‚Tempuskontrolle‘ im Deutschen und Polnischen

Wychodząc od generatywnej koncepcji kontroli (control), pozwalającej na przydział semantycznej roli podmiotu w powiązanych dependencyjnie grupach bezokolicznikowych bez możliwości składniowej realizacji tej roli, postuluje się wprowadzenie pojęcia hipotetycznej tense control odpowiedzialnej za koreferencję form czasowych z czasem realnym. W oparciu o przykłady z korpusu badawczego wskazuje się na potrzebę czy też zasadność takiej kategorii badawczej – szczególnie w odniesieniu do języka polskiego. Jest to o tyle uzasadnione, że katalog form czasowych w obydwu językach znacznie się różni – z wyraźną przewagą liczebną w języku niemieckim. Ten fakt sprawia zatem, że język polski potrzebuje wsparcia w realizacji wspomnianej koreferenci na płaszczyźnie składniowej, podczas gdy język niemiecki realizuje to już na płaszczyźnie morfologicznej. W języku niemieckim potrzebę postulowania tense control widać jedynie w miejscach spotykania się trybu oznajmującego i przypuszczającego, tj. głównie w mowie zależnej i w hipotetycznych zdaniach porównawczych.