
Przegląd Zachodniopomorski
Działania admirała Michiela de Ruytera w drugiej wojnie północnej – zdobycie Nyborga
DOI: 10.18276/pz.2021.36-05
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: |
Anna
Pastorek
Zakład Historii Wojskowej Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu |
| Słowa kluczowe: | XVII wiek Morze Bałtyckie druga wojna północna wojny morskie handel Holandia |
| Data wydania numeru / monografii: | 2021 |
| Liczba stron: | 20 (131-150) |
| OAI-PMH: | Metadane |
Abstrakt
Admirał Michiel Adriaenszoon de Ruyter (1607–1676), jeden z najwybitniejszych dowódców epoki żagla, nazywany „holenderskim Nelsonem”. Zasłynął z działań na Morzu Północnym, prowadzonych podczas drugiej (1665–1667) oraz trzeciej (1672–1674) wojny angielsko-holenderskiej, podczas których odnosił swoje największe zwycięstwa. Udział w drugiej wojnie północnej i zdobycie Nyborga to jeden z epizodów w jego długiej i niezwykle urozmaiconej karierze morskiej. Godzien jest uwagi, ponieważ pokazuje kunszt taktyczny i znakomity zmysł planowania działań na morzu admirała De Ruytera w okresie, kiedy nie był jeszcze głównodowodzącym holenderską flotą wojenną. Zaangażowanie dyplomatyczne Holendrów oraz liczebność floty wystawionej do działań w tym rejonie dowodzą znaczenia Cieśniny Sund dla ich interesów handlowych w obrębie Morza Bałtyckiego. Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi działań wiceadmirała De Ruytera pod Nyborgiem i ich roli w rozstrzygnięciu drugiej wojny północnej. W artykule wykorzystane zostały polskie i holenderskie opracowania, a także holenderskie źródła z epoki, zarówno pisane, jak i ikonograficzne, m.in. XVII-wieczne biografie admirała Michiela de Ruytera, w tym najsłynniejsza autorstwa Gerarda Brandta oraz zbiory Rijksmuseum w Amsterdamie (mapy, ryciny, wiersze).
Podgląd PDF
Bibliografia (20)
- Źródła:
- Leeven en daden der doorluchtighste zee-helden en ontdeckers van landen deser eeuwen : beginnende met Christoffel Colombus, vinder van de nieuwe wereldt, en eyndigende met den roemruchtigen admirael M.A. de Ruyter, Ridd. &c. : vertoonende veel vreemde voorvallen, dappere verrichtingen, stoutmoedige bestieringen, en swaere zee-slagen, &c. : naeukeurigh, uyt veele geloofwaerdige schriften, en authentijcke stucken, by een gebracht, en beschreven. Amsterdam: Jan Claesz. ten Hoorn, en Jan Bouman Boeckverkoopers, 1676.
- Rijksmuseum Amsterdam, Inname van de stad Nyborg door Michiel de Ruyter, 1659, sygn. RP-P-OB-77.739.
- Rijksmuseum Amsterdam, Nederlaag der Zweden op Funen, 26 november 1659, sygn. RP-P-OB-76.815A.
- Rijksmuseum Amsterdam, Vers op de verovering van het eiland Funen, 1659, sygn. RP-P-OB-81.880.
- Rijksmuseum Amsterdam, Zegezang op de verovering van het eiland Funen, 1659, sygn. RP-P-OB-81.879.
- Wydawnictwa źródłowe:
- Brandt, Gerard. Het leven van Michiel de Ruyter. Gekozen, hertaald en ingeleid door Vibeke Roeper en Remmelt Daalder. Amsterdam: Athenaeum – Polak&Van Gennep, 2007.
- Van der Hagen, Walter Breeman. Het leven en daden van Witte Cornelisz. de With. Uitgegeven en hertaald door Anne Doedens. Franeker: Uitgeverij Van Wijnen, 2008.
- Opracowania:
- Bogucka, Maria. “Z dziejów stosunków polsko-holenderskich”. Czasy Nowożytne 24 (2011): 63.
- Bruijn, Jaap R. Varend verleden. De Nederlandse oorlogsvloot in de zeventiende en achttiende eeuw. Amsterdam: Uitgeverij Balans, 1998.
- Doedens, Anne, Mulder, Liek. Tromp, het verhaal van een zeeheld. Maarten Harpertsz. Tromp, 1589-1653. Baarn: Uitgeverij Hollandia, 1989.
- Israel, Jonathan I. The Dutch Republic. Its Rise, Greatness, and Fall. 1477-1806. Oxford: Clarendon Press, 1998.
- Kosiarz, Edmund. Bitwy morskie. Gdynia: Wydawnictwo morskie, 1964.
- Oudendijk, Johanna K. Johan de Witt en de zeemacht. Amsterdam: Noord-Hollandsche Uitgevers Maatschappij, 1944.
- Prud’Homme van Reine, Ronald. Rechterhand van Nederland. Biografie van Michiel Adriaenszoon de Ruyter. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij De Arbeiderspers, 2007.
- Prud’Homme van Reine, Ronald. Zeehelden. Amsterdam/Antwerpen: Uitgeverij De Arbeiderspers, 2005.
- Wieczorkiewicz, Piotr Paweł. Historia wojen morskich. Wiek żagla. Londyn: Puls Publications Ltd, 1995.
- Wójcik, Zbigniew. Historia powszechna. Wiek XVI-XVII. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002.





