Przegląd Zachodniopomorski
Niedobory roku 1945 i zachodniopomorskie pomysły na ich przezwyciężanie. Sprawa „berlińskich zakupów”
DOI: 10.18276/pz.2019.3-04
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 0552-4245 |
| eISSN: | 2353-3021 |
| Autorzy: | Katarzyna Rembacka |
| Słowa kluczowe: | Okręg Pomorze Zachodnie niedobory handel spekulacja waluta nadużycia granica Berlin Szczecin motoryzacja 1945 rok |
| Data wydania numeru / monografii: | 2019 |
| Liczba stron: | 20 (69-88) |
| OAI-PMH: | Metadane |
 
 
 
| |
Abstrakt
Artykuł podejmuje zagadnienie powojennych zakupów prowadzonych przez polskich urzędników w Berlinie, których celem było ściąganie deficytowych towarów, w tym samochodów. Przedstawiony został mechanizm jaki towarzyszył „berlińskim zakupom” – zaprezentowani zostali pomysłodawcy i uczestnicy akcji oraz urzędy i służby w nim partycypujące bądź je kontrolujące. Podjęto również próbę oceny zjawiska i jego skali.
Podgląd PDF
Bibliografia (34)
- Źródła archiwalne
- Archiwum Akt Nowych: Kolekcja akt różnej proweniencji, sygn. 1/122; Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym, sygn. 107; Komitet Centralny Polskiej Partii Robotniczej, sygn. 295/VII – 256; Ministerstwo Administracji Publicznej, sygn. 2391.
- Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie: sygn. 008/34, t. 1–2.
- Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych: Biuro Spraw Kongresowych, z. 18, w. 27, t. 411.
- Archiwum Państwowe w Szczecinie: Komisja Specjalna do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym, Delegatura w Szczecinie: sygn. 69; sygn. 79; Komitet Wojewódzki Polskiej Partii Robotniczej w Szczecinie: sygn. 10; sygn. 34; Urząd Wojewódzki Szczeciński: sygn. 4891; sygn. 4895; sygn. 4899.
- Archiwum Straży Granicznej: Pomorska Brygada WOP, sygn. 180/7.
- Dokumenty publikowane
- Pierwszy wojewoda szczeciński. Dokumenty i komentarze (1945–1949), oprac. Z. Chmielewski, K. Kozłowski, Szczecin 1986.
- Polska – Niemcy Wschodnie. Wybór dokumentów, t. 1: Polska wobec Radzieckiej Strefy Okupacyjnej Niemiec maj 1945 – październik 1949, red. J. Kochanowski, K. Ziemer, wstęp i wybór J. Kochanowski, oprac. A. Krajewski, M. Mazurek, Warszawa 2006.
- Sektor prywatny, spółdzielczy oraz państwowy na Pomorzu Zachodnim w latach 1945–1949 w świetle sprawozdań Narodowego Banku Polskiego, wstęp, wybór i oprac. P. Chrobak, „Źródła do Dziejów Pomorza Zachodniego”, t. XVI, Szczecin 2015.
- Literatura
- Bagieński W., Wywiad cywilny Polski Ludowej w latach 1945–1961, t. 2, Warszawa 2017.
- Banaś K., Władysław Wolski. Meandry kariery komunistycznego działacza, Łódź 2019.
- Białecki T., Wytyczenie granicy państwowej na zachód od Szczecina i Świnoujścia w 1945 roku, „Acta Cassubiana” 2006, nr 8.
- Furtak R., Reformy pieniężne w Polsce w latach 1944–1950, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio H, Oeconomia” 1995/1996, nr 29/30.
- Jastrząb M., Paternalizm i klientelizm w Polsce Ludowej. Na przykładzie dystrybucji samochodów, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Politologica” 2013, nr X.
- Kochanowski J., W polskiej niewoli. Niemieccy jeńcy wojenni w Polsce 1945–1950, Warszawa 2001.
- Kochanowski J., Zanim powstała NRD. Polska wobec radzieckiej strefy okupacyjnej Niemiec 1945–1949, Wrocław 2008.
- Kochanowski J., Tylnymi drzwiami. „Czarny rynek” w Polsce 1944–1989, Warszawa 2015.
- Landau Z., Reformy walutowe na ziemiach polskich w 1945 roku, „Kwartalnik Historyczny” 1968, nr 1.
- Macholak J., Delegatura Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym w Szczecinie 1946–1954. Organizacja i działalność, w: Działalność Delegatury Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym w Szczecinie w latach 1945–1954. Materiały z konferencji naukowej z 20 marca 1998 r., red. Z. Chmielewski. Szczecin 1998.
- Marczak T., Granica zachodnia w polskiej polityce zagranicznej w latach 1944–1950, Wrocław 1995.
- Prochwicz J., Organizacja Wojsk Ochrony Pogranicza wrzesień 1945 – grudzień 1945, „Biuletyn. Problemy Ochrony Granic” 2010, nr 44.
- Rembacka K., Wykluczony, skarcony, zmarginalizowany? Załamanie kariery politycznej Leonarda Borkowicza w 1950 roku – studium przypadku, w: Elity komunistyczne w Polsce, red. M. Szumiło, M. Żukowski, Warszawa–Lublin 2015.
- Rembacka K., Leonard Borkowicz (1912–1989). Biografia polityczna, praca doktorska napisana pod kierunkiem prof. J. Eislera w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, Warszawa 2019, mps.
- Rutkowski T.P., Sprawa Antoniego Piwowarczyka – Władysława Wolskiego, „Zeszyty Historyczne ” 2005, z. 153.
- Sitarz B., Trudne początki. Powiat szczeciński 1945–1950, Police 2012.
- Stefaniak M., Działalność aparatu represji na zachodnim pograniczu Polski w latach 1945–1950, Szczecin 2008.
- Wilk H., Między pragmatyzmem a oczekiwaniami. Społeczeństwo, władza i samochody w Polsce 1945–1970, Warszawa 2017.
- Zaremba M., Wielka trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys, Kraków 2012.
- Zaremba P., Pierwszy szczeciński rok 1945, Poznań 1970.
- Zaremba P., Dziennik 1945, Szczecin 1996.
- Zawistowski A., Trzy próby walki z nierównowagą w handlu detalicznym. Trzy okresy reglamentacji artykułów pierwszej potrzeby w Polsce Ludowej, „Kwartalnik Kolegium Ekonomiczno-Społecznego. Studia i Prace” 2011, nr 3.
- Żukowski M., Działalność i organizacja Delegatury Komisji Specjalnej do Walki z Nadużyciami i Szkodnictwem Gospodarczym w Szczecinie oraz Koszalinie w latach 1946–1954, „Przegląd Zachodniopomorski” 2002, nr 2.