Przegląd Zachodniopomorski
Tygodnik „Ziemia i Morze” (1956–1957) a (od)budowa lokalnej tożsamości
DOI: 10.18276/pz.2017.4-02
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: | Eryk Krasucki |
| Słowa kluczowe: | lokalna tożsamość Pomorze Zachodnie „odwilż” tygodnik „Ziemia i Morze” |
| Data wydania numeru / monografii: | 2017 |
| Liczba stron: | 39 (91-129) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Ukazujący się w okresie „odwilży” lat 1956–1957 szczeciński tygodnik „Ziemia i Morze” był zjawiskiem niezwykle ciekawym na mapie powojennej kultury. Przez krótki moment, w środowisku dotąd mocno zatomizowanym i izolowanym, powstał autentyczny intelektualny ferment. Pismo, wpisując się w ramy tzw. prasy odwilżowej, której najbardziej rozpoznawalnym przykładem jest warszawskie „Po prostu”, było w stanie podjąć wątki nowe, mające charakter ponadregionalny, ale też nadzwyczaj istotne z punktu widzenia wspólnoty lokalnej. W ciągu kilku miesięcy pismo starało się opisać główne składniki tożsamości Pomorza Zachodniego, które na potrzeby artykułu zostały zdefiniowane następująco: świadomość miejsca i jego odmienności, świadomość innego doświadczenia i odmiennej etnoprzestrzeni, świadomość nadmorskiego charakteru regionu i świadomość pogranicza.
Podgląd PDF
Bibliografia (42)
- Archiwum Akt Nowych w Warszawie
- Archiwum Instytutu Literackiego w Paryżu
- Muzeum Literatury Książnicy Pomorskiej w Szczecinie
- „Po prostu”
- „Szczecin”
- „Ziemia i Morze”
- Andrzejewski J., Partia i twórczość pisarza, Warszawa 1952.
- Głowacki W., Zagadnienie repatriacji Polaków obywateli niemieckich, Poznań 1946.
- Rozpędowski H., Był chamsin, Londyn 1994.
- Rozpędowski H., Życie i śmierć „Ziemi i Morza”, „Kultura” (Paryż) 1958, nr 1.
- Żeromski S., Wiatr od morza, Warszawa 1922.
- Borzyszkowski J., Lech Bądkowski a Pomorze Zachodnie, Jerzy Pachlowski i Szczecin, w: Lech Bądkowski i Jerzy Pachlowski w tygodniku „Ziemia i Morze”, red. J. Borzyszkowski, K. Kozłowski, Szczecin 2010
- Burdzik T., Przestrzeń jako składnik tożsamości w świecie globalizacji, „Kultura – Historia – Globalizacja” 2012, nr 11.
- Burszta W., Gawin D., Grudzińska-Gross I., Iwasiów I., Kostro R., Walicki A., Polskość jako szansa i problem. Debata o tożsmościach polskich, „Przegląd Polityczny” 2015, nr 131.
- Gennep A. v., Obrzędy przejścia. Systematyczne studium ceremonii, tłum. B. Biały, wstęp J. Tokarska-Bakir, Warszawa 2006.
- Giedrojć M., Kształtowanie tożsamości kulturowej mieszkańców Pomorza Zachodniego w drugiej połowie XX wieku, Szczecin 2005.
- Kłoskowska A., Kultury narodowe u korzeni, Warszawa 1996.
- Kozłowski K., Geneza, przebieg i polityczne skutki przemian 1956 roku na Pomorzu Zachodnim, w: W poszukiwaniu tożsamości. Październik 1956 na Pomorzu Zachodnim, red. M. Machałek, A. Makowski, Szczecin 2007.
- Kozłowski K., Kształtowanie się środowisk artystycznych w Szczecinie (1945–1959), Poznań–Szczecin 1983.
- Kozłowski K., Mechanizmy przemian politycznych w 1956 roku na ziemiach zachodnich i północnych. Wybrane problemy, w: Ziemie Zachodnie i Północne Polski w okresie stalinowskim, red. C. Osękowski, Zielona Góra 1999.
- Kozłowski K., Od Października ’56 do Grudnia ’70. Ewolucja stosunków społeczno-politycznych na Wybrzeżu (1956–1970), Szczecin 2002.
- Kozłowski K., Pierwsze dziesięć lat władzy politycznej na Pomorzu Zachodnim (1945–1955), Warszawa–Szczecin 1994.
- Kozłowski K., Pomorze Zachodnie w latach 1945–2010. Społeczeństwo – władza – gospodarka – kultura, t. II, Szczecin 2012.
- Kozłowski K., Rok 1956 na Pomorzu Zachodnim, w: Regiony w dziejach Polski. Pomorze Zachodnie w tysiącleciu, red. P. Bartnik, K. Kozłowski, Szczecin 2000.
- Kozłowski K., Środki masowego przekazu w Szczecinie w latach 1945–1990, w: Słowem i piórem. 50 lat dziennikarstwa na Pomorzu Zachodnim, red. T. Białecki, Szczecin 1996.
- Krasucki E., Masowa kultura socjalistyczna. W poszukiwaniu definicji na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku, w: Popkomunizm. Doświadczenie komunizmu a kultura popularna, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, Kraków 2010.
- Krasucki E., Niemowa odzyskuje głos. Kaszubi i sprawa kaszubska na łamach tygodnika „Ziemia i Morze” (1956–1957), w: II Dzień kaszubski w Szczecinie, red. K. Kozłowski, Szczecin 2011.
- Krasucki E., Niesforne dziecko „odwilży”. Tygodnik „Ziemia i Morze” w 1956 roku, w: W poszukiwaniu tożsamości. Październik 1956 na Pomorzu Zachodnim, red. M. Machałek, A. Makowski, Szczecin 2007.
- Krasucki E., „Obrona Grenady” Kazimierza Brandysa w perspektywie zmian w polityce kulturalnej lat 1955–1956, w: Partia. Państwo. Społeczeństwo, red. K. Rokicki, Warszawa 2016.
- Krasucki E., Tygodnik „Ziemia i Morze” na tle przełomowego roku 1956, w: Lech Bądkowski i Jerzy Pachlowski w tygodniku „Ziemia i Morze”, red. J. Borzyszkowski, K. Kozłowski, Szczecin 2010.
- Krasucki E., „W świetle uchwał XX Zjazdu…”. Szczecińskie echa moskiewskich wydarzeń z lutego 1956 roku, „Zapiski Historyczne” 2012, nr 4; 2013, nr 1.
- Mach Z., Niechciane miasta. Migracja i tożsamość społeczna, Kraków 1998.
- Machcewicz P., Polski rok 1956, Warszawa 1993.
- Makowski A., Pomorze Zachodnie w polityce gospodarczej Polski w latach 1950–1969, Szczecin 2006.
- Mazur M., Obraznowego człowieka w propagandzie komunistycznej w okresie Polski Ludowej i PRL 1944–1956, Lublin 2009.
- Rokicki K., Literaci. Relacje między literatami a władzami PRL w latach 1956–1970, Warszawa 2011.
- Scudder T., Summary. Resettlement, w: Man-Made Lakes. Their Problems and Environmental Effects, red. W. Ackerman, G. White, E.N. Washington, Washington D.C. 1973.
- Scudder T., Colson E., From Welfare to Development. A Conceptual Framework for the Analysis of Dislocated People, w: Involuntary Migration and Resettlement. The Problems, and Responses of Dislocated People, red. A. Hansen, A. Oliver-Smith, Boulder CO 1982.
- Strauchold G., Wrocław – okazjonalna stolica Polski. Wokół powojennych obchodów rocznic historycznych, Wrocław 2003.
- Szargut B., Kultura w procesach transformacji polityczno-ustrojowych na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1994, Szczecin 1994
- Turner V., Proces rytualny. Struktura i antystruktura, Warszawa 2010.
- Władyka W., Wymarsz z Placu Defilad, „Polityka” 2001, nr 43.