.pl/2022/05/12/korytarz-transkaspijski-strategicznym-projektem-turcji-i-panstw-azji-srodkowej/ (12.05.2025). Łoś, R. (2017). Soft power we współczesnych stosunkach międzynarodowych. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. Mearsheimer, J.J. (2001). The Tragedy of Great Power Politics. Nowy Jork: W.W. Norton & Company.
16.Milszewski, J. (2025). Turcja rośnie w siłę na morzu. GospodarkaMorska.pl. https://www.gospodarkamorska.pl/turcja- rosnie-w-sile-na-morzu-ceny-za-bosfor-w-gore-budowa-kanalu-stambulskiego-postepuje-66519 (4.10.2025). Niemiec, J. (2017). Kierunki oddziaływania Turcji wobec wyzwań regionalnej integracji politycznej w XXI wieku. Annales ‒ Sectio M, 2, 151–167. Niemiec, J. (2024). „Błękitna ojczyzna” – nowa doktryna tureckiej polityki zagranicznej. (Komentarz nr 75). Instytut Nauk o Polityce i Stosunkach Międzynarodowych UJ. https://zbn.inp.uj.edu.pl/documents/92718966/141790378/ Niemiec+J.+-+Komentarz75/ (28.05.2025). Nowak, W. (2025).
17.Pivot na Południe? Turecka strategia morska w XXI wieku. http://www.phwin.pl/Archiwum/2021/ XXII-04-Nowak-Pivot.pdf (5.10.2025).
18.Rösler, J. (2020). Turcja ‒ w procesie ewolucji od mocarstwa regionalnego do wielkiego mocarstwa. Alcumena, 1 (22), 161–180.
19.Smoleń, K. (2020). Geostrategiczne położenie Turcji w XXI wieku. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
20.Spancerska, A. (2025). Turecki sektor zbrojeniowy jako narzędzie polityki zagranicznej. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych (PISM). https://www.pism.pl/publikacje/turecki-sektor-zbrojeniowy-jako-narzedzie-polityki- zagranicznej (1.10.2025).
21.Szkudlarek, M. (2015). Turcja w Unii Europejskiej – realna perspektywa czy polityczna fikcja? Przegląd Zachodni, 4 (357), 304–326.
22.Tomczyk, G. (2025). Bułgaria, Rumunia i Turcja razem rozminują Morze Czarne. Farmer.pl. https://www.farmer.pl/ fakty/bulgaria-rumunia-i-turcja-razem-rozminuja-morze-czarne-zapraszaja-do-wspolpracy-inne-kraje,140186. html (23.10.2025).
23.Vallianatos, E. (2024). The Blue Homeland of Turkey Threatens War Against Greece. CounterPunch. https://www.coun- terpunch.org/2024/05/14/the-blue-homeland-of-turkey-threatens-war-against-greece/ (14.05.2025).
24.Waltz, K.N. (1979). Theory of International Politics. Nowy Jork: McGraw-Hill.
25.Wasilewski, K. (2023). Sen o potędze. Neoosmanizm w polityce zagranicznej Republiki Turcji. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
26.Wasilewski, K. (2023). Turecka polityka morska w XXI wieku: Od defensywy do hegemonii. Warszawa: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych.
27.Wojciuk, A. (2010). Dylemat potęgi – praktyczna teoria stosunków międzynarodowych. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
28.Wódka, J. (2013).Polityka Zagraniczna „nowej” Turcji Implikacje Dla Partnerstwa transatlantyckiego. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
29.Wódka, J. (2016). Turecka polityka zagraniczna w ujęciu realizmu neoklasycznego. Warszawa: Instytut Studiów Poli- tycznych PAN – Wydawnictwo Trio.
30.Wódka, J. (2019). Polityka zagraniczna średniej potęgi. Turcja jako studium przypadku. Warszawa: Instytut Studiów Politycznych PAN.
31.Yaycı, C. (2022). Blue Homeland: A Strategic Vision (Oficjalna strona Türk Denizcilik ve Global Stratejiler Merkezi). https://www.turkdegs.com/en/publications/blue-homeland (15.09.2025).
32.Yaycı, C. (2024). Mavi Vatan „Bir Harita i Jedna Doktryna” / BLUE HOMELAND: A Book of a Map and a Doctrine. Ankara: Türk Tarih Kurumu.
33.Zarychta, S. (2016). Strategiczne znaczenie Morza Czarnego w kontekście znaczenia regionalnego i euroatlantyckiego. Przegląd Geopolityczny, 15, 9‒24. https://przeglad.org/wp-content/uploads/2016/05/Zarychta-S-Strategiczne- znaczenie-Morza-Czarnego.pdf.
34.Zięba, R., Bieleń, S., Zając, J. (2015). Teorie i podejścia badawcze w nauce o stosunkach międzynarodowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
35.Zürcher, E.J. (2013). Turcja: Od sułtanatu do współczesności. Tłum. M. Abramowicz. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.