
Acta Iuris Stetinensis
Wcześniej: Zeszyty Naukowe. Roczniki Prawnicze
Medyczna klauzula sumienia na kanwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2015 roku, sygn. akt K 12/14
DOI: 10.18276/ais.2023.45-03
Cytuj
Pełny tekst jest dostępny
| ISSN: | 2083-4373 |
| eISSN: | 2545-3181 |
| Autorzy: |
Pamela
Pielarz
Uniwersytet Warszawski |
| Słowa kluczowe: | medyczna klauzula sumienia lekarz wyrok Trybunał Konstytucyjny etos lekarski |
| Data wydania numeru / monografii: | 2023-12 |
| Liczba stron: | 17 (43-59) |
| OAI-PMH: | Metadane |
| Liczba pobrań ?: | 786 |
Abstrakt
Trybunał Konstytucyjny miał rozstrzygnąć zagadnienie w przedmiocie stosowania przez lekarzy klauzuli sumienia w praktyce, co też uczynił. Clou rozstrzygnięcia dotyczy stosowania owej klauzuli w przypadkach zbiorczo nazwanych niecierpiącymi zwłoki. Na podstawie analizy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 października 2015 roku można stwierdzić, że Trybunał uznał nadrzędność lekarskiego sumienia nad obowiązkiem udzielenia pomocy medycznej w tych wszystkich przypadkach, w których pomoc ta jest niezbędna. Umożliwia to lekarzom odmowę udzielenia pomocy lekarskiej w sytuacjach, w których nie występuje bezpośrednie zagrożenie dla życia pacjenta. Odmowa udzielenia świadczenia medycznego może jednak powodować powstanie owego zagrożenia, a zatem pomoc ta jest bezwzględnie konieczna, gdyż jej brak może skutkować negatywnymi następstwami dla zdrowia i życia pacjenta. W konsekwencji wydanego wyroku przez Trybunał Konstytucyjny i nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pacjent utracił możliwość uzyskania pomocy medycznej w tzw. przypadkach niecierpiących zwłoki, czyli w takich, w których nieudzielenie pomocy przez lekarza skutkować może powstaniem bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia i życia kuracjusza. Celem artykułu było przybliżenie na podstawie analizy jakościowej wyroku Trybunału Konstytucyjnego stosowania przez lekarzy nowego modelu medycznej klauzuli sumienia w praktyce opartej na zawężonym zakresie udzielanych świadczeń zdrowotnych, jak również nakreślenie zagrożeń wynikających z nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty w przedmiotowym zakresie.
Podgląd PDF
Bibliografia (17)
- Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2009.
- Boratyńska M., Wolny wybór. Gwarancje i granice prawa pacjenta do samodecydowania, Warszawa 2012.
- Boratyńska M., Konieczniak P., Obowiązek udzielenia pomocy i odstąpienie od leczenia, w: M. Boratyńska, P. Konieczniak (red.), System Prawa Medycznego. Tom II, część I: Regulacja prawna czynności medycznych, Warszawa 2019.
- Boratyńska M., Konieczniak P., Prawa pacjenta, Warszawa 2001.
- Bosek L., Klauzula sumienia – czy ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty jest zgodna z Konstytucją RP. Problem zakresowej niekonstytucjonalności art. 39 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty – analiza formalna, „Medycyna Praktyczna” 2014, nr 1 (275).
- Galewicz W., Jak rozumieć medyczną klauzulę sumienia, „Diametros” 2012, nr 34.
- Kubiak R., Prawo medyczne, Warszawa 2017.
- Kubicki L., Obowiązek udzielania pomocy lekarskiej, „Prawo i Medycyna” 2003, nr 13.
- Locke J., Rozważania dotyczące rozumu ludzkiego, t. I, tłum. B. Gawecki, Warszawa 1955.
- Nawrot O., Glosa do wyroku TK z 7 października 2015 r. (sygn. Akt K 12/14), „Przegląd Sejmowy” 2016, nr 4 (135).
- Nawrot O., Sprzeciw sumienia a prawa człowieka i ich filozofia, w: O. Nawrot (red.), Klauzula sumienia w państwie prawa, Sopot 2015.
- Olejnik S., Etyka lekarska, Katowice 1994.
- Różańska J. Kolizja obowiązków lekarskich i praw pacjenta, w: M. Boratyńska, P. Konieczniak (red.), System prawa medycznego. Tom II, część I: Regulacja czynności medycznych, Warszawa 2019.
- Szczucki K., Prawa osób wykonujących zawody medyczne. Zagadnienia szczególne, w: M. Safjan, L. Bosek (red.), System Prawa Medycznego. Instytucje prawa medycznego, t. I, Warszawa 2018.
- Zielińska E., Komentarz do art. 39, teza 16, w: E. Zielińska (red.), Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Komentarz, Warszawa 2014.
- Zoll A., Charakter prawny klauzuli sumienia, „Medycyna Praktyczna” 2014, nr 1 (275).
- Zoll A., Prawo lekarza do odmowy udzielenia świadczeń zdrowotnych i jego granice, „Prawo i Medycyna” 2003, nr 13.




